Կաննա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
(Վերահղված է Կաննա (բույս)ից)
Կաննա
Canna sp.jpg
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Բույսեր
Տիպ Ծածկասերմեր
Դաս Երկշաքիլավորներ
Ընտանիք Կաննաներ
(Cannaceae Juss., 1789, nom. cons.)
Լատիներեն անվանում
Canna

Wikispecies-logo.svg
Դասակարգումը
Վիքիցեղերում

Commons-logo.svg
Պատկերներ
Վիքիպահեստում




Կաննա , (լատ.՝  Canna) պատկանում է կաննաների (բաղիսենայիների՝ Cannaceae) ընտանիքին: Հայրենիքը Հնդկաստանն է:

Կենսաբանական նկարագիր[խմբագրել]

Ներկայումս ծաղկեգործական ընկերություններում մշակում են հնդկական կաննայի (C.indica.L.) հիբրիդային սորտերը, որոնք շնորհիվ իրենց դեկորատիվ տերևների և խոշոր ու գունեղ, գեղեցիկ ծաղիկների, տարածված են ամենուրեք: Այդպիսիներից են. Հրո թռչունը՝ կանաչ տերևներով, կարմիր կրակագույն ծաղիկներով, Պրեզիդենտը՝ նույնպես կանաչ տերևներով և կրակագույն կարմիր ծաղիկներով, Հրո կախարդը՝ մուգ կարմիր տերևներով և թունդ կարմիր ծաղիկներով, Հումբերդը՝ մուգ կարմիր տերևներով և սաղմոնանարնջագույն ծաղիկներով: Կան նաև պտավորներ, որոնցից Կաննա Կրոզիի սորտը: Կանաներրն ըստ իրենց բարձրության կարելի է բաժանել երեք խմբի. բարձրահասակներ՝ 1,5-2 մ միջակ բարձրություններ ունեցողներ՝ 0,8-1,5 մ և կարճահասակներ՝ 0,5-0,7 մ:

Օգտագործում[խմբագրել]

Օգտագործվում է ծաղկաթմբեր ձևավորելու, ղևանդներում մեծ կամ փոքր խմբերով, ինչպես նաև փոքրիկ տակառիկների մեջ՝ սենյակային մշակության համար:

Մշակում[խմբագրել]

Բազմացվում է սերմերով և կոճղարմատների բաժանումով: Սերմերը խոշոր են, ունեն մոտավորապես կլոր ձև, մուգ սևին տվող դարչնագույն կամ ուղղակի դարչնագույն կեղևով: Մեկ գարամում պարունակվում է մոտավորապես 3-6 հատիկ: Ծլում են 14-15 օրվա ընթացքում, եթե սերմնահավաքը կատարվում է դեռ լրիվ չհասունացած, կեղևը վերջնականապես չամրացած վիճակում: Լրիվ հասունացածները կարելի է ծլեցնել 25-30 օրվա ընթացքում, եթե նախօրոք 1-2 ժամ սառնարանում պահելուց հետո հանենք և եռացրած ջուր լցնենք վրան: Սերմի կեղևը կարելի է քայքայել նաև մեխանիկական միջամտությամբ: Առանց այդ միջոցառման սերմերի ծլումը կարող է տևել վեց ամիս և նույնիսկ ավելի: Ցանկը կատարվում է դեկտեմբեր-հունվար ամիսներին կամ ավելի ուշ: Սերմերից աճեցրած բույսերը սովորաբար խաղկում են երկրորդ տարում, սակայն լինոիմ են դեպքեր, որ խաղկում են նոիյն տարում՝ ամառվա վերջին կամ կամ աշնան սկզբներին: Ընդհանրապես կաննաների բազմացումը կատարվում է կոճղարմատներով: Աշնանը երբ առաջին ցրտահարությունից բույսի տերևները և ցողունի մի մասը մահանում են անհրաժեշտ է կոճղարմատները հանել հողից: Նախ ցողունը արմատավզիկից 8-10 սմ բարձրությամբ կտրում, հեռացնում են այնուհետև զգուշությամբ առանց կտրատելու և վնասվածքներ հասցնելու, կոճղարմատը հանում են իր հողագնդիկով և այդ վիճակում փոխադրում չորանոց կամ ջերմատուն: Չորացնելուց և տեսակավորոլուց հետո նորից դասավորում են ջերմատան դարակների տակ՝ ցողունները դեպի վերև, և ծածկում 5-10 սմ հողի կամ ավազի շերտով: Ջերմատան ջերմությունը պետք է տատանվի 5-7°-ի սահմաններում: Մարտ ամսին կոճղարմատները թրջում են, որպեսզի նրանց վրայի հողագնդիկը հեշտությամբ անջատվի: Այնուհետև խնամքով մաքրում են և բաժանում մասերի, ընդ որում յուրաքանչյուր կտորի վրա թողնում են մեկ աչք: Կոճղարմատների կտրած մասերը ծածկում են ածղափոշով, որից հետո տնկում են ջերմատան լուսավոր մասերում, դարակների վրա լցրած հողաշերտերում, ջերմությունը պահպանելով 20-25°-ի սահմաններում: Տնկումը կարելի է կատարել նաև տաք ջերմոցի գրունտում: Կոճղարմատները կարելի է տնկել նաև թաղարների մեջ: Երևանի պայմաններում այս աշխատանքը կարելի է կատարել ապրիլի սկզբին: Տնկման համար պահանջում է տաք, արևոտ, լավ մշակված և պարարտ հողամասեր: Բույսը բույսից տնկում են 30-40 սմ հեռավորության վրա:

Տեսակներ[խմբագրել]

Canna AugusteFerrier 1679.jpg
Pink Canna.JPG
Canna Alberich 20030824 014.jpg

Պատկերասրահ[խմբագրել]

Գրականություն[խմբագրել]

  • Ծաղկաբուծություն և դեկորատիվ այգեգործություն, Հ. Ե. Նարինջյան