Զգացողություն
Զգացողությունը արտաքին և ներքին միջավայրերի վիճակի և հատկությունների մտավոր արտացոլանքն է, որն առաջանում է օրգանիզմի համապատասխան զգայարանների վրա գրգիռների անմիջական ազդեցության հետևանքով։ Մարդու մոտ այդ սկզբունքով են առաջանում տեսողության, լսողության, համի, հոտի, ցավի զգացումները, շոշափողական զգացումը, մկանային զգացողությունը և այլն։ Զգացողությունների շնորհիվ հնարավոր է դառնում աշխարհի առանձնահատկությունների և օրգանիզմի ներքին կարգավիճակի ճանաչումը։ Այն նաև անհրաժեշտ նախադրյալ է հանդիսանում ավելի բարդ իմացական գործընթացներին՝ ըմբռնման և մտածողության զարգացման համար։ Զգացումները, դրանց գործելու կարգը, դասակարգումը և տեսական վերլուծությունը ուսումասիրվում են բազում գիտությունների կողմից, որոնցից առավել նշանավոր են նյարդագիտությունը (enneuroscience), իմացագիտությունը (cognitive psychology և cognitive science) և զգայական ըմբռնման փիլիսոփայությունը (philosophy of perception)։
Զգացողության առկայության շնորհիվ մարդը կարողանում է մնալ գիտակից վիճակում և պահպանել կապը արտաքին աշխարհի հետ: Կարճատև զգայական զրկանքը (сенсорная депривация/sensory deprivation) մարդու վրա հանգստացուցիչ ազդեցություն է թողնում, մինչդեռ երկարատևը՝ դրան պատրաստ չլինելու դեպքում, հաճախ կարող է հանգեցնել մտավոր գործունեության խանգարումների, զգայախաբության[1], տարօրինակ մտքերի ծագման, խորացող ընկճվածության[2] և տագնապի առաջացման։
Ծանոթագրություններ [խմբագրել]
- ↑ Sireteanu R, Oertel V, Mohr H, Linden D, Singer W, (2008). "Graphical illustration and functional neuroimaging of visual hallucinations during prolonged blindfolding: A comparison to visual imagery" Perception 37(12) 1805–1821 Կաղապար:Doi
- ↑ Stuart Grassian Psychiatric effects of solitary confinement(PDF) This article is a redacted, non-institution and non-inmate specific, version of a declaration submitted in September 1993 in Madrid v. Gomez, 889F.Supp.1146.
- Grassian Psychopathological effects of solitary confinement American Journal of Psychiatry Online 1983; 140: 1450-1454
- Haney Mental Health Issues in Long-Term Solitary and "Supermax" Confinement, Crime Delinquency. 2003; 49: 124-156
- Daryl Matthews. Physicians' Obligation to Speak Out for Prisoners' Health, American Medical Association.
- Karen Franklin Segregation Psychosis
- Harold I. Schwartz, Death Row Syndrome and Demoralization: Psychiatric Means to Social Policy Ends J Am Acad Psychiatry Law 33:2:153-155 (2005)