Իսլանդիայի համայնքներ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Իսլանդիայի համայնքները

Իսլանդիայի համայնքները (մունիցիպալիտետները) (իսլ.՝ Íslensk sveitarfélög) Իսլանդիայի վարչական տարածքներն են, որոնց ինքնավարությունը հաստատված է Իսլանդիայի Սահմանադրությունով։ Համայնքների թիվը այժմ հասնում է 76։

Պատմություն[խմբագրել]

Առաջին անգամ համայնքները կազմավորվել են Իսլանդիայում 10-րդ դարում, երբ գյուղերը միանալով իրար կոմունաներ (իսլ.՝ hreppar) էին կազմել, որոնց հիմնական նպատակներ աղկատ ընտանիքների օգնության տրամադրումը։ Երբ Իսլանդիայիում ուրբանիզացիա է սկսվել, 18-96-րդ դարերում առաջին անգամ առաջացել էին ազատ քաղաքները (իսլ.՝ kaupstaðir)։ Իսկ 20-րդ դարում վերջնականորեն սկսվեցին համայնքներ առաջնալ իրենց ժամանակակից տեսքով, այդ պահից տարբերությունները գյուղերի և քաղաքների միջև վերանում են։

1944 թվականին Իսլանդիայի անկախության հռչակումից հետո համայնքները լայն ինքնավարություն էին ստացել, բայց տեղական իշխանության մարմինների ավելի էֆեկտիվ աշխատանքի համար որոշված էր եղել փոքր համայնքները միացնել խոշորների հետ։ Սակայն համայնքները միավորվում են միայն հանրաքվեից հերո, եթե համայնքների բնակիչների մեծամասնությունը քվեարկում է միավորման համար։ Սակայն եթե համայնքի բնակչության թիվ 50-ից քիչ է, ապա միավորումը կարող է կատարվել նույնիսկ առանց բնակչության համաձայնությանը։

Իսլանդիայի համայնքների թիվ արագ նվազում է։ 1950 թվականին կար 229 համայնք, 1995 թվականին՝ 170, 2000՝ 124, իսկ 2010 թվականին տեղական իշխանության մարմինների ընտրությունից հետո համայնքների թիվը կազմեց 76[1]։

Իշխանության տեղական մարմիններ[խմբագրել]

Կառավարական նպատակներով Իսլանդիայի համայնքներում (մունիցիպալիտետներում) ընտրվում են հինգից մինչև տասնհինգ անդամ ունեցող Համայնքային խորհուրդները։ Համայնքային խորհուրդը նաև կարող է կառավարչի վարձել, որը կարող է խորհրդի անդամ չլինել։ Քաղաքային համայնքներում կառավարչի դերը կատարում է քաղաքապետը (իսլ.՝ bæjarstjóri կամ borgarstjóri), իսկ գյուղական համայնքներում՝ սվեյտարստյոուրիները (իսլ.՝ sveitarstjóri

Համայնքների ցանկը ըստ բնակչության թվի[2][խմբագրել]

Տեղ Անվանում Համար Տարածաշրջան Բնակչության թիվը
1.12.2010 դրությամբ
Փոփոխություն
1.12.2009-ից
 % Փոփոխություն
1.12.2000-ից
 %
1 Ռեյկյավիկ (իսլ.՝ Reykjavíkurborg) 0000 Հյովյուդբորգարսվայդիդ 118.326 −101 −0,09 % +8.439 +7,68 %
2 Կոուպավոգյուր (իսլ.՝ Kópavogur) 1000 Հյովյուդբորգարսվայդիդ 30.357 +43 +0,14 % +7.664 +33,77 %
3 Հաբնարֆիորդյուր en (իսլ.՝ Hafnarfjörður) 1400 Հյովյուդբորգարսվայդիդ 25.913 +41 +0,16 % +6.755 +35,77 %
4 Ակյուրեյրի en (իսլ.՝ Akureyri) 6000 Նորդուրլանդ Էյստրա 17.573 +10 +0,06 % +2.117 +13,70 %
5 Ռեյկյանեսբայր en (իսլ.՝ Reykjanesbær) 2000 Սուդուրնես 14.091 +10 +0,07 % +3.467 +32,63 %
6 Գարդաբայր (իսլ.՝ Garðabær) 1300 Հյովյուդբորգարսվայդիդ 10.643 +56 +0,52 % +2.704 +34,06 %
7 Մոսֆելդսբեր en (իսլ.՝ Mosfellsbær) 1604 Հյովյուդբորգարսվայդիդ 8.553 +26 +0,30 % +2.684 +45,73 %
8 Աուրբորգ en (իսլ.՝ Árborg) 8200 Սյուդյուրլանդ 7.811 +1 +0,01 % +2120 +37,25 %
9 Ակրանես en (իսլ.՝ Akranes) 3000 Վեստուրլանդ 6.549 −6 −0,09 % +1.209 +22,64 %
10 Ֆիորդաբիգդ en (իսլ.՝ Fjarðabyggð) 7300 Էյստյուրլանդ 4.641 +4 +0,09 % +485 +11,67 %
11 Սելտյարնարնես en (իսլ.՝ Seltjarnarnes) 1100 Հյովյուդբորգարսվայդիդ 4.395 −11 −0,25 % −270 −5,79 %
12 Վեստմաննաեյար en (իսլ.՝ Vestmannaeyjar) 8000 Սյուդյուրլանդ 4.135 +6 +0,14 % −446 −9,74 %
13 Սկագաֆիորդուր en (իսլ.՝ Skagafjörður) 5200 Նորդուրլանդ Վեստրա 4.131 −6 −0,15 % −56 −1,34 %
14 Իսաֆյարդարբայր en (իսլ.՝ Ísafjarðarbær) 4200 Վեստֆիրդիր 3.899 +2 +0,05 % −381 −8,90 %
15 Բորգարբիգդ en (իսլ.՝ Borgarbyggð) 3609 Վեստուրլանդ 3.542 −1 −0,03 % +246 +7,46 %
16 Ֆլյոուտսդալսհյերադ en (իսլ.՝ Fljótsdalshérað) 7620 Էյստյուրլանդ 3.467 +2 +0,06 % +686 +24,67 %
17 Նորդուրտինգ en (իսլ.՝ Norðurþing) 6100 Նորդուրլանդ Էյստրա 2.926 −3 −0,10 % −464 −13,69 %
18 Գրինդավիկ en (իսլ.՝ Grindavík) 2300 Սուդուրնես 2.837 −4 −0,14 % +595 +26,54 %
19 Աուլֆտանես en (իսլ.՝ Álftanes) 1603 Հյովյուդբորգարսվայդիդ 2.523 −1 −0,04 % +1.084 +75,33 %
20 Կվերագերդի en (իսլ.՝ Hveragerði) 8716 Սյուդյուրլանդ 2.291 −11 −0,48 % +531 +30,17 %
21 Հյոբն en (իսլ.՝ Höfn) 7708 Էյստյուրլանդ 2.086 −3 −0,14 % −309 −12,90 %
22 Ֆյատլաբիգդ en (իսլ.՝ Fjallabyggð) 6250 Նորդուրլանդ Էյստրա 2.066 −16 −0,78 % −567 −21,53 %
23 Օլֆյուս en (իսլ.՝ Ölfus) 8717 Սյուդյուրլանդ 1.952 +7 +0,36 % +293 +17,66 %
24 Դալվիկ en (իսլ.՝ Dalvíkurbyggð) 6400 Նորդուրլանդ Էյստրա 1.949 −2 −0,10 % −101 −4,93 %
25 Ռանգաուրտինգ Էյստրա en (իսլ.՝ Rangárþing eystra) 8613 Սյուդյուրլանդ 1.745 +1 +0,06 % +78 +4,68 %
26 Սանդգերդի en (իսլ.՝ Sandgerði) 2503 Սուդուրնես 1.710 −1 −0,06 % +385 +29,06 %
27 Սնայֆելսբայր Snæfellsbær|en (իսլ.՝ Snæfellsbær) 3714 Վեստուրլանդ 1.702 +1 +0,06 % −17 −0,99 %
28 Ռանգաուրտինգ Իտրա en (իսլ.՝ Rangárþing ytra) 8614 Սյուդյուրլանդ 1.543 −2 −0,13 % +165 +11,97 %
29 Գարդուր en (իսլ.՝ Garður) 2504 Սուդուրնես 1.515 −5 −0,33 % +332 +28,06 %
30 Վոգար en (իսլ.՝ Sveitarfélagið Vogar) 2506 Սուդուրնես 1.206 +11 +0,90 % +474 +64,75 %
31 Հունատինգ Վեստրա en (իսլ.՝ Húnaþing vestra) 5508 Նորդուրլանդ Վեստրա 1.116 −6 −0,54 % −127 −10,22 %
32 Ստիկկիսհոուլմյուր en (իսլ.՝ Stykkishólmur) 3711 Վեստուրլանդ 1.092 +2 +0,18 % −125 −10,27 %
33 Էյաֆյարդարսվեյտ en (իսլ.՝ Eyjafjarðarsveit) 6513 Նորդուրլանդ Էյստրա 1.025 −5 −0,49 % +61 +6,33 %
34 Բոլունկարգիկ en (իսլ.՝ Bolungarvík) 4100 Վեստֆիրդիր 970 +2 +0,21 % −31 −3,10 %
35 Տինգեյարսվեյտ en (իսլ.՝ Þingeyjarsveit) 6612 Նորդուրլանդ Էյստրա 942 +1 +0,11 % −106 −10,11 %
36 Վեստուրբիգդ en (իսլ.՝ Vesturbyggð) 4607 Վեստֆիրդիր 935 −3 −0,32 % −294 −23,92 %
37 Բլաուսկոուգաբիգդ en (իսլ.՝ Bláskógabyggð) 8721 Սյուդյուրլանդ 935 −2 −0,21 % +119 +14,58 %
38 Գրունդարֆիորդուր en իսլ.՝ Grundarfjarðarbær 3709 Վեստուրլանդ 904 −6 −0,67 % −48 −5,04 %
39 Բլյոնդյուոուս en (իսլ.՝ Blönduós) 5604 Նորդուրլանդ Վեստրա 882 +3 +0,34 % −114 −11,45 %
40 Հրունամաննահրեպպյուր en (իսլ.՝ Hrunamannahreppur) 8710 Սյուդյուրլանդ 788 −1 −0,13 % +70 +9,75 %
41 Սեյդիսֆիորդյուր en (իսլ.՝ Seyðisfjörður) 7000 Էյստյուրլանդ 706 0 0 % −122 −14,73 %
42 Դալաբիգդ en (իսլ.՝ Dalabyggð) 3811 Վեստուրլանդ 694 −2 −0,29 % −81 −10,45 %
43 Վոպնաֆիորդուր en (իսլ.՝ Vopnafjarðarhreppur) 7502 Էյստյուրլանդ 683 +1 +0,15 % −106 −13,43 %
44 Հվալֆիորդարսվեյտ en (իսլ.՝ Hvalfjarðarsveit) 3511 Վեստուրլանդ 624 −2 −0,32 % +77 +14,08 %
45 Հորգաուրսվեյտ en (իսլ.՝ Hörgársveit) 6514 Նորդուրլանդ Էյստրա 607 +1 +0,16 % +27 +4,66 %
46 Ֆլոուարհրեպպյուր en (իսլ.՝ Flóahreppur) 8722 Սյուդյուրլանդ 602 +7 +1,15 % +133 +28,36 %
47 Լանգանեսբիգդ en (իսլ.՝ Langanesbyggð) 6709 Նորդուրլանդ Էյստրա 521 +2 +0,38 % −80 −13,31 %
48 Սկագաստրենդ en (իսլ.՝ Skagaströnd) 5609 Նորդուրլանդ Վեստրա 519 0 0 % −96 −15,61 %
49 Շկեյդա- ի Գնուպվեյրահրեպպյուր en (իսլ.՝ Skeiða- og Gnúpverjahreppur) 8720 Սյուդյուրլանդ 517 −2 −0,39 % −15 −2,82 %
50 Միրդալսհրեպպյուր en (իսլ.՝ Mýrdalshreppur) 8508 Սյուդյուրլանդ 510 −1 −0,20 % −10 −1,92 %
51 Շտրանդաբիգդ en (իսլ.՝ Strandabyggð) 4911 Վեստֆիրդիր 508 +2 +0,39 % −69 −11,96 %
52 Շկաֆտաուրհրեպպյուր en (իսլ.՝ Skaftárhreppur) 8509 Սյուդյուրլանդ 445 −5 −1,14 % −140 −23,93 %
53 Դյուպիվոգյուր en (իսլ.՝ Djúpavogshreppur) 7617 Էյստյուրլանդ 443 +4 +0,89 % −61 −12,10 %
54 Հունավատնսհրեպպյուր en (իսլ.՝ Húnavatnshreppur) 5612 Նորդուրլանդ Վեստրա 431 −2 −0,47 % −81 −15,82 %
55 Գրիմսնես-ի Գրաբինինսհրեպպյուր en (իսլ.՝ Grímsnes- og Grafningshreppur) 8719 Սյուդյուրլանդ 415 0 0 % +65 +18,57 %
56 Սվալդբարդսստրանդարհրեպպյուր en (իսլ.՝ Svalbarðsstrandarhreppur) 6601 Նորդուրլանդ Էյստրա 413 −1 −0,24 % +72 +21,11 %
57 Շկուտյուստադահրեպպյուր en (իսլ.՝ Skútustaðahreppur) 6607 Նորդուրլանդ Էյստրա 374 0 0 % −77 −17,07 %
58 Գրիտտուբակկահրեպպյուր en (իսլ.՝ Grýtubakkahreppur) 6602 Նորդուրլանդ Էյստրա 337 0 0 % −37 −9,89 %
59 Տաուլկնաֆյարդարհրեպպյուր en (իսլ.՝ Tálknafjarðarhreppur) 4604 Վեստֆիրդիր 299 +2 +0,66 % −68 −18,53 %
60 Ռեյկհոոսլահրեպպյուր en (իսլ.՝ Reykhólahreppur) 4502 Վեստֆիրդիր 291 −1 −0,34 % −8 −2,68 %
61 Բրեյդդալսհրեպպյուր en (իսլ.՝ Breiðdalshreppur) 7613 Էյստյուրլանդ 210 +1 +0,47 % −68 −24,46 %
62 Ակրահրեպպյուր en (իսլ.՝ Akrahreppur) 5706 Նորդուրլանդ Վեստրա 209 +1 +0,48 % −15 −6,70 %
63 Սուդավիկ en (իսլ.՝ Súðavíkurhreppur) 4803 Վեստֆիրդիր 202 −3 −1,51 % −53 −20,78 %
64 Կյոուսահրեպպյուր en (իսլ.՝ Kjósarhreppur) 1606 Հյովյուդբորգարսվայդիդ 197 +2 +1,01 % +55 +38,73 %
65 Աուսահրեպպյուր en (իսլ.՝ Ásahreppur) 8610 Սյուդյուրլանդ 190 0 0 % +61 +47,29 %
66 Էյա- և Միկլահոլտսհրեպպյուր en (իսլ.՝ Eyja- og Miklaholtshreppur) 3713 Վեստուրլանդ 139 0 0 % +24 +20,87 %
67 Բորգարֆյարդարհրեպյուր en (իսլ.՝ Borgarfjarðarhreppur) 7509 Էյստյուրլանդ 134 −1 −0,75 % −8 −5,63 %
68 Կալդրանանեսհրեպպյուր en (իսլ.՝ Kaldrananeshreppur) 4902 Վեստֆիրդիր 112 −2 −1,82 % −32 −22,22 %
69 Սվալբարդսհրեպպյուր en (իսլ.՝ Svalbarðshreppur) 6706 Նորդուրլանդ Էյստրա 111 +4 +3,48 % −10 −8,26 %
70 Շկագաբիգդ en (իսլ.՝ Skagabyggð) 5611 Նորդուրլանդ Վեստրա 106 0 0 % +4 +3,92 %
71 Բայյարհրեպպյուր en (իսլ.՝ Bæjarhreppur) 4908 Վեստֆիրդիր 96 0 0 % +4 +3,92 %
72 Ֆլյոուտսդալսհրեպպյուր en (իսլ.՝ Fljótsdalshreppur) 7505 Էյստյուրլանդ 89 0 0 % −1 −1,11 %
73 Հելգաֆատլսվեյտ en (իսլ.՝ Helgafellssveit) 3710 Վեստուրլանդ 63 −1 −1,61 % +7 +12,50 %
74 Շկորրադալսհրեպպյուր en (իսլ.՝ Skorradalshreppur) 3506 Վեստուրլանդ 61 0 0 % +16 +35,56 %
75 Տյորնեսհրեպպյուր en (իսլ.՝ Tjörneshreppur) 6611 Նորդուրլանդ Էյստրա 56 0 0 % −17 −23,29 %
76 Աուրենսհրեպպյուր en (իսլ.՝ Árneshreppur) 4901 Վեստֆիրդիր 50 0 0 % −17 −25,37 %
Իսլանդիա - - 317.630 +37 +0,01 % +38.581 +13,83 %

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]