Էդմունդ Հալլեյ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Edmund Halley.gif

Էդմունդ Հալլեյ[1] (անգլերեն` Edmond Halley, 1656, նոյեմբերի 8, Հագերսթոն, Լոնդոնի մոտակայում - 1742, հունվարի 14, Գրինվիչ), անգլիացի աստղագետ և երկրաֆիզիկոս, Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ։

Հալլեյը սովորել է Օքսֆորդի համալսարանում, 1703-ից եղել է նույն համալսարանի պրոֆեսոր, 1720-ից՝ Գրինվիչի աստղադիտարանի տնօրեն։ 1676–78-ին Հալլեյը կազմել է Հարավային երկնքի 341 աստղերի հեռադիտակային առաջին աստղացուցակը (կատալոգ)։ Նա առաջինն է հաստատել գիսավորի պտույտի պարբերականությունը (Հալլեյի գիսավորինը 76 տարի է)։ Սեփական միջոցներով հրատարակել է Իսահակ Նյուտոնի «Բնափիլիսոփայության մաթեմատիկական սկզբունքները» աշխատությունը և արաբերենից թարգմանել ու հրատարակել է Ապոլոնիուս Պերգացու մաթեմատիկական աշխատանքները։ Մասնակցելով 1698–1700-ին կազմակերպված արշավախմբին՝ կազմել է երկրամագնիսական մանրամասն քարտեզ։

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  • Դպրոցական մեծ հանրագիտարան, գիրք 1, հատոր 2, էջ 8:
  1. Հովհաննես Բարսեղյան (2006)։ "Աշխարհագրական անունների հայերեն տառադարձության մասին որոշում", Տերմինաբանական և ուղղագրական տեղեկատու։ Երևան: 9-րդ հրաշալիք, 58։ ISBN 99941-56-03-9։