Եսայի Հասան-Ջալալյան
Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
(Վերահղված է Եսայի Հասան Ջալալյան-ից)
| †1728 | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Աղվանքի կաթողիկոս | ||||||
|
||||||
|
Եսայի Հասան-Ջալալյանը եղել է 17-18-րդ դարի հայ նշանավոր հոգևորական, մատենագիր, հայ ազատագրական շարժման խոշոր երախտավոր։ 1702-1728 թթ. եղել է Գանձասարի կաթողիկոս։ Կաթողիկոսանալուն պես Եսայի Հասան-Ջալայանը Գանձասարը դարձնում է քաղաքական մի կենտրոն և Արցախի լեռնային իշխողների խորհրդարան, որտեղ մշակվում էին դիվանագիտական հարաբերություններ և քննվում ռազմական ծրագրեր։ Որպես Ղարաբաղի մելիքների ապստամբության (1700-1728) պարագլուխներից մեկը, գրել է իր ժամանակի անցքերի մանրամասն պատմությունը, որի համառոտ տարբերակը 1839-ին լույս է տեսել Շուշիում։
Օգտագործված աղբյուներ
- Հասան Ջալալեանց Եսայի կաթողիկոս Աղուանից։ «Պատմութիւն կամ յիշատակ ինչ-ինչ անցից՝ դիպելոց յաշխարհին Աղուանից ի թուականին հայոց 1160, իսկ ի թուականին տեառն մերոյ փրկչին Յիսուսի 1711», Շուշի 1839։
- Լեո, Հայոց պատմություն, երրորդ հատոր, Երևան 1946, եջ 573-574։
- Րաֆֆի, Երկերի ժողովածու, հատոր իններորդ, «Խամսայի մելիքությունները», էջ 615-616։
Ծանոթագրություններ և նշումներ
