Կրեացիոնիզմ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Կրեացիոնիզմ, աշխարհայացք, ըստ որի օրգանական աշխարհի (կյանք) հիմնական ձևերը, մարդկությունն ու Երկիր մոլորակը Աստծո արարչագործության արդյունքն են։ Այն ժխտում է տեսակների մակրոէվոլյուցիան։ Կրեացիոնիզմի տարատեսակություն է համարվում նաև հակաէվոլյուցիոնիզմի կենսաբանական տեսությունը, որին հարում էին շվեդ գիտնական Կարլ Լիննեյը, ֆրանսիացի կենդանաբան Ժ. Կյուվիեն և ուրիշներ։ Լիննեյը գտնում էր, որ բույսերի և կենդանիների բոլոր տեսակները գոյություն ունեն աշխարհի ստեղծման ժամանակներից, միմյանցից անկախ։

Կրեացիոնիզմական հայացքների համակարգերը տարատեսակվում են մաքուր կրոնականից և հասնում մինչև գիտական ըմբռնումների։ Այնպիսի կողմնորոշումները, ինչպիսիք են «գիտական կրեացիոնիզմ» և 1990-ական թվականներին հայտնված նեո-կրեացիոնիզմական հայացքների համակարգը՝ «Խելամիտ մտադրություն»-ը (անգլ.՝ Intelligent design), պնդում են, որ նրանք ունեն գիտական սկզբնաղբյուր։ Չնայած դրան, գիտական միության կողմից դրանք ճանաչվել են կեղծ, քանի որ հակասում են գիտական փաստերին, բացի այդ համապատասխանում են վերիֆիցիրուիզմի, ֆալսիֆիցիրուիսմի (ֆալս՝ կեղծ) և Օկկամայի սկզբունքներին[1][2][3][4]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Հայկական սովետական հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png