Էնրիկո Կարուզո

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Enrico Caruso tenor.jpg

Էնրիկո Կարուզո (իտալերեն՝ Enrico Caruso; 25 փետրվարի 1873, Նեապոլ - 2 օգոստոսի 1921, Նեապոլ), իտալացի նշանավոր օպերային երգիչ (տենոր)։ Բեմի վրա դեբյուտը կայացել է 1895թ. մարտի 15-ին Պալերմոյում Պոնկիելլիի «Ջոկոնդա» օպերայում Էնցիոյի դերերգի կատարմամբ։ 1900թ. բարձրանում է Միլանի Լա Սկալա օպերային թատրոնի բեմ Նեմորինոյի դերում (Դոնիցետտի «Սիրո ըմպելիք»), 1902 թ.՝ Լոնդոնի Քովենթ-Գարդեն թատրոնում կատարում է Դքսի դերերգը (Վերդի «Ռիգոլետտո»)։ Համաշխարհային փառքի է հասնում Նյու-Յորքում՝ Մետրոպոլիեն օպերային թատրոնի բեմի վրա 1903-20թթ.։ Երգչի համաշխարհային հռչակի ամրապնդման գործում մեծ դեր են խաղացել իր կյանքի ընթացքում թողարկվող ձայնապնակները։

Կարուզուն ունեցել է յուրահատուկ հնչերանգի ձայն, որի ստորին և միջին ռեգիստրի բնական բարիտոնալ հնչումը զուգակցվում էր փայլուն տենորային վերին հնչյունների հետ։ Շնորհիվ իր շնչառության բացառիկ տիրապետմանը, անբասիր ինտոնացիայի, և, կարևորը, բարձր կատարողական մաշկույթի դարձավ 20-րդ դարի երգոեցողական արվեստի լեգենդ։

Կարուզոն հավասար հաջողությամբ կատարել է լիրիկական և դրամատիկական խաղացանկի դերերգեր Վերդիի (Դուքս «Ռիգոլետտո», Մանրիկո «Տրուբադուր», Ռիչարդ «Պարահանդես-Դիմակահանդես», Ռադամես «Աիդա») և վերիստ-երգահանների (Կանիո Լեոնկավալլոյի «Պայացներ» և այլն) օպերաներում։ Ֆեդերիկոյի («Արլեզիանուհի» Չիլեա, 1897), Լորիսի («Ֆեդորա» Ջորդանո, 1898), Ջոնսոնի («Պարմանուհին Արևմուտքից» Պուչչինի, 1910) դերերգրի առաջին կատարողն է։ Կարուզոյի խաղացանկում իրենց ուրույն տեղն են զբաղեցրել և նեապոլիտանական երգերը։

Էնրիկո Կարուզոն վախճանվել է 48 տարեկան հասակում՝ 1921թ. օգոստոսի 2-ին Նեապոլում՝ թարախային պլևրիտից։

Sì, pel ciel marmoreo giuro! 1914 թ. ձայնագրություն։ Տիտա Ռուֆոն և Էնրիկո Կարուզոն Վերդիի «Օթելո» օպերայում