Լյուսյեն Ֆևր

Լյուսյեն Ֆևր (Lucien Paul Victor Febvre), ծնվել է 1878թ. հուլիսի 22-ին, Ֆրանսիայի հյուսիս-արևելյան մասում` Նանսիում: Նրա հայրը բանասեր էր, և նա Լ. Ֆևրին ուղղորդեց հին լեզուների և տեքստերի ուսումնառության ու հետազոտությանը, որոնք էական նշանակություն ունեցան նրա հոգեմտավոր կայացման վրա:

Կենսագրություն

Զինվորական ծառայությունից հետո, քսան տարեկանում մեկնում է Փարիզ, որպեսզի ուսանի ՚Բարձրագույն մանկավարժական դպրոցումՙ (École normale supérieure), Գրականության բաժնում (Section des Lettres de l'ENS): 1899-1902 թվականներին մասնագիտանում է պատմության և աշխարհագրության բնագավառում: Ուսումնառությունն ավարտելուց հետո Լ. Ֆևրը մեկնում է ծայրամասային դպրոցներից մեկում դասավանդելու, ուր և նախաձեռնում է իր ՚Ֆիլիպ II և Ֆրանշ-Կոնտենՙ մենագրությունը: Այս ժամանակ էլ (1906թ.) նա համագործակցում է Անրի Բեռի հետ` ՚Պատմական համադրությունների հանդեսիՙ շրջանակներում: 1911 թվականին պաշտպանում է իր գիտական թեզը` Գաբրիել Մոնոի ղեկավարությամբ: 1912 թվականին նշանակվում է Դիժոնի համալսարանի պրոֆեսոր, դասավանդում է Բուրգունդիայի պատմությունն ու արվեստը: 1914 թվականին զորակոչվում է բանակ, մասնակցում Առաջին աշխարհամարտին: Զորացրումից անմիջապես հետո (1919թ.) նա Ստրասբուրգի համալսարանում աշխատանքի է անցնում ՚Արդի պատմությանՙ ամբիոնում: Այստեղ էլ նույն թվականին ծանոթանում է Մ. Բլոկի հետ: 1922 թվականին հրատարակում է իր ՚Երկիրը և մարդկային հանրույթների բարեշրջությունըՙ հետազոտությունը, որտեղ մեկնարկելով Վ. Դը լա Բլաշի ՚մարդկային հանրույթների աշխարհագրությունՙ հարացույցից, հակադրվում է այդ ժամանակներում լայնորեն տարածված դետերմինիզմի տեսությանը` պատմագիտություն ներմուծելով ՚հնարավորությանՙ (possibilisme) հղացքը: Այս ժամանակ նա մասնագիտանում է XIV դարի պատմության մեջ: Խորամուխ է լինում ՚կոլեկտիվ մտածողությանՙ վերլուծության ուղղությամբ: Արդյունքում` 1928 թվականին հրատարակում է իր հանրահայտ ՚Մի ճակատագիր. Մարտին Լյութերՙ հետազոտությունը, որը համալսարանական շրջանակներում մեծ աղմուկ է հանում: Այդ ուղղությամբ իր հաջորդ խոշոր հոտազոտությունը ՚Անհավատության հիմնախնդիրը XVI դարում: Ռաբլեի կրոնըՙ գիրքն էր (1942թ.): 1929 թվականին Ստրասբուրգում Մ.Բլոկի համախմբագրությամբ հրատարակում են ՚Տարեգրություններ տնտեսական և ընկերային պատմությանՙ (՚Annales d'histoire ռconomique et socialeՙ) հանդեսի առաջին համարը: Դրանով նպաստում են նոր պատմագիտական ըմբռնումների միջավայրի ձևավորմանը: Շուտով ձևավորվում է ՚Անալներիՙ պատմագիտական դպրոցը: 1933 թվականին նա աշխատանքի է անցնում Քոլեժ դը Ֆրանսում (College de France): Ակտիվ ստեղծագործական աշխատանքները շարունակվում են մինչև Երկրորդ աշխարհամարտի սկիզբը: 1944 թվականին զոհվում է Մ.Բլոկը: Սակայն դա պատճառ չի դառնում հանդեսի ընդհատմանը: Լ.Ֆևրը շարունակում է հանդեսը հրատարակել ՚Տարեգրություններ. Տնտեսություններ, Հասարակություններ, Քաղաքակրթություններՙ (՚Annales: Économiques. Societés. Civilisations) խորագրով: Պատերազմից հետո`1949 թվականին նա հիմնում է ՚Բարձրագույն գիտելիքների Գործնական դպրոցի Վեցերորդ բաժանմունքըՙ (VIe section de l'Ecole pratique des hautes études), որը հանդեսի համար մեծ խթան է հանդիսանում հետազոտական շատ մոտեցումների իրականացման և դասավանդման առումով: 1953 թվականին հրատարակում է իր հանրահայտ ՚Մարտեր պատմության համարՙ հոդվածների ժողովածուն: Անդամակցել է Ֆրանսիական ինստիտուտին (Բարոյական և քաղաքական գիտությունների Ակադեմիա), եղել է Ֆրանսիայի պատմաբանների ազգային կոմիտեի ներկայացուցիչ, Երկրորդ աշխարհամարտի պատմության կոմիտեի պրեզիդենտ, Ֆրանսիայում կրթության վերամշակման ծրագրերի հանձնախմբի անդամ, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ում ֆրանսիական պատգամավորության անդամ, ՚Հատորներ Համաշխարհային պատմությանՙ հանդեսի խմբագիր, ՚Երկրորդ աշխարհամարտի պատմության հանդեսիՙ հիմնադիր, ՚Դիմադրության ոգինՙ գիտական խորհրդի անդամ, ՚Ֆրանսիական հանրագիտարանիՙ ղեկավար: Մահացել է 1956 թվականի սեպտեմբերի 26-ին, Սենտ-Ամուրում:

Ստեղծագործությունները

• Philippe II et la Franche-Comté. Étude d'histoire politique, religieuse et sociale, Paris, Honoré Champion, 1911, 808 p. Réédité aux Editions Perrin, Paris, 2009, 816 p. (avec une préface d'Emmanuel Le Roy Ladurie).
• Notes et documents sur la Réforme et l'Inquisition en Franche-Comté, Paris, 1911, 336 p.
• Histoire de la Franche-Comté, Paris, Boivin, 1912, 260 p.
• La Terre et l'évolution humaine, Paris, Albin Michel, « L'évolution de l'Humanité », 1922.
• Un Destin. Martin Luther, Paris, Presses Universitaires de France, 1928.
• Civilisation. Évolution d'un mot et d'un groupe d'idées, Paris, Renaissance du livre, 1930, 56 p.
• Le Rhin. Problèmes d'histoire et d'économie, Paris, Armand Colin, 1935.
• (dir.) : Encyclopédie française, 11 volumes parus de 1935 à 1940.
• Le problème de l’incroyance au Կաղապար:S- siècle. La religion de Rabelais, L’évolution de l’humanité, Paris, Albin Michel, 1947, 549 pages.
• Origène et Des Périers ou l'énigme du Cymbalum Mundi, Paris-Genève, Droz, 1942, 144 p.
• Autour de l'Heptaméron. Amour sacré, amour profane, Paris, Gallimard, 1944, 300 p.
• Les Classiques de la liberté : Michelet, Lausanne, Traits, 1946, 162 p.
• Combats pour l'histoire, Paris, Armand Colin, 1952, 456 p.
• Au cœur religieux du Կաղապար:S-, Paris, SEVPEN, 1957, 359 p.
• (en coll. avec Henri-Jean Martin) Կաղապար:Ouvrage.
• Pour une histoire à part entière, Paris, SEVPEN, 1962, 860 p.

Հրապարակումները

• Ալբերտ Ստեփանյան, Երվանդ Մարգարյան, Ժամանակի կառույցը Ֆ.Բրոդելի պատմահայեցողության ծիրում, Պատմություն և կրթություն, Երևան, 1-2, (2005), էջ 33-42:

• Սմբատ Հովհաննիսյան, Համընդգրկուն պատմության և քանակային պատմության հիմնախնդիրը ֆ‎րանսիական “Անալների” դպրոցի կերպափոխության համատեքստում, “Կանթեղ”, Երևան, 1, (2008), էջ 103-109:

• Սմբատ Հովհաննիսյան, Հայ առևտրական կապիտալը Ֆերնան Բրոդելի քաղաքակրթությունների տեսության ծիրում, Պատմության հարցեր, Երևան, 1, (2009), էջ 62-68:

• Սմբատ Հովհաննիսյան, “Անալների” պատմագիտական դպրոցը և դրա կերպափոխության շրջափուլերը, Պատմության հարցեր, Երևան, 1, (2009), էջ 123-134:

• Սմբատ Հովհաննիսյան, Ֆերնան Բրոդել (1902-1985), Պատմության հարցեր, Երևան, 1, (2009), էջ 191-193:

• Սմբատ Հովհաննիսյան, P.Burke, French Historical Revolution: The Annales School, 1929-1989, Stanford University Press, 1990, (Գրախոսություն), Երևան, 1, (2009), էջ 267-270:

• Սմբատ Հովհաննիսյան, Ֆերնան Բրոդելի պատմության տեսությունը, Վէմ համահայկական հանդես, Գ (Թ) տարի, 2011, թիվ 1 (33) ապրիլ-հունիս, "Վէմ հանդես" ՍՊԸ հրատարակչություն, էջ 98-119:
• Սմբատ Հովհաննիսյան, Աննալների պատմագիտական դպրոցը. Լյուսյեն Ֆևրի և Մարկ Բլոկի պատմության տեսությունը , Վէմ համահայկական հանդես, Գ (Թ) տարի, 2011, թիվ 2 (34) ապրիլ-հունիս, “Վէմ հանդես” ՍՊԸ հրատարակչություն, էջ 95-118:
• Jean-Michel Chapoulie, « Un cadre d'analyse pour l'histoire des sciences sociales », Sciences Humaines, Revue d’histoire des sciences humaines, 2005/2 - N° 13, ISSN 1622-468X, pages 99 à 126
• Serge Gagnon, « La nature et le rôle de l’historiographie », Revue d'histoire de l'Amérique française, vol. 26, n°4, 1973, p. 479-531.
• Patrick Garcia, « Essor et enjeux de l’histoire du temps présent », La Revue pour l’histoire du CNRS, N°9 - Novembre 2003
• Patrick Garcia et Jean Leduc, L’enseignement de l’histoire en France de l’Ancien Régime à nos jours, Paris, Armand Colin/VUEF, 2003. – 320 pages
• Giuliana Gemelli, « Lucien Febvre et la représentation de l’État contemporain. Le tome X de l’Encyclopédie française », Société d’études jaurésiennes, Cahiers Jaurès, 2002/1-2 - N° 163-164, ISSN 1268-5399, pages 97 à 116
• Mann Hans Dieter, Lucien Febvre la pensée vivante d'un historien, Cahiers des Annales 31, édition EHESS - Armand Colin, Paris, 1971, 189 pages
• Jacques Le Goff, « Les "retours" dans l'historiographie française actuelle », Les Cahiers du Centre de Recherches Historiques, 22 | 1999.
• Paul Leuilliot, Article « Febvre » dans l'Encyclopaedia Universalis
• Olivier Levie-Dumoulin, article « École méthodique », Encyclopaedia Universalis
• Thomas Loué, « Du présent au passé : le temps des historiens », Temporalités, Numéro 8 (2008), Les temporalités dans les sciences sociales.
• Guy Massicotte, L'Histoire problème, la méthode de Lucien Febvre, Méthodes des sciences humaines 4, St-Hyacinthe, Edisem, Paris, 1981, 113 pages
• Bertrand Muller, Lucien Febvre, lecteur et critique, Paris, Albin Michel, 2003
• Pierre Nora, « Le Retour de l'événement », Faire l'Histoire, Nouveaux Problèmes, Jacques Le Goff et Pierre Nora, Paris, Gallimard, 1986, 212 pages
• Philippe Poirrier, Introduction à l'historiographie, Belin, Paris, 2009, 191 pages
• Yves Verneuil, Les Agrégés. Histoire d’une exception française, Paris, Belin, 2005. – 367 pages (cf. le site : [1])
• Jean-Pierre Wallot, « L'Histoire et la recherche du sens », Revue d'histoire de l'Amérique française, vol. 37, n° 4, 1984, p. 533-542
• Hubert Watelet, « Connaissance et sociologie de la connaissance chez les historiens », Revue d'histoire de l'Amérique française, vol. 27, n° 4, 1974, p. 571-578.