Երվանդ Քոչար

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
1rightarrow blue.svgԱյս հոդվածը նկարիչ-քանդակագործի մասին է։ Այլ գործածությունների համար, այցելեք Քոչար (այլ կիրառումներ)։
Երվանդ Քոչար
Kochar.jpg
Ընդհանուր տեղեկություններ
Ի ծնե Երվանդ Սիմոնի Քոչարյան
Ծնվել է հունիսի 15 1899
Ծննդավայր Թիֆլիս (Վրաստան)
Մահացել է հունվարի 22 1979
Վախճանի վայր Երևան (Հայաստան)
Ազգություն Հայաստան Հայաստան
Պորտալ Portal.svg Արվեստ


Երվանդ Սիմոնի Քոչար (Քոչարյան) (հունիսի 15 1899, Թիֆլիսհունվարի 22 1979, Երևան), հայ խորհրդային նկարիչ-արձանագործ։ ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ (1976

Կենսագրություն[խմբագրել]

Երվանդ Քոչարը ծնվել է 1899 թ. Թիֆլիսում շուշեցի Սիմեոն և Ֆեոկլա Քոչարյանների ընտանիքում։ 1918–ին ավարտել է Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցը։ 1915-1918–ին, միաժամանակ, սովորել է Գեղարվեստը խրախուսող կովկասյան ընկերության նկարչության և քանդակի դպրոցում, 1918–ին՝ Մոսկվայի պետական ազատ գեղարվեստական արվեստանոցում Պյոտր Կոնչալովսկու դասարանում։ 1919–ին վերադառնալով է Թիֆլիս, մասնակցում է «Վրաց նկարիչների աշնանային երկրորդ ցուցահանդեսին»։ 1921–ին Քոչարը գեղանկարչության պրոֆեսոր էր և մինչև Փարիզ մեկնելն արդեն համբավավոր նկարիչ։ 1922-ին Քոչարը Կ. Պոլսում էր։ Հաջորդ հանգրվանը Վենետիկն էր, որտեղ երիտասարդ արվեստագետն ուսումնասիրում է Ս. Ղազարի մատենադարանի մանրանկարչական հարուստ հավաքածուն, ծանոթանում հռոմեական և Վերածննդի շրջանի արվեստի գանձերին։

1923 թ. Քոչարը Փարիզում է։ Ֆրանսիայում նա ստեղծեց պլաստիկ-նկարչական նոր արտահայտչաձև «Տարածական նկարչությունը» (Peinture dans l’espace), որը ներառում է ժամանակը՝ որպես լրացուցիչ չորրորդ չափ։

1936–ին Քոչարը վերադարձավ հայրենիք։ Մեծ արվեստագետի ճակատագիրը դրամատիկ ընթացք ստացավ։ Հայրենիքում նա մեղադրվեց ֆորմալիզմի մեջ, ինչը «ժողովրդի թշնամու» հոմանիշն էր։ Բավական է ասել, որ հայրենիքում Քոչարի առաջին անհատական ցուցահանդեսը բացվեց վերադառնալուց 30 տարի անց միայն՝ 1965 թ.։ Արգելքները, բանտը, մեկուսացումը, անտարակույս, ազդեցին Քոչարի ստեղծագործական ընթացքի վրա, բայց այս դեպքում կարծես գործեց հակազդման օրենքը։ Որոշիչ դեր ունեցավ նաև խռուշչովյան «ձնհալը»... Այս տարիներին են արարվել «Էքստազը» (1960), «Պատերազմի արհավիրքը» (1962), «Զվարթնոցի արծիվը» (1955), «Կիբեռնետիկայի մուսան» (1972), «Վարդան Մամիկոնյանը» (1972), Հայաստանի ու հայության խորհրդանիշ դարձած «Սասունցի Դավիթը» (1959) և այլ մեծարժեք ստեղծագործություններ։

1948-ին մոմաներկերի գյուտի համար ԽՍՀՄ Մինիստրների խորհրդին առընթեր Գյուտերի և հայտնագործությունների կոմիտեից ստացել է հեղինակային վկայագիր։

Երվանդ Քոչարը վախճանվեց 1979 թ. Երևանում։

Նրա անունով է կոչվում Երևանի փողոցներից մեկը։

1984 թ. Երևանում բացվեց Երվանդ Քոչարի թանգարան, որտեղ արվեստասերը կարող է հնարավորինս ամբողջական պատկերացում կազմել Մաէստրոյի ստեղծագործական ուղու մասին։ Միայն Ե. Քոչարի թանգարանում և Փարիզի Պոմպիդու կենտրոնում կարելի է տեսնել Քոչարի տարածական նկարները։

Ստեղծագործություններ[խմբագրել]

Նկարներ[խմբագրել]

  • «Կշռաքարերով նատյուրմորտ» (1918)
  • «Ջութակ» (1919)
  • «Ձվաձև նատյուրմորտ» (1920)
  • «Ըմպանակով կինը» (1920)
  • «Նկարչի մոր դիմանկարը» (1919)
  • «Դե պրոֆունդիս» (1919)
  • «Ղազարոսի հարությունը» (1923)
  • «Տեսիլք» (1924)
  • «Սրճարան» (1925)
  • «Սիրահարներ» (1926)
  • «Բանաստեղծը» (1924)
  • «Ընտանիք–սերունդներ» (1925)
  • «Մանիկի դիմանկարը» (1946)
  • «Կոմիտաս» (1946)
  • «Նիզամին որդու հետ» (1953)

Քանդակներ[խմբագրել]

Պատկերներ[խմբագրել]

Տես նաև[խմբագրել]

Հղումներ[խմբագրել]

Wikiquote-logo-hy.svg
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են
Commons-logo.svg