Կլայզենի կոնդենսացում

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Կլայզենի կոնդենսացում, էսթերային կոնդենսացում, ալկալիների առկայությամբ նույն կամ տարբեր Էսթերների փոխազդեցությամբ B կետոէսթերների ստացման եղանակ։ Տիպական օրինակ է նատրիումի ալկոհոլատների, հիդրիդի կամ ամիդի առկայությամբ էթիլքացախատից ացետոքացախաթթվի էթիլէսթերի ստացումը՝

CH3COOC2H5+HCH2COOC2H5=CH3C0CH2C00C2Hs+C2H50H

Մրջնաթթվի էսթերների օգտագործման դեպքում ստացվում են ալդեհիդաթթուերի ածանցյալներ՝

HCOOC2H5+C6H5CH2COOC2H5- ->C6H5CH (C00C2H5)CH0+C2H50H

Կլայսենի կոնդենսացումն կիրառվում է նաե B կարբոնիլային այլ միացությունների ստացման համար, օրինակ, էսթերների ռեակցիան նիտրիլների հետ տալիս է B կետոնիտրիլներ՝

CH3COOC2H5+C6H5CH2CN-->CH3COCH (C6Hs)CN+C2HsOH

իսկ կետոնների հետ՝ դիկետոններ (օրինակ, ացետիլացետոն)՝

CH3COOC2H5+ CH3COCH3֊-->CH3COCH2COCH3+ C2H50H

Կլայզենի կոնդենսացումը լայնորեն կիրառվում է արդյունաբերության մեջ օրգանակն տարբեր միացություններ, օրինակ, ացետոքացախաթթվի էսթեր, ացետիլացետոն և դրանց ածանցյալներ ստանալու համար։ Ռեակցիան հայտնաբերել է գերմանացի քիմիկոս Լ. Կլայզենը։


Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է Հայկական սովետական հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png