Հականիշ

Հականիշներ, բառային զույգեր, որոնք արտասանությամբ տարբեր են, իմաստով` հակառակ (գագաթ - ստորոտ, չոր - թաց): Հականիշների յուրաքանչյուր զույգ պատկանում է միևնույն խոսքի մասին`

• գոյական
  • պատերազմ - խաղաղություն

• բայ
  • մոտենալ - հեռանալ

• ածական
  • գեղեցիկ - տգեղ

• մակբայ
  • շատ - քիչ

• կապ
  • հանուն - ընդդեմ

Հականիշները կարող են լինել տարարմատ` ներս - դուրս, և համարմատ` կիրթ - անկիրթ: Բազմիմաստ բառերն ըստ գործածվող իմաստի կարող են ունենալ տարբեր հականիշներ`

• • դատարկ - լի (բաժակ),
  • դատարկ - զբաղեցրած (տեղ, աթոռ),
  • դատարկ - բովանդակալից (խոսք),
  • դատարկ - ճոխ (սեղան):

Իբրև ոճական հնարանք հականիշներն օգտագործվում են հակաթեզներում, որոնք սովորական հակադրությունից տարբերվում են իրենց արտահայտչականությամբ, խիստ հակադրությամբ և հստակ ռիթմով` «Սիրուն մանկիկ, ես գնում եմ, դու գալիս ես այս աշխարհ», «Շատ գիտես, քիչ խոսիր»: Հականիշներն օգտագործվում են նաև առածներում, ասացվածքներում:

Աղբյուրներ

• Շալունց Ռ. Ն., Հականիշ բառերը ժամանակակից հայերենում, Երևան, 1978:
• Հայկական սովետական հանրագիտարան, հ. 6, 1980, էջ 62: