Կանիցարոյի ռեակցիա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Cannizzaro1.png

Կանիցարոյի ռեակցիա, ալդեհիդի փոխարկումը հավասարամոլյար քանակությամբ սպիրտի և թթվի ՝ ալկալու ջրային կամ ջրասպիրտային լուծույթի ազդեցությամբ, օրինակ, 2C6H5CHO + KOH -> C6H5COOK + C6H5CH2OH։ Կանիցարոյի ռեակցիան օքսիդավերականգնման պրոցես է, բնորոշ է արոմատիկ և հետերոցիկլիկ, ինչպես նաև ալիֆատիկ այնպիսի ալդեհիդներին, որոնք ալդեհիդի խմբին միացած ածխածնի մոտ ջրածնի ատոմներ չունեն։ Կանիցարոյի ռեակցիան կարող է ընթանալ նաև երկու ոչ միանման ալդեհիդների միջև (խաչաձև Կանիցարոյի ռեակցիա)։ Օրինակ՝ բենզալդեհիդի և մրջնալդեհիդի խառնուրդից առաջանում են բենզիլսպիրտ և մրջնաթթու։ Նման տարբերակը օգտագործում են քիչ մատչելի ալդեհիդները համապատասխան սպիրտների վերականգնելու համար։ Ռեակցիան հայտնաբերել Է Ս. Կանիցարոն, 1853 թվականին։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է Հայկական սովետական հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png