Կանոն (երաժշտություն)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Կանոն (հոլն, xavcov — կանոն, տիպար), բազմաձայն պոլիֆոնիկ երաժշտություն, որի բոլոր ձայները կամ դրանց մի մասը հաջորդաբար շարադրում են միևնույն մեղեդին՝ կատարելով անընդմեջ նմանակում (իմիտացիա)։ Ցուրաքանչյուր հաջորդող ձայն հանդես է գալիս մինչ նախորդող ձայնով սկսված մեղեդու ավարտը։ Կանոնի օրինակ Մեղեդին կարող է կրկնվել միևնույն կամ այլ հնչյունից, նույն կամ տարբեր ռիթմով։

Մեղեդին շարադրող առաջին ձայնը կոչվում է պրոպոստա (իտալերեն՝ pro- posta — առաջարկ), նմանակող մյուս ձայները՝ ռիսպոստաներ (իտալերեն՝ ris- posta — պատասխան, առարկում)։ Գոյություն ունի կրկնակի (եռակի ևն) կանոն, որտեղ տարբեր ձայներով միաժամանակ շարադրվում է երկու (երեք ևս) տարբեր մեղեդի։ Կանոնի այն տեսակը, որը կարող է անընդհատ կրկնվել բոլոր ձայներում, շաղկապելով մեղեդու վերշը նրա սկզբի հետ, կոչվում է անվերջ կանոն։ Երբեմն կանոնն ունենում է հանելուկի ձև (հանելուկային կանոն), կատարողը ինքը պետք է որոշի գրված մեղեդու նմանակման պայմանները։ Ինքնուրույն ստեղծագործություն լինելուց բացի կանոնը երբեմն ընդգրկվում է այս կամ այն ծավալուն երկի մեջ։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է Հայկական սովետական հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png