Ալ-Կամիշլի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
(Վերահղված է Էլ-Քամիշլիից)
Քաղաք
Ալ-Կամիշլի
արաբ․՝ القامشلي‎‎‎‎
Kamishly view.jpg
ալ-Կամիշլի
37°03′00″ հս. լ. 41°13′00″ ավ. ե. / 37.05° հս. լ. 41.216667° աե. ե.
Երկիր Սիրիա Սիրիա
Մուհաֆազա Ալ-Հասաքայի մարզ
Մինտակա Ալ-Կամիշլիի գավառ
Նահիյա Ալ-Կամիշլիի շրջան
Հիմնադրված է 1926
ԲԾՄ 508 մ
Կլիմայի տեսակ բարեխառն ցամաքային
Խոսվող լեզուներ Արաբերեն, քրդերեն, արամեերեն, հայերեն
Բնակչություն 184 231 մարդ (2004)
Ազգային կազմ արաբներ, քրդեր, արամեացիներ, հայեր
Ժամային գոտի UTC+2, ամառը UTC+3
##Ալ-Կամիշլի (Սիրիա)
Red pog.png

Ալ-Կամիշլի կամ Կամիշլի (արաբ․՝ القامشلي‎‎‎‎), քաղաք Սիրիայի Արաբական Հանրապետության տարածքում`սիրիա-թուրքական սահմանի վրա։ Վարչականորեն գտնվում է Ալ-Կամիշլիի գավառում, հանդիսանում է նաև համանուն շրջանի կենտրոնը։ Քրդերն այն անվանում են Կամիշլո, իսկ արամեացիներն ու ասորիները՝ Բեթ Զալին՝ քաղաքի տարածքում գտնվող հին գյուղի անունով։

Պատմություն[խմբագրել]

Քաղաքը հիմնադրվել է 1926 թվականին՝ որպես Տարտուսից եկող երկաթուղու կայարան։ Քաղաքի անունը նշանակում է Եղեգնուտ։ Այն ծագում է թուրքերեն կամիշ (ղամիշ)՝ եղեգն բառից։ Այն կառուցվել է Ջաղջաղ գետի ափին։

Աշխարհագրական դիրք[խմբագրել]

Քաղաքը գտնվում է Ալ-Հասաքայի մարզի հյուսիսարևելյան հատվածում, Դամասկոսից 680 կմ2 հարավ-արևմուտք։ Տեղակայված է ծովի մակարդակից 508 մետր բարձրության վրա։ Թուրքիայի հետ սահմանի մոտ։ Հարում է Թուրքիայի քաղաքում Մծբին կամ Նուսայբին քաղաքին, և մոտ է Իրաքին։ Ամենա մոտ բնակավայրերն են արևմուտքում՝ Հիլալիյա և Ջարկին, հյուսիսում՝ Նուսայբին, Կիսլակ և Մամակիյե, արևելքում՝ Անտարիյա, Ջիրնակ և Խիրբաթ Համու, հարավում՝ Ալ-Զունդա, Հալկու, Թել Տարտաբ և Թել Տարտաբ Սաղիր[1]։

Բնակչություն[խմբագրել]

Ըստ 2004 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներին, ալ-Կամիշլի քաղաքի բնակչությունը կազմում էր 184 231 մարդ[2]։ Նույն տվյալների համաձայն, արվարձանների և շրջակա բնակավայրերի հետ բնակչությունը կազմում էր 232 095 մարդ։ Քաղաքի գերակշիռ մասը սուննի ուղղության մուսուլմաններ են։ 2012 թվականից ի վեր քաղաքը կառավարվում է համագործակցաբար՝ քրդերի ինքնապաշտպանական ջոկատների և Սիրիական բանակային ուժերի կողմից։

Ալ-Կամիշլիում ապրել են և շարունակում են ապրել զգալի թվով հայեր, ովքեր գաղթել էին Հայոց մեծ եղեռնից հետո, հիմնականում Սասունից, Տիգրանակերտից, Ուրֆայից և Տարոն գավառի գյուղերից։ 1932 թվականին այստեղ բացվել էր Հայկական Բարեգործական Ընդհանուր Միության գրասենյակ, 1930-ականներին Համազգային հայ կրթական և մշակութային միությունը հիմնել էր «Ավետիս Ահարոնյան» մասնաճյուղը։ Մինչև Սիրիական ճգնաժամի սկիզբը, ալ-Կամիշլիում ապրում էր մոտ 10 հազար հայ, որոնք համախմբված են Սուրբ Հակոբ եկեղեցու և Ազգային Եփրատ միջնակարգ վարժարանի շուրջ (հիմնված 1932 թ.)։ Եկեղեցու կից գործում է Հայ Առաքելական Եկեղեցու Ջեզիրեի թեմի Առաջնորդական Փոխանորդարանը։ Մինչև 2011, Ազգային Եփրատ վարժարանն ուներ 1764 աշակերտ ու 78 ուսուցիչ[3]։ Քաղաքի հայ բնակչությունը հիմնականում հայախոս է։ Կան նաև քրդախոս ու արաբախոս հայեր որոնց թիվը հասնում է մոտ 2 հազարի, հիմնականում կաթոլիկներ։[4][5] Ջեզիրեյի հայոց թեմի ներկայիս առաջնորդն է Փառեն ծայրագույն վարդապետ Վարդանյանը։[6]։

Հայոց Եղեռնի տարիներին, թուրքական սահմանից ալ-Կամիշլի են անցել նաև մեծ թվուվ ասորիներ և քրդեր։ Վերջիններս ալ-Կամիշլին համարում են Սիրիական Քրդստանի մայրաքաղաքը։

Տրանսպորտ և Մեդիա[խմբագրել]

Ամենա մոտ քաղաքացիական օդանավակայան Կամիշլիի օդանավակայան () է որ գտնվում է Ալ-Կամիշլի քաղաքում, գործում է նաև երկաթուղային կայարան։ Վերջինս Սիրիայում մեծությամբ երկրորդն է՝ քաղաքացիական կայարանների շարքում։ Քաղաքում լույս է տեսնում քրդերն Նու Դեմ պարբերական։

Պատկերասրահ[խմբագրել]

Qamishli,hotels.jpg
Newroz Girê Tertebê 1997.jpg
Qamishli Stadium.jpg
P180710 07.320001.JPG
Հյուրանոցներ ալ-Ասադ փողոցի վրա Նևրուզ՝ քրդերի նոր տարին 7 Ապրիլի մարզադաշտը ալ-Կամիշլիում Ալ-Կամիշլիի օդանավակայան

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]