Լիպիդ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Լիպիդներ պարունակվում են կենդանի և բուսական բոլոր բջիջներիում: Ամենատարածվածը` ճարպերն են: Ջրում չեն լուծվում, լուծվում են օրգանական լուծիչներում: Բջջի չոր նյութի 5-10%, իսկ ճարպահյուսվածքում` 90%:

Մարդու օրգանիզմում ճարպերը կուտակվում են կրծքագեղձերում, ճարպոն, ենթամաշկի ցանցաշերտում: Ճարպեր կուտակվում են նաև բույսերի սերմերում, պտուղներում: Ճարպերը կարող են լինել պինդ և հեղուկ: Պինդ(խոզի, ձավարի), հեղուկ(զեյթունի, օձաձկան ձարպը): Ճարպի 1 մոլ կազմված է 1 մոլ գլիցերինի 3 մոլ ճարպաթթուներից: Լիպիդներից են` կարոտինը, քսանտոֆիլը, ֆոսֆոլիպիդները, լեցիտինը, խոլեստրինը: Վիտամին A, D, E, K, սեռական հորմոնները, հեշտությամբ միանում են սպիտակուցներին` առաջացնելով լիպոպրոտերդներ:

Դրանք մտնում են մեմբրանների, կորիզի կազմի մեջ, կուտակվում է մաշկի տակ` նրան տալով էլաստիկություն: Կենդանական բջիջներում ավելի շատ ճարպեր կան:


Ֆունկցիաները [խմբագրել]

  1. Էներգետիկ -1գ ճարպի ճեղքումից առաջանում է 38,9 ԿՋ էներգիա:
  2. Ջրի աղբյուր են -1կգ ճարպի օքսիդացումիղ առաջանում է 1,1 կգ ջուր:
  3. Կառուցողական -մտնում է բոլոր մեմբրանների բաղադրության մեջ:
  4. Պաշտպանական -ենթամաշկի ճարպը պաշտպանական դեր է կատարում:
  5. Ջերմամեկուսիչ է -օրգանիզմը պաշտպանում է ջերմության կորստից:
  6. Կուտակվում է որպես պաշարանյութ: