Թամար

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Թամար
თამარ მეფე
Թամար
Վրաստանի թագուհի
1184 - 1209/1213
Նախորդող Գեորգի III
Հաջորդող Գեորգի IV Լաշա
 
Ծննդյան օր 1160
Վախճանի օր 1213
Դինաստիա Վրաց Բագրատունիներ
 
Ինքնագիր Ինքնագիր

Թամար թագուհի (վրաց.՝ თამარ მეფე, մոտ 1160 - 1213), Վրաստանի թագուհի 1184 թվականից (1178 թվականից հոր՝ Գեորգի III-ի գահակից)։

Գործունեություն[խմբագրել]

Գահակալության առաջին տարիներին ֆեոդալական ավագանին հանդես է եկել թագավորական իշխանության սահմանափակելու պահանջով։ Թագուհին թեև պահպանել է օրենսդրական և գործադիր իրավունքները, սակայն զրկվել է պետական հարցերը միանձնյա լուծելու հնարավորությունից։ Թամարի օրոք վրացական պետությունը հասել է իր հզորության ու ծաղկման գագաթնակետին։

Պետության և անձամբ թագուհու նեցուկն են դարձել Սարգիս Զաքարյանը և նրա որդիներ Զաքարե Բ-ն ու Իվանե Ա-ն։ Վերջիններս ազատագրելով Հայաստանի Բագրատունիների թագավորության տարածքը ստեղծեցին Զաքարյան Հայաստանը և պետական ունիայով գործակցեցին Թամար թագուհու գլխավորած Վրաստանի պետության հետ՝ ստանձնելով այդ երկրի բարձրագույն ռազմա-քաղաքական պաշտոնները։ Նրանք գլխավորել են պայքարը կենտրոնախույս ավագանու և արտաքին թշնամիների դեմ։

1195 թվականին վրացական և հայկական զորքերը Զաքարե Բ-ի հրամանատարությամբ պարտության են մատնել Ատրպատականի աթաբեգ Աբուբեքրին ու նրա դաշնակիցներին։ Թամարի թագավորության տարիները Վրաստանում և Հայաստանում նշանավորվել են շինարարական ծավալուն գործնեությամբ, մշակույթի առաջընթացով։ Թամարը 1185 թվականին ամուսնացել է իշխան Անդրեյ Բոգոլյուբսկու որդու՝ Յուրիի հետ, երկրորդ անգամ 1189 թվականին՝ ալանական արքայորդի Դավիթ Սոսլանի հետ։