Էթիլեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Էթիլենը (էթեն)` C2H4, թույլ հոտով անգույն գազ է, ջրում քիչ է լուծվում, լուծվում է սպիրտում, լավ լուծվում է երկէթիլեթերում: Օդի հետ առաջացնում է պայթյունավտանգ խառնուրդ:

Կիրառում[խմբագրել]

Էթիլենը կարևորագույն ալկեններից է, արտադրվում է հսկայական քանակներով և կիրառվում օրգանական տարբեր նյութերի` պոլիէթիլենի, պոլիքառաֆտորէթիլենի (տեֆլոն), սպիրտների (էթանոլի և էթիլենգլիկոլի), ացետալդեհիդի, քացախաթթվի, հալոգենածանցյալների և շատ ուրիշ օրգանական նյութերի ստացման համար: Շատ նյութեր, որոնք ստացվել են էթիլենից, իրենք են հումք ծառայում հետագա սինթեզների համար: Կարևոր է նշել, որ էթիլենը նպաստում է բույսերի աճին:

Բնության մեջ տարածվածություն[խմբագրել]

Ի տարբերություն ալկանների` ալկենները բնության մեջ չեն հանդիպում: Դուք արդեն գիտեք, որ պատճառը π–կապի առկայությունն է: Լաբորատորիաներում էթիլեն ստացվում է էթիլսպիրտի և խիտ ծծմբական թթվի խառնուրդը տաքացնելիս (t>140 °C): Ընթանում է դեհիդրատացում (ջրի պոկում): Համապատասխան ազդանյութ ընտրելիս կարող է ընթանալ ընտրողական ռեակցիա` ցիս- և տրանս– ալկենների առաջացմամբ: Ալկինները հեղուկ ամոնիակում մետաղական նատրիումով կամ լիթիումով վերականգնելիս ցածր ջերմաստիճանի պայմաններում ստացվում է տրանս–ալկեն: Եռակի կապը պալադիում կատալիզատորի առկայությամբ հիդրելիս ստացվում է ցիս–իզոմերը. Ալկենների ստացման մյուս եղանակները կարելի է միավորել ռեակցիաների մեկ խմբի մեջ, որոնք անվանվում են ճեղքման: Այդ ռեակցիաներում կրկնակի կապն առաջանում է` երկու հարևան ածխածնի ատոմներից ատոմներ կամ ատոմային խմբեր պոկելով: Այդ ռեակցիաներն են` դեհիդրոհալոգենացման և դեհալոգենացման: