Կենդանիների հատկանիշների ցանկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Ստորև ներկայացվում է կենդանիների ձագերի, խմբերի և ձայների հայերեն անվանումները։

Կենդանիերի խմբեր և ձագեր
Կենդանի Խումբ Արու Էգ Ձագ Ձայն
Կով, եզ կով՝ կովյան, մյուսները՝ նախիր, պաճար, պախրե ցուլ կով հորթ (արջառ - արու, երինջ - էգ) բառաչյուն (հորթ - պոռչյուն)
Տավար նախիր, պաճար, պախրե հորթ
Ոչխար հոտ, սուրու, օդիք խաշն մաքի գառ մայուն
Թռչուն երամ, տարմ, հույլ ճուտ ճռվողյուն, ծվծվոց
Գայլ ոհմակ գայլ ճույռ գուրգեն ոռնոց
Մարդ խումբ տղամարդ կին երեխա խոսել
Այծ հորան նոխազ այծ ուլ, ալոջ (էգ) մկկոց
Էշ գիհ ավանակ ճակ քուռակ, ճայիկ զռռոց, խառանչյուն
ջորի գիհ փահլ ճայկ քուռակ, ճայիկ զռռոց, խառանչյուն
Ձի երամակ, ջոկ հովատակ, ասպ, որձաձի զամբիկ, սարակ, մադիան, նժույգ մտրուկ, քուռակ վրնջոց, խրխնջյուն, խրխինջ (քիթը՝ փնչոց)
Խոզ բոլուկ, խոզյան, խոզերամակ վարազ խոզ խոճկոր, գոճի ճվաղոց
Աքաղաղ աքլոր հավ ճուտ հավ՝ կչկչոց, աքաղաղ՝ ծուղրուղու
Ծիտ առունծ ճնճուղ, հելհել, ճուճուղ ճնճղակ, ճնճղիկ, ճնճղուկ, ճուճուղիկ ծլվլոց, ճլվլոց
Աղավնի տարմ վարուժան աղավնի դոխ, աղավնյակ, վարուժնյակ (որձ) ղունղունոց
Արծիվ - կոնդ արծվի արծվիկ
Բազե - շահեն ճույր գավազ
Գոմեշ նախիր, պաճար, պախրե գոմեշ մատակ շակ
Կատու կատ փիսո փիսիկ մլավոց
Ուղտ քարավան շավառն, մալախ, նառ ուղտ կոզռն, կոզռակ, կոզռնեկ, քոշակ, փոթուխ կառաչյուն
Փիղ փղերամ փիղ փղէգ փղիկ դոշյուն
Առյուծ փրայդ ասլան շեր կորյուն մռնչյուն
Վագր էյժ վագր գայր վրույր մռնչյուն
Շուն խումբ որձ քած, դել, քենթ լակոտ հաչոց, ոռնոց, կաղկանձ
Բորենի ոհմակ քաֆթ քաֆթար կոռնակ
Արջ էյժ արջ թոժ քոթոթ, թոժյուն մռթմռթոց
Այծյամ երամակ քոշ քաղ այծեմնիկ
Եղնիկ եղյան եղ եղնիկ եղնորթ թառանչյուն
Եղջերու եղջյան եղջ պախրա եղջորթ թառանչյուն
Օձ կծիկ նագ քարբ օղծ ֆսսոց, սուլոց
մողես նքողնակ մողես խլեզ խլզակ սցոց
Սագ երամ ղազ սագ սագիկ կղկղոց
Կարապ երամ պոր կարապ պորյուն կռինչ
Բադ երամ բադ ճու բադիկ կականում
Ծիծեռնակ երամ ծիծեռ կարին ծիծեռնակ ճչյուն
Կռունկ խորդերամ, խորդապար կռունկ ժեյր չիռ կռնչյուն
Ագռավ տարմ ագռավ կռինչ
Արագիլ տարմ արագիլ գիլ ցու կափկափյուն
Սիրամարգ հույլ սքի սիրամարգ սքյուն գոչում
Սկյուռ սոկրախումբ սոկոր սկյուռ սոկրիկ գանչյուն
Կաքավ երամ կաքավ կաքավիկ կղկղոց
Ծղրիդ ծղամ ծղրիդ ծղրե թրթուռ ճռճռոց
Սարյակ սուլոց
Սոխակ բլբուլ փելոմել սոխակիկ գեղգեղանք
Մեղու պարս բոռ մեղվամայր մեղվիկ բզզոց
Ճանճ սռափ ճանճ թրթուռ տզզոց
Բու - բու բվե բվիկ գույժ
Գորտ բղար գորտ գորտնուկ կռկռոց
Մուկ մուկ մկե մկնիկ ծվծվոց
Աղվես ճահուկ աղվես վիքս վքսույն
Որսաշուն ասպականի որսորձ որսքած լակոտ հաչոց
Ձուկ վտառ, նքողակ ձուկ ձկնկիթ
Կզաքիս - կզաքիս կուզ -

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  • Սողունների խումբն անվանվում է վտառ, նքողակ։ Կենդանիների ձագերի խումբը՝ ձագերամ, գազանների խումբը՝ վոհմակ, իսկ խոշոր ընտանի կենդանիները՝ արջառ։
  • Որոշ կենդանիներ (հատկապես ընտանի եղջերավոր) հաշվվում են որպես միավոր օգտագործելով «գլուխը», օր.՝ «2 գլուխ ոչխար»: