Հակոբ Օշական

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Հակոբ Օշական
Nuvola single chevron right.svgԱյս հոդվածը արևմտահայ գրող Հակոբ Օշականի մասին է։ Այլ գործածությունների համար, այցելեք Օշական (այլ կիրառումներ)։


Հակոբ Օշական (1883-1948) - արևմտահայ հայտնի գրող, ուսուցիչ և մանկավարժ։

Հակոբ Օշականը 1921թ. Պոլսում Խոնարհները խորագրի տակ հավաքում ու հրատարակում է հինգ պատմվածք՝ գրված 1902-1921թթ.։ Այս հիմքի վրա աշակերտները հետագայում հրատարակում են առավել ընդարձակ մի ժողովածու, որտեղ նույն խորագրի տակ հավաքվում են 1902-1924թթ. գրված պատմվածքները և Շահպազը վիպակը։

Աշխատություններ[խմբագրել]

Հատորով հայերեն լոյս տեսած գործեր[խմբագրել]

  1. Խոնարհները, Ա․ հատոր, հրատ․ «Կիլիկիա» գրավաճառանոցի թիւ 8 (Ա․ շարք, Մատենաշար Հայկաշէն, թիւ 3), Կ․Պոլիս, տպագր․ Արարատ, 1920, 122 էջ։
  2. Խորհուրդներու մեհեանը, հրատ․ «Լուսաղբիւր» գրադարան, Մատենաշար «Գողթան», թիւ 2, Կ․Պոլիս, տպագր․ Սանճագճեան, 1922, 128 էջ։
  3. Երբ պատանի են, հրատ․ Յ․Մ․ Սէթեան, թիւ 8 (Կ․Պոլիս, տպագր․ Յ․Մ․ Սէթեան, 1926), 123 էջ։
  4. Մնացորդաց, վէպ մեր ժամանակներէն։ Լոյս տեսած է երեք հատորով, Մատենաշար Յուսաբեր, թիւ 27, 28, 29, Գահիրէ։ Հատոր Առաջին, Արգանդի ճամբով, 1932, 557 էջ։ Հատոր Երկրորդ, Արիւնի Ճամբով, Ա․ մաս, երեք գիրք, 1933, 540 էջ։ Հատոր Երրորդ, Արիւնի Ճամբով, Բ․ մաս, երեք գիրք, 1934, 652 էջ։
  5. Ստեփանոս Սիւնեցի, քնարախաղ Միջին Դարէն, Փարիզ, տպագրութիւն Արաքս, 1938, վեց պատկեր, 128 էջ։
  6. Հայ գրականութիւն, ի յիշատակ Յակոբայ Աշըգեան Կեսարացւոյ 1819-1887, Երուսաղէմ, տպագր․ Սրբոց Յակոբեանց, ԻԴ+672 էջ։ Ա․ տպագրութիւն՝ 1942։ Բ․ տպագրութիւն, 1957։ Գ․ տպագրութիւն, 1966։ Երկրորդ և երրորդ տպագրութիւնը՝ նոյնպէս Երուսաղէմ։
  7. Երբ մեռնիլ գիտենք, Վարդանանք, Խորհուրդ հայ միջնադարէն, երեք արար։ Սրբոց Թարգմանչաց շրջանաւարտից միութիւն, Մատենաշար թիւ 1, Երուսաղէմ, տպ․ Սրբոց Յակոբեանց, 1944, 69 էջ։
  8. Համապատկեր արևմտահայ գրականութեան, Առաջին հատոր՝ Զարթօնքի սերունդ, Ա․-Բ․ գիրք, Երուսաղէմ, տպ․ Սրբոց Յակոբեանց, 1945, 366 էջ։
  9. Սփիւռքը և իրաւ բանաստեղծութիւնը (Վահան Թէքէեանի առիթով), Երուսաղէմ, տպ․ Սրբոց Յակոբեանց, 1945, 111 էջ։
  10. Քաղհանք, հրատ․ Յոբելինական Յանձնաժողովոյ, Երուսաղէմ, տպ․ Սրբոց Յակոբեանց, 1946, ԻԵ+144 էջ։
  11. Վկայութիւն մը, Մատենաշար Նայիրի թիւ 2, Հալէպ, 1946, 127 էջ։
  12. Օրն օրերուն, Խորհուրդ (Մեր ժամանակներէն), երեք արար և մէկ պատգամ։ Սրբոց Թարգմանչաց շրջանաւարտից միութիւն, Մատենաշար թիւ 2, Երուսաղէմ, տպ․ Սրբոց Յակոբեանց, 1947, 81 էջ։
  13. Արևելահայ բանաստեղծութիւնը և Էջմիածին, Գարեգին Կաթողիկոս Յովսէփեան, Անթիլիաս, տպարան Կաթողիկոսութեան, 1948, Զ+208 էջ։
  14. Համապատկեր արևմտահայ գրականութեան, Հինգերորդ հատոր՝ Իրապաշտները, Երուսաղէմ, տպ․ Սրբոց Յակոբեանց, 1952, Գ+486 էջ։
  15. Համապատկեր արևմտահայ գրականութեան, Երկրորդ հատոր՝ Ռոմանթիքները, Երուսաղէմ, տպ․ Սրբոց Յակոբեանց, 1953, 446 էջ։
  16. Համապատկեր արևմտահայ գրականութեան, Երրորդ հատոր՝ Կրտսեր ռոմանթիքներ, Երուսաղէմ, տպ․ Սրբոց Յակոբեանց, 1954, 183 էջ։
  17. Համապատկեր արևմտահայ գրականութեան, Չորրորդ հատոր՝ Դէպի իրապաշտները, Երուսաղէմ, տպ․ Սրբոց Յակոբեանց, 1956, 523 էջ։
  18. Խոնարհները, հրատ․՝ Յ․ Օշականի աշակերտներուն, թիւ 1, Պէյրութ, տպ․ Անի, 1958, 371 էջ։
  19. Համապատկեր արևմտահայ գրականութեան, Վեցերորդ հատոր՝ Արուեստագէտ սերունդ, Եղիշէ Դուրեան, Դանիէլ Վարուժան, Զապէլ Եսայեան, Պէյրութ, տպ․ Համազգային, 1968, 357 էջ։
  20. Երկեր, հրատ․ Գէորգ Մելիտինեցի Գրական Մրցանակի և Վերահրատարակութեան Հիմնադրամի Յանձնաժողովի, թիւ 9, Անթիլիաս, տպ․ Կաթողիկոսութեան Հայոց Մեծի Տանն Կիլիկիոյ, 1973, 535 էջ։ Խմբագիր՝ Պօղոս Սնապեան։
  21. Համապատկեր արևմտահայ գրականութեան, Եօթներորդ հատոր՝ Արուեստագէտ սերունդ, Կաթողիկոսութիւն Հայոց Մեծի Տանն Կիլիկիոյ, Անթիլիաս, 1979, Ժ+438 էջ։
  22. Համապատկեր արևմտահայ գրականութեան, Ութերորդ հատոր՝ Արուեստագէտ սերունդ, Կաթողիկոսութիւն Հայոց Մեծի Տանն Կիլիկիոյ, Անթիլիաս, 1980, 506 էջ։
  23. Համապատկեր արևմտահայ գրականութեան, Իններորդ հատոր՝ Արուեստագէտ սերունդ, Կաթողիկոսութիւն Հայոց Մեծի Տանն Կիլիկիոյ, Անթիլիաս, 1980, 534 էջ։
  24. Երկեր, Երևան, «Սովետական Գրող» հրատարակչութիւն, 1979, 488 էջ։ Խմբագիր՝ Ստեփան Կուրտիկեան, որ ստորագրած է յառաջաբանը։
  25. Համապատկեր արևմտահայ գրականութեան, Տասներորդ հատոր՝ Արուեստագէտ սերունդ, Յակոբ Օշական, Խմբագիր՝ Վրդ․ Հերկելեան։ Կաթողիկոսութիւն Հայոց Մեծի Տանն Կիլիկիոյ, Անթիլիաս, 1982, ԻԴ+647 էջ։
  26. Կայսերական Յաղթերգութիւն։ Այս ընդհանուր վերնագրին տակ՝ հատորը կը պարունակէ ուրիշ երկու շարք՝ «Հինէն ու նորէն» և «Երբ պզտիկ են»։ 100ամեակի հրատարակութիւն, թիւ 1, Պէյրութ, Ալթափրէս, խմբ․՝ Պօղոս Սնապեան, 1983, 212 էջ։
  27. Մայրիներու շուքին տակ (Գրական զրոյց Յ․ Օշականի հետ), 100-ամեակի հրատարակութիւն, թիւ 2, Պէյրութ, Ալթափրէս, խմբ․՝ Պօղոս Սնապեան, 1983, 152 էջ։
  28. Սիւլէյման Էֆէնտի, 100ամեակի հրատարակութիւն, թիւ 9, Պէյրութ, Ալթափրէս, խմբ․՝ Պօղոս Սնապեան, 1985, 239 էջ։
  29. Քնարախաղեր, 100ամեակի հրատարակութիւն, թիւ 4, Պէյրութ, Ալթափրէս, խմբ․՝ Պօղոս Սնապեան, 1983, 112 էջ։
  30. Մինչև ո՞ւր․․․, թատերգութիւն, 100ամեակի հրատարակութիւն, թիւ 5, Պէյրութ, Ալթափրէս, խմբ․՝ Պօղոս Սնապեան, 1983, 96 էջ։
  31. Նամականի, Ա․ հատոր, 100ամեակի հրատարակութիւն, թիւ 6, Պէյրութ, Ալթափրէս, խմբ․՝ Պօղոս Սնապեան, 1983, 128 էջ։
  32. Հրաշքը, 100ամեակի հրատարակութիւն, թիւ 7, Անթիլիաս, տպ․ Կաթողիկոսութեան, խմբ․՝ Պօղոս Սնապեան, 1983, 72 էջ։
  33. Երբ հիները կը կարդանք, 100ամեակի հրատարակութիւն, թիւ 8, Պէյրութ, Ալթափրէս, խմբ․՝ Պօղոս Սնապեան, 1983, 128 էջ։
  34. Սասունցի Դաւիթ (քնարախաղ), Երաժշտութիւն՝ Շահան Պէրպէրեան, լոյս տեսած Նոր Եորկ, առանց թուականի (պիտի ըլլայ 1984), 40 էջ։ Խմբագիր՝ Թորգոմ Արքեպիսկոպոս Մանուկեան։
  35. Սահակ Պարգևեան, վէպ, Անթիլիաս, Վահէ Սէթեան տպարան, 1985, 468 էջ։
  36. Երկնքի Ճամբով (Խաղ մը մեր ժամանակներէն, Դրուագ մը մեր տարագրութենէն), թատերգութիւն, Պէյրութ 1985, Գառնի Մատենաշար, թիւ 2, 136 էջ, խմբագիր՝ Վարուժան Ծ․ Վրդ․ Հերկելեան, Յառաջաբան՝ Էլօ Սարաճեան (էջ 5-11)։
  37. Յակոբ Օշական-Վահան Թէքէեան, ներածական և ծանօթագրութիւններ՝ Վաչէ Ղազարեանի կողմէ, հրատ․ Հ․Բ․Ը․ Միութեան Վահրամ Ապտալեան Մշակութային Հիմնադրամի, Պէյրութ, Հայ Տիպ-Քոմփիւկրաֆ, Թեքնոփրէս, 1985, 168 էջ։
  38. Մեր մատենագիրները (Վերլուծումներ), 100ամեակի հրատարակութիւն, Անթիլիաս, 1987, 120 էջ, խմբ․՝ Պօղոս Սնապեան։
  39. Մնացորդաց, վերահրատարակութիւն Պօղոս Սնապեանի խմբագրութեամբ, Տպարան Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան, Անթիլիաս, 1988։ Ա․ հատոր՝ 551 էջ, Բ․ հատոր՝ 534 էջ, Գ․ հատոր՝ 624 էջ։
  40. Երեք թատերախաղեր, հրատ․ Համազգային Մշակութային Ընկերակցութեան, Սան Ֆրանսիսքօ, 1990, 676 էջ։ Կազմեց՝ Վահէ Օշական։ Գեղարուեստական սարքաւորում՝ Գուրգէն Գասապեան։
  41. Կեանքին պէս, Լոս Անճելըս, 1995, 284 էջ։ Տպարան Ապրիլ։ Պատրաստեց՝ Վահէ Օշական։
  42. Գրականութեան համար, Երևան, 1997, 94 էջ։ Գրիգոր Յակոբեանի աշխատասիրութեամբ։ Հրատ․՝ «Երեւան», Հայաստանի Ազգային Գրապալատ։
  43. Ծակ-Պտուկ, Հրատ․՝ Գէորգ Մելիտինեցի Գրական Մրցանակի և Վերահրատարակման Հիմնադրամի Յանձնաժողովի, Տպ․ Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան, խմբ․՝ Պօղոս Սնապեան, Անթիլիաս, 1996։
  44. Հարիւր մէկ Տարուան, հրատ․՝ Գէորգ Մելիտինեցի Գրական Մրցանակի, Տպ․ Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան, Անթիլիաս, 1997, խմբ․՝ Պօղոս Սնապեան։
  45. Ա․ Աստուած կ՚իջնէ, Բ․ Երբ մեռնիլ գիտենք, 50-ամեակի հրատարակութիւն, թիւ 2, Համազգային Վահէ Սէթեան Տպարան, Պէյրութ, 1998, խմբ․՝ Պօղոս Սնապեան, 96 էջ։
  46. Մոռցուած բաներ, 50-ամեակի հրատարակութիւն թիւ 2, խմբ․՝ Պօղոս Սնապեան, Համազգային Վահէ Սէթեան Տպարան, Պէյրութ, 1998, 133 էջ։
  47. Սերմնացան, 50-ամեակի հրատարակութիւն թիւ 1, Համազգայինի Վահէ Սէթեան տպարան, Պէյրութ, 1998, 160 էջ, խմբագիր՝ Պօղոս Սնապեան։
  48. Երկեր, հրատարակութիւն «Գէորգ Մելիտինեցի» Գրական մրցանակի, թիւ 35, խմբագիր՝ Պօղոս Սնապեան, տպարան Կաթողիկոսութեան Հայոց Մեծի Տանն Կիլիկիոյ, Պէյրութ, 1998, 616 էջ։
  49. Հարիւր մէկ տարուան։ Հաճի Ապտուլլահ, խմբագիր՝ Գրիգոր Յակոբեան, Երևան, Ապոլոն հրատարակչութիւն, 2000։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

Գրականություն Հ. Օշականի և նրա ստեղծագործության մասին[խմբագրել]

  • Կիմ Աղաբեկյան, Հակոբ Օշական. (ստեղծագործական աշխարհի արահետներում), Երևան, 2006։

Հղումներ[խմբագրել]