Երվանդ Քոչար
| Երվանդ Քոչար | |
|---|---|
![]() քանդակագործ, նկարիչ |
|
| Բնագիր ԱԱՀ՝ | |
| Ծննդյան օր՝ | հունիսի 27 1899 |
| Ծննդավայր՝ | Թիֆլիս (Վրաստան) |
| Վախճանի օր՝ | հունվարի 22 1979 |
| Վախճանի վայր՝ | Երևան (Հայաստան) |
Տես նաև Երվանդ Քոչարի թանգարան (Երևան)
Քոչար (Քոչարյան) Երվանդ Սիմոնի (հունիսի 27 1899, Թիֆլիս – հունվարի 22 1979, Երևան) ― հայ խորհրդային նկարիչ-քանդակագործ։ ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ (1976)։
Բովանդակություն |
[խմբագրել] Կենսագրություն
1918–ին ավարտել է Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցը։ 1915-18–ին, միաժամանակ, սովորել է Գեղարվեստը խրախուսող կովկասյան ընկերության նկարչության դպրոցում, 1918–ին՝ Մոսկովյան Ազատ գեղարվեստական արվեստների վերջին կուրսում։ 1919–ին, ավարտելով ուսումը, վերադարձել է Թիֆլիս, նկարչություն է դասավանդել տեղի հայկական դպրոցներում, բացել իր առաջին անհատական ցուցահանդեսը։ 1921–ին դասավանդել է Թիֆլիսի բարձրագույն պետական տեխնիկական արվեստանոցներում։ 1919–22–ին են ձևավորվել և դրսևորվել նրա արտիստական խառնվածքի հիմնական գծերն ու նախասիրությունները՝ ռացիոնալիզմ, ուժեղ, զգայական ձգտում դեպի պլաստիկ ծավալային ձևը, սիմվոլիկ մտածելակերպ, որոնք բնորոշ են մնացել ողջ ստեղծագործությանը։ 1922-ին Քոչարը մեկնել է արտասահման, եղել Կ.Պոլսում, Վենետիկում, ուր ստեղծած մի քանի դիմաքանդակների համար արժանացել է արծաթե մեդալի։ Այդ շրջանի նրա ստեղծագործությունը ներառում է կուբիզմի, սիմվոլիզմի, ֆուտուրիզմի, մետաֆիզիկական նկարչության, սյուրռեալիզմի, էքսպրեսիոնիզմի հոսանքների ազդեցությունը, նրանց ոճական–ձևական հնարների համադրումը։ 1936–ին վերադարձել է հայրենիք, ընդունվել Հայաստանի նկարիչների միության շարքերը և մասնակցել տեղական ու միութենական ցուցահանդեսների։ Պահպանելով նորարարական որոշ ձևամիջոցներ, առաջնակարգ նշանակություն է տվել բովանդակությանը, պատկերվողի կոնկրետ անհատական նկարագրի ու ներաշխարհի բացահայտմանը։ 1944-45–ին նկարչություն է դասավանդել Երևանի թատերական և պոլիտեխնիկական ինստիտուտներում։ Քոչարը բազմաժանր, բազմազան տեխնիկայով աշխատող արվեստագետ էր։ 1948–ին մոմաներկերի գյուտի համար ԽՍՀՄ Մինիստրների խորհրդին առընթեր Գյուտերի և հայտնագործությունների կոմիտեից ստացել է հեղինակային վկայագիր։ Նրա անունով է կոչվում Երևանի փողոցներից մեկը։
Քոչարի արվեստը իր մեջ ներառում է համաշխարհային հին ու նոր արվեստի, ինչպես և ժամանակակից նորարարական ուղղությունների շատ գծեր ու սկզբունքներ, սինթեզում հայ արվեստի հետ և, չնայած ոճական ու ձևական կողմերի և միջոցների բազմազանությանն ու հարստությանը, մնում է ռեալիստական ամուր հիմքի վրա։
[խմբագրել] Ստեղծագործություններ
[խմբագրել] Նկարներ
- «Կշռաքարերով նատյուրմորտ» (1918)
- «Ջութակ» (1919)
- «Ձվաձև նատյուրմորտ» (1920)
- «Ըմպանակով կինը» (1920)
- «Նկարչի մոր դիմանկարը» (1919)
- «Դե պրոֆունդիս» (1919)
- «Ղազարոսի հարությունը» (1923)
- «Տեսիլք» (1924)
- «Սրճարան» (1925)
- «Սիրահարներ» (1926)
- «Բանաստեղծը» (1924)
- «Ընտանիք–սերունդներ» (1925)
- «Մանիկի դիմանկարը» (1946)
- «Կոմիտաս» (1946)
- «Նիզամին որդու հետ» (1953)
[խմբագրել] Քանդակներ
- Մաքսիմ Գորկի – գիպս, (1936)
- Շոթա Ռուսթավելի – կրաքար, (1937)
- ԱլեքսանդրՊուշկին – գիպս (1937)
- Նիզամի – գիպս, (1940)
- Հ. Աբելյան – գիպս (1943)
- Խաչատուր Աբովյան – գիպս, (1945)
- Անանիա Շիրակացի – գիպս, (1952)
- Մեսրոպ Մաշտոց – գիպս, (1952)
- Միքայել Նալբանդյան – գիպս, (1954)
- «Զվարթնոցի արծիվը» – բրոնզ, (1955)
- «Սասունցի Դավիթ» – պղինձ, (1959)
- «Վարդան Մամիկոնյան» – պղինձ, (1975)
