Յոհան Յոախիմ Վինկելման

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
(Վերահղված է Իոհան Իոհաիմ Վինկելմանից)
Իոհան Վինկելման
Johann Joachim Winckelmann
Johann Joachim Winckelmann (Raphael Mengs after 1755).jpg
(հնագետ, արվեստագետ)
Ծնվել է դեկտեմբերի 9 1717
Ծննդավայր Ստենդալ, Գերմանիա
Մահացել է հունիսի 8 1768
Մահվան վայր Տրիեստ, Իտալիա

Յոհան Յոախիմ Վինկելման (գերմ.՝ Johann Joachim Winckelmann, դեկտեմբերի 9, 1717, Ստենդալում - հունիսի 8, 1768, Տրիեստում), գերմանացի հնագետ։

Ծնվել և ապրել է աղքատ մաշկարարի ընտանիքում, ավարտել է Բեռլինի գիմնազիան, այնուհետև 1943-1948թթ աշխատել է Զեեհաուզենի դպրոցի տնօրենի օգնական։ 1748 թվականին նա դարձավ կոմս Ֆոն Բյունաույի գրադարանավարը և բնակություն հաստատեց Դրեզդենի մոտակայքում։

1758 թվականին դառնում է կարդինալ Ալբանիի գրադարանավարը և հավաքածուների տնօրենը, 1763՝ Հռոմի և նրա շրջակայքի բոլոր հնությունների բարձրագույն տնօրենը, այցելում է Պոմպեյ և Հերկուլանում։

Աստվածաբանական կրթություն է ստացել Բեռլինում (1735—1736 թվականներին) և Հալեում (1738—1740 թվականներին)։ 1755 թվականից ծառայել է Հռոմում (1763 թվականից Վատիկանի գլխավոր հնախույզ և «հնությունների նախագահ»)։ Եղել է Հերկուլանումի, Պոմպեյի և Պեստումի պեղումների ականատեսը։ Վինկելմանի գլխավոր աշխատությունը՝ «Հին արվեստի պատմություն» (1763 թվական), արվեստի գիտական պատմության առաջին օրինակն է, ուր վերլուծվում են ոչ թե առանձին վարպետների գործերը, այլ Հին Հունաստանի արվեստն ամբողջովին։ Վինկելմանն արվեստաբանական վերլուծության մեթոդիկայի ստեղծողներից է։ Հին հունական արվեստի ծաղկման պատճառը համարել է կլիման, երկրի պետական կառուցվածքը և, գլխավորապես, քաղաքական ազատությունը։ Վինկելմանի իդեալը դասական արվեստի քանդակագործությունն է։ Իդեալականացնելով անտիկ շրջանը՝ Վինկելմանը հին հունական արվեստը չափանմուշ է համարել բոլոր ժամանակների և ժողովուրդների համար։ Վինկելմանի հայացքներն ուժեղ ազդեցություն են գործել կլասիցիզմի արվեստի զարգացման վրա։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Հայկական սովետական հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png