Կալմարյան ունիա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Կալմարյան ունիա
Kalmarunionen
 Դանիա
 Շվեդիա
1397 - 1523/1536 Դանիա-նորվեգական ունիա 
Շվեդիա 
Flag of the Kalmar Union.svg Erik av Pommern 2000px.png
Քարտեզ

Kalmar Union ca. 1500.svg
(1500)

Ընդհանուր տեղեկանք
Մայրաքաղաք Կոպենհագեն
Լեզու դանիերեն, նորվեգերեն, շվեդերեն
Կրոն Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի
Իշխանություն
Պետական կարգ միապետություն

Կալմարյան ունիա (դան․, նորվ., շվեդ․՝ Kalmarunionen), Դանիայի, Նորվեգիայի (Իսլանդիայի հետ) և Շվեդիայի (Ֆինլանդիայի հետ) թագավորությունների միավորումը դանիական թագավորների գերիշխանության ներքո։

Վերջնականապես ձևավորվել է 1397 թվականին, Շվեդիայի Կալմար քաղաքում։ Միությունը անհրաժեշտ էր Գերմանիայի տնտեսական և քաղաքական էքսպանսիայի դեմ պայքարելու համար։

Կալմարյան ունիայի նախաձեռնողը Մարգարիտ Դանիացի թագուհին էր։ Տնտեսապես և քաղաքականապես առավել զարգացած Դանիան ձգտում էր ամբողջությամբ իրեն ենթարկել Շվեդիան և Նորվեգիան։ Շվեդիան ապստամբեց և 1523 թվականին ընտրեց սեփական թագավոր (դուրս գալով միությունից), որով փաստորեն վերջ դրվեց Կալմարյան ունիային, իսկ Նորվեգիան, որն ավելի թույլ էր, 1537 թվականին զրկվեց թագավորության կարգավիճակից և հայտարարվեց Դանիայի պրովինցիա, որի կազմում մնաց մինչև 1814 թվականը։

Գրականություն[խմբագրել]

  • Кальмарская уния // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона։ В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
  • Gustafsson, Harald. "A State that Failed?" Scandinavian Journal of History (2006) 32#3 pp 205–220 online; general overview of the Union
  • Helle, Knut, ed. The Cambridge History of Scandinavia, Volume 1: Prehistory to 1520 (2003) excerpt and text search
  • Imsen, Steinar. "The Union of Calmar: Northern Great Power or Northern German Outpost?" in Christopher Ocker, ed. Politics and Reformations: Communities, Polities, Nations, and Empires (BRILL, 2007) pp 471–90 online
  • Kirby, David. Northern Europe in the Early Modern Period. The Baltic World 1492–1772 (1990)
  • Roberts, Michael. The Early Vasas: A History of Sweden 1523–1611 (1968)
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է Հայկական սովետական հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png