Էնիգմա
| Այս հոդվածը տեղեկատվական աղբյուրների կարիք ունի։ Դուք կարող եք օգնել նախագծին՝ գտնելով բերված տեղեկությունների հաստատումը վստահելի աղբյուրներում և ավելացնելով այդ աղբյուրներին հղումները հոդվածին։ Անհիմն հղումները ենթակա են հեռացման։ |
Էնիգմա ռազմական գաղտնագրման էլեկտրա-մեխանիկական մեքենան ստեղծել է գերմանացի ինժիներ Արթուր Շեչբյուսի կողմից Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի վերջում: Օգտագործելով Էգնիմա գաղտնագրման մեքենան գերմանացիները բավականին հաջողություններ են ունեցել գաղտնագրման մեջ: Բառացի թարգմանությամբ Էնիգմա նշանակում է “գլուխկոտրուկ” կամ “հանելուկ”: Գաղտնագրման գաղափարը, որի հիման վրա կառուցված է Էնիգման հայտնի է դեռ անտիկ ժամանակաշրջանից, երբ հայտնաբերված էր Կեսարի գաղտնագիրը: 1930 թվականին գերմանացիրները սկսեցին աշխատել Էնիգմայի հատուկ մարտական տարբերակի վրա, որի արդյուքուն բարդ մեքենան վերածվեց վտանգավոր զենքի:
Բովանդակություն |
[խմբագրել] Էնիգմայի կառուցվածքը
Էնիգմա մեխանիկական սարքը կազմված է.
-
- Մեքենագրական ստեղնաշարից (keyboard)
- Անիվների համակարգից (wheels)
- Լարերից և լամպերից (steckers and lamps)
[խմբագրել] Մեքենագրական ստեղնաշար
Ստեղնաշարը բաղկացած է 26 տառերից` անգլերեն այբուբենին համապատասխան: Յուրաքանչյուր տառ կոդավորվում է յուրովի (նորովի) այսիքն նույն տեքստում օրինակ` U-ը տառը կարող է կոդավորվել տարբեր կերպ, որն էլ հանդիսանում է Էնիգմայի գլխավոր արժանիքը:
[խմբագրել] Անիվների համակարգ
Անիվների համակարգը բաղկացած է.
-
- Ստատորից (ETW)
- Անիվներից (ռոտորներից)
- Անդրադարձիչից (UKW)
- պտուտակաձողից
Անիվները ապահովում են 26*26*26=17576 միմյանցից տարբերվող վիճակներ: Աջ ծայրային անիվը մեկ լրիվ պտույտ կատարելու դեպքում փոխանցում է պտույտը հաջորդ անիվին: Տրամաբանական է, որ երկրորդ անիվը 26 քայլ կատարելուց հետո փոխանցում է պտույտը երրորդ անիվին:
[խմբագրել] Աշխատանքի սկզբունքը
Էնիգմայի գաղտնագրման մեխանիզմը ընդհանուր առմամբ իրենից ներկայացնում է կոմուստացիայի բարդ համակարգ, որը ապահովում է ժամանակի յուրաքանչյուր տվյալ պահին ստեղնաշարի ազդանշանի անցումը կոմուտացիոն պանելով:
Կոմուտացիոն պանելից ազդանշանն անցնում է ստատորի մուտքին, որը բաց է թողնում ազդանշանը առաջին անիվին: Անիվներից յուրաքանչյուրը ունի 26 միացումներ յուրաքանչյուր կողմում: Ազդանշանի անցման բնույթը 3 անգամ փոփոխություն է կրում, քանի որ նա անցնում է 3 անիվներով, որոնցից յուրաքանչյուրն էլեկտրական կապի մեջ է գտնվում կից անիվի հետ: Այս 3 անիվներն անցնելուց հետո ազդանշանը հասնում է անդրադարձիչին: Անդրադարձիչը ազդանշանը հետադարձ կապով և 3 անիվներով հասցնում է ստատորի ելքին և լամպային պանելին, որտեղ վառվում է գաղտնագրված տառին համապատասխանող լամպը: