Հայաստանի Ազգային գրադարան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Հայաստանի Ազգային գրադարանի մասնաշենքը

Հայաստանի Ազգային գրադարանը աշխարհի ամենախոշոր հայերեն գրականության պահոցն է։ Հիմնադրվել է 1921 թվականին։ Պաշտոնապես բացվել է 1922-ին։ Այն գտնվում է Աբովյանի պուրակի հարևանությամբ, Տերյան 72 հասցեում։

Պատմությունը[խմբագրել]

Հայաստանի ազգային գրադարանի պատմության սկիզբն համարվում է 1832թ, երբ հիմնադրվում է Երևանի Արական գիմնազիայի գրադարանը։ Հայաստանի Մինիստրների Խորհրդի նիստում ընդունված «Պետական հանրային մատենադարանի մասին» օրենքով գրադարանը ստանում է պետական գլխավոր գրադարանի կարգավիճակ։ 1919-1921թթ-ին գրադարանի առաջին տնօրեն Ստեփան Կանայանի ջանքերով հաջողվում է հավաքել, գնել և ժողովել Թիֆլիսի, Բաքվի, Ախալցխայի և Կարսի հայկական կազմակերպությունների, ընկերությունների, ուսումնական հաստատությունների գրադարանները և դրանք տեղափոխել Երևան։ Գրադարանը տեղավորված է 4 մասնաշենքում: Ամենահինը Ալ. Թամանյանի նախագծած գլխավոր մասնաշենքն է (1939թ.): Թամանյանական մասնաշենքի կառուցումը ֆինանսավորել են Խորհրդային Հայաստանի կառավարությունը և «Գրիգոր և Կարապետ Մելքոնյան» հիմնադրամը: Այնուհետև շենքը հիմնանորոգվել է 2008-2011-ին` այս անգամ ՀՀ կառավարության ֆինանսավորմամբ:

Առաջին հավաքածուները, որոնց հիմքի վրա ձևավորվում են գրադարանի ֆոնդերը, հայ պետական, հասարակական և մշակութային գործիչներ Ալեքսանդր Մյասնիկյանի, Ն. Արղությանի, Բ. Ղորղանյանի, Լեոյի անձնական գրադարաններն էին, Ներսիսյան դպրոցի և այլ ազգային, մշակութային, ուսումնական հաստատությունների հավաքածուները։

  • 1925-1990 թթ. գրադարանը կոչվել է Ալեքսանդր Մյասնիկյանի անունով, քանի որ վերջինս բավականին խոշոր ներդրում էր ունեցել գրադարանի կայացման գործում։
  • 1982 թ.-ին հիմնադրման 150-ամյակի կապակցությամբ, գրադարանը պարգևատրվել է «Ժողովուրդների բարեկամության» շքանշանով։
  • 1999 թ.-ից հուլիսի 4-ը նշվում է որպես Հայաստանի Ազգային գրադարանի օր։
  • 2012 թ.-ին լրանում է Հայաստանի Ազգային գրադարանի 180 և գրադարանի գրահրատարակչական գործունեության 75 ամյակները։
Հայաստանի Ազգային գրադարան

Արտաքին կապեր[խմբագրել]

Գրադարանը կապեր ունի շուրջ 40 երկրների 130-ից ավելի կրթամշակութային հաստատությունների, գրադարանների և կազմակերպությունների հետ։

Գրքերի ֆոնդը[խմբագրել]

Այժմ Գրադարանում կա ավելի քան 7 միլիոն կտոր գիրք։ Ամենահին գիրքն Ուրբաթագիրքն է։ Այն առաջին հայկական տպագիր գիրքն է (Վենետիկ, 1512թ.) և տպագրվել է Հակոբ Մեղապարտի կողմից։ Բացի Ուրբաթագրքից, գրադարանում պահպանվում են նաև Մեղապատի կողմից տպագրված բազմաթիվ այլ գրքեր՝ Պատարագատետրը (պատճեն), Պարզատումարը, Տաղարանը, Աղթարքը (պատճեն)։

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]