Եվրոպական ճնճղաճուռակ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Եվրոպական ճնճղաճուռակ
Epervier.a.pieds.courts.hedr.0g.jpg
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Կենդանիներ
Տիպ Քորդավորներ
Դաս Թռչուններ
Կարգ Բազեանմաններ
Ընտանիք Ճուռակներ
Ցեղ Ճնճղաճուռակ
Տեսակ Եվրոպական ճնճղաճուռակ
Լատիներեն անվանում
Accipiter brevipes
Հոմանիշներ
  • Accipiter badius brevipes
Հատուկ պահպանություն

Wikispecies-logo.svg
Դասակարգումը
Վիքիցեղերում

Commons-logo.svg
Պատկերներ
Վիքիպահեստում

ITIS 175312

EOL 1048019

Եվրոպական ճնճղաճուռակ (լատ.՝ Accipiter brevipes), ճուռակների ընտանիքի թռչուն։ Բնադրող-չվող է, քիչ տարածված։

Արտաքին կառուցվածք[խմբագրել]

Մարմնի երկարությունը 32-38 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 65-75 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 100-200 գ։ Արուները վերևից բաց կապտավուն-մոխրագույն են, առաջնային փետուրները՝ մուգ, մարմինը ներքևից՝ սպիտակ, փորը և կուրծքը՝ նարնջագույն զոլերով։ Պոչի կենտրոնական փետուրները վերևից առանց զոլերի են։ Էգի մարմինը վերևից մոխրագույն-դարչնագույն է, ներքևից՝ սպիտակ, մինչև արտաքին թևը՝ խիտ շիկակարմիր-դարչնագույն զոլերով։ Երիտիասարդի մարմինը ներքևից սպիտակ է՝ ցայտուն, երկայնակի դարչնագույն պտերով, մոտիկից նկատելի է կզակի մուգ շերտը։ Արուի թևատակը սպիտակավուն է, էգինը՝ շիկակարմիր-դարչնագույն զոլերով։

Կենսակերպ[խմբագրել]

Բնակվում է անտառներում, պտղատու այգիներում, գետաձորերում, պուրակներում, բաց տարածքներում։ Թռչում է ուղիղ գծով՝ թևերի հաճախակի թափահարումներով։ Որսի ընթացքում հաճախ սահասավառնում է, բաց տարածքներում զոհին բռնում է գետնին։ Չվում է երամներով։

Սննդառություն[խմբագրել]

Սնվում է միջատներով, մանր ողնաշարավորներով։

Բնադրում[խմբագրել]

Գարնանային ամենավաղ վերադարձը՝ մայիսին։ Բները հայտնվում են ապրիլ-մայիսին։ Բույնը գավաթաձև է (տրամագիծը՝ 50-40 սմ)՝ ճյուղերի կտորտանքների կույտ։ Բնադրում է ծառերին (6-12 մ բարձր), սակայն օրվա մեծ մասն անցկացնում է բաց տարածություններում։

Բազմացում և զարգացում[խմբագրել]

Դնում է 40 մմ տրամագծով, բաց կապտականաչ՝ կանաչավուն պտերով 3-5 ձու։ Թխսակալում է էգը՝ 33-35 օր։

Տարածվածությունը Հայաստանում[խմբագրել]

Գրանցված են դեպքեր, երբ եվրոպական ճուռակը զոհվել է արագ ընթացող մեքենայի ճակատային ապակուն բախվելու պատճառով (միջավայրի արտացոլումն ապակու մեջ տեսնելով)։ Սևանի խճուղում զոհված (օղակավորված) թռչունը վկայում է, որ դրանց մի մասն Իսրայելում է ձմեռում։ Կարիք ունի անհատական պաշտպանության։

Գրանցված է ՀՀ Կարմիր գրքում։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png