Թոմաս Քարլայլ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Թոմաս Քարլայլ
Thomas Carlyle
Thomas Carlyle 1867.jpg
(արձակագիր, փիլիսոփա, պատմաբան)
Անունը Թոմաս Քարլայլ
Բնօրինակ
անունը
Thomas Carlyle
Ծնվել է դեկտեմբերի 4, 1795
Մահացել է փետրվարի 5, 1881
Մահվան վայր Լոնդոն (Անգլիա)

Թոմաս Քարլայլ (Thomas Carlyle, 1795, դեկտեմբերի 41881, փետրվարի 5), անգլիացի գրող, փիլիսոփա, պատմաբան, գրականագետ։

Կարլեյլ, Կարլայլ (անգլ. Carlyle), Թոմաս (1795-1881), անգլիացի հրապարակախոս, պատմաբան, փիլիսոփա։ Աշխարհայացքը ձևավորվել է գերմանական ռոմանտիզմի և դասական իդեալիզմի (Ֆիխտե, Շելլինգ) ազդեցությամբ։ Մի շարք երկերում կապիտալիզմի նրա քննադատությունը զուգակցվել է միջնադարի իդեալականացման հետ, որը նրան մոտեցրել է, այսպես կոչված, ֆեոդալական սոցիալիզմին։ «Ֆրանսիական հեղափոխություն» (1837) գրքում առաջ է քաշել «հերոսի պաշտամունքի» սուբյեկտիվ իդեալիստական հայեցակետը, համաձայն որի, աշխարհի օրենքներին հասու են միայն «ընտրյալները», «հերոսները», որոնք պատմության իրական կերտողներն են («աշխարհի պատմությունը մեծ մարդկանց կենսագրությունն է»)։ Այս տեսակետը ժառանգել է բուրժուական պատմագիտությունը։Պրոլետարիատի դասակարգային պայքարի զարգացման հետ Կարլեյլի մանրբուրժուական պատմափիլիսոփայությունը գնալով հետադիմական է դարձել։

Աղբյուրներ[խմբագրել]