Էնիգմա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Էնիգմա ռազմական գաղտնագրման էլեկտրա-մեխանիկական մեքենա

Էնիգմա ռազմական գաղտնագրման էլեկտրա-մեխանիկական մեքենան ստեղծել է գերմանացի ինժիներ Արթուր Շեչբյուսի կողմից Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի վերջում։ Օգտագործելով Էգնիմա գաղտնագրման մեքենան գերմանացիները բավականին հաջողություններ են ունեցել գաղտնագրման մեջ։ Բառացի թարգմանությամբ Էնիգմա նշանակում է “գլուխկոտրուկ” կամ “հանելուկ”։ Գաղտնագրման գաղափարը, որի հիման վրա կառուցված է Էնիգման հայտնի է դեռ անտիկ ժամանակաշրջանից, երբ հայտնաբերված էր Կեսարի գաղտնագիրը։ 1930 թվականին գերմանացիրները սկսեցին աշխատել Էնիգմայի հատուկ մարտական տարբերակի վրա, որի արդյուքում բարդ մեքենան վերածվեց վտանգավոր զենքի։

Էնիգմայի կառուցվածքը[խմբագրել]

Էնիգմա մեխանիկական սարքը կազմված է.

  • Մեքենագրական ստեղնաշարից (keyboard)
  • Անիվների համակարգից (wheels)
  • Լարերից և լամպերից (steckers and lamps)

Մեքենագրական ստեղնաշար[խմբագրել]

Ստեղնաշարը բաղկացած է 26 տառերից` անգլերեն այբուբենին համապատասխան։ Յուրաքանչյուր տառ կոդավորվում է յուրովի (նորովի), այսիքն նույն տեքստում օրինակ` U-ը տառը կարող է կոդավորվել տարբեր կերպ, որն էլ հանդիսանում է Էնիգմայի գլխավոր արժանիքը։

Անիվների համակարգ[խմբագրել]

Անիվների համակարգը բաղկացած է.

  • Ստատորից (ETW)
  • Անիվներից (ռոտորներից)
  • Անդրադարձիչից (UKW)
  • Պտուտակաձողից

Անիվները ապահովում են 26*26*26=17576 միմյանցից տարբերվող վիճակներ։ Աջ ծայրային անիվը մեկ լրիվ պտույտ կատարելու դեպքում փոխանցում է պտույտը հաջորդ անիվին։ Տրամաբանական է, որ երկրորդ անիվը 26 քայլ կատարելուց հետո փոխանցում է պտույտը երրորդ անիվին։

Աշխատանքի սկզբունքը[խմբագրել]

Էնիգմայի գաղտնագրման մեխանիզմը ընդհանուր առմամբ իրենից ներկայացնում է կոմուտացիայի բարդ համակարգ, որը ապահովում է ժամանակի յուրաքանչյուր տվյալ պահին ստեղնաշարի ազդանշանի անցումը կոմուտացիոն պանելով։
Կոմուտացիոն պանելից ազդանշանն անցնում է ստատորի մուտքին, որը բաց է թողնում ազդանշանը առաջին անիվին։ Անիվներից յուրաքանչյուրը ունի 26 միացումներ յուրաքանչյուր կողմում։ Ազդանշանի անցման բնույթը 3 անգամ փոփոխություն է կրում, քանի որ նա անցնում է 3 անիվներով, որոնցից յուրաքանչյուրն էլեկտրական կապի մեջ է գտնվում կից անիվի հետ։ Այս 3 անիվներն անցնելուց հետո ազդանշանը հասնում է անդրադարձիչին։ Անդրադարձիչը ազդանշանը հետադարձ կապով և 3 անիվներով հասցնում է ստատորի ելքին և լամպային պանելին, որտեղ վառվում է գաղտնագրված տառին համապատասխանող լամպը։