Կոմիսիոն առևտուր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Կոմիսիոն առևտուր ապրանքների առք ու վաճառք, որն իրականացվում է միջնորդ օղակի միջոցով՝ որոշակի վարձատրությամբ։ ԽՍՀՄ-ում Կոմիսիոն առևտուրը կատարվում է երեք ձևով.

  • գյուղատնտեսական մթերքների վաճառք սպառողական կոոպերացիայի կողմից՝ կոմիսիոն հիմունքներով,
  • ոչ պարենային ապրանքների կոմիսիոն վաճառք և,
  • կոմիսիոն եղանակով արտադրամիջոցների մեծածախ առևտուր։

Ըստ առաջին ձևի՝ սպառողական կոոպերացիան կոլտնտեսություններից, կոլտնտեսականներից և բանվործառայողներից ընդունում է գյուղատնտեսական մթերքների ավելցուկի մի մասը՝ նախօրոք պայմանավորված գներով և քաղկոոպի մանրածախ առևտրի ցանցի միջոցով իրացնում քաղաքներում և բանվորական ավաններում։ Վաճառքը կատարվում է մթերք հանձնողների և սպառողական կոոպերացիայի կազմակերպությունների փոխադարձ համաձայնությամբ սահմանված (միջին շուկայականից ցածր) գներով։ Սպառողական կոոպերացիայի ծառայությունների դիմաց տրվում է կոմիսիոն վարձատրություն՝ ապրանքների վաճառքի հետ կապված ծախսերը փոխհատուցելու, անհրաժեշտ շահույթ ապահովելու համար։

Ոչ պարենային ապրանքների կոմիսիոն առևտուր իրականացվում է հատուկ խանութների միջոցով, բնակչությունից հետագա օգտագործման համար պիտանի իրերն ընդունվում և վաճառվում են, որպես կարգ, պետական մանրածախ գներից ցածր գներով։ Հանձնված ապրանքները գնահատվում են մանրածախ գնացուցակով՝ ելնելով մաշվածության աստիճանից։ Կոմիսիոն խանութն իրավասու է իջեցնելու ապրանքի գինը (համաձայնեցնելով հանձնողի հետ), եթե այն 45 օրվա ընթացքում չի վաճառվում, նաև՝ վաճառքի հետ կապված ծախս՝երի դիմաց գանձել ապրանքի արժեքի 7%֊ը (կոմիսիոն վարձ)։

Կոմիսիոն եղանակով արտադրամիջոցների մեծածախ առևտուրը կատարվում է նյութատեխնիկական մատակարարման վարչությունների միջոցով։ Նպաստում է գերնորմատիվային պաշարների արագ իրացմանը։ Իրականացնում են մանրամեծածախ հատուկ խանութները՝ հիմնարկ֊ձեռնարկություններից ավելորդ նյութերի, սարքավորումների դազգահների ընդունման և վաճառահանման եղանակով։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է Հայկական սովետական հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png