Ժան Շարլ Լեոնար Սիմոնդ դը Սիսմոնդի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto Info sciences exactes.png
Ժան Շարլ Լեոնար Սիմոնդ դը Սիսմոնդի
Jean Charles Léonard de Sismondi

{{{բնագիր անուն}}}

Ծնվել է մայիսի 19 1773
Ժնև, Շվեյցարիա Շվեյցարիա
Մահացել է հունիսի 25 1842 (69 տարեկան)
Ժնև, Շվեյցարիա Շվեյցարիա
Քաղաքացիություն Շվեյցարիա Շվեյցարիա
Գիտական ոլորտ տնտեսագետ, պատմաբան
Ալմա մատեր Ժնևի համալսարան


Սիսմոնդի (ֆր.՝ Sismondi) Ժան Շարլ Լեոնար Սիմոնդ դը Սիսմոնդի (մայիսի 19 1773—հունիսի 25 1842), շվեյցարացի տնտեսագետ և պատմաբան, մանր բուրժուական քաղաքատնտեսության հիմնադիրներից։ Սովորել է Ժնևի համալսարանոմ։ Ապրել է Ֆրանսիայում, Մեծ Բրիտանիայում, Իտալիայում, 1798 թվականին վերադարձել է հայրենիք։ 1833թվականից բարոյական և քաղաքական գիտությունների ֆրանսիական ակադեմիայի անդամ։

Կենսագրություն[խմբագրել]

Սիմոնդը եղել է մանր արտադրողների գաղափարախոսությունն արտահայտող տնտեսական ռոմանտիզմի սկզբնավորողը։ Առաջիններից մեկն է բացահայտել կապիտալիստական կուտակման հակասություններն ու արատները, մատնանշել արտադրության ու սպառման հակասությունը, աշխատավոր մասսաների սաստկացող աղքատացումը, կապիտալիզմի ժամանակ տնտեսական ճգնաժամերի անխուսափելիությունը, բնութագրել մրցակցության և արտադրության անարխիայի կործանարար ազդեցութունը մանր արտադրողների վրա են։ Այդպիսով նա առաջադրել է կապիտալիզմի հակասությունների հետագա վերլուծության խնդիրը՝ չնայած չի ըմբռնել այդ հակասությունների էությունն ու դըրանց վերացման ուղիները։ Չգիտակցելով մանր ապրանքային արտադրության ընդերքում առկա կապիտալիստական հարաբերությունների աճման անխուսափելիությունը՝ հանդես է եկել մանր սեփականության հավերժացման ուտոպիական ու ռեակցիոն նախագծերով, ցանկացել է, որ պետությունն իր պաշտպանության տակ վերցնի մանր արտադրողներին, բանվորներին «վերադարձնի» սեփականատերերի կարգը վերականգնի միջնադարյան ցեխերը, տեխնիկական առաջընթացը պարփակի մանր արտադրության նեղ շրջանակներում։ Բանվորների ու մանր արտադրողների եկամուտների նվազման փաստից հանգել է կապիտալիզմի զարգացման հետ ներքին շուկայի կրճատման անխուսափելիության սխալ հետևությանը։ Թյուրիմացաբար պնդել է, որ կապիտալի կուտակումը հնարավոր է միայն մանր արտադրողների ու արտաքին շուկայի առկայության պայմաններում։ 19-րդ դարի վերջին Սիսմոնդի ուսմունքը նարոդնիկներն օգտագործել են Ռուսաստանում կապիտալիզմի զարգացման անհնարինության մասին իրենց պնդումները հիմնավորելու համար։

Հիմնական աշխատություններ[խմբագրել]

Sismondi - Nouveaux Principes d’économie politique.djvu
  • Tableau de l'agriculture toscane (1801)
  • De la richesse commerciale (1803)
  • Իտալիայի հանրապետության պատմությունը միջին դարերում (Histoire des républiques italiennes du Moyen Âge) (16 հատոր) (1807–1818).
  • De l'intérêt de la France à l'égard de la traite des nègres (1814)
  • Examen de la Constitution française (1815)
  • Political Economy (1815)
  • Nouveaux principes d'économie politique, ou de la richesse dans ses rapports avec la population (1819)
  • Histoire des Français (1821–1844)
  • Les colonies des anciens comparées à celles des modernes (1837)
  • Études de sciences sociales (1837)
  • Études sur l'économie politique (1837)
  • Précis de l'histoire des Français (1839)
  • Fragments de son journal et correspondance (1857)

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Տես նաև[խմբագրել]

Գրականություն[խմբագրել]

  • Nouveaux principes d’economie politique de la richesse dans ses rapports avec la population, t․ 1—2, 2 ed, P․, 1827
  • Новые начала политической экономии или о богатстве в его отношении к народонаселению, пер․ с франц․, т․ 1—2, М․, 1937․
  • Й․Маркс К․, Теории прибавочной стоимости (IV том, «Капитал»), Маркс К․ и Энгельс Ф․, Соч․, 2 изд․, т․ 26;
  • Розенберг Д․ И․, История политической экономии, М․, 1940․
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է Հայկական սովետական հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png