Դսեղ (Լոռու մարզ)

Դսեղ գյուղը, ընդհանուր տեսարան

Լիճը

Լոռվա ձորը

Դսեղ, գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Լոռու մարզում:

Ընդհանուր տվյալներ

• Բնակչությունը` 2500,0
• Մակերեսը` 39.47 կմ2
• Գյուղի մակարդակը ծովից բարձր է` 1250-1350 մ

Պատվավոր քաղացիներ

• Հովհաննես Թումանյան - հայ մեծագույն գրող ու բանաստեղծ, հասարակական գործիչ
• Գևորգ Առաքելյան - ավիակոնստրուկտոր

Պատմամշակութային հուշարձաններ

Գյուղի տարածքում կա չորս եկեղեցի։ Ամենամեծը՝ Բարձրաքաշ Սբ. Գրիգոր եկեղեցին է կառուցված 13-րդ դարում Մամիկոնյանների տոհմի կողմից գյուղի հյուսիսային նույնանուն ձորում (գտնվում է կիսաքանդ վիճակում)։ Գյուղի հին մեծ գերեզմանատանն է գտնվում 645 թվականին կառուցված համեմատաբար փոքր միանավ եկեղեցու ավերակները։

Դեբեդի ձորում՝ գյուղի արևմտյան կողմում՝ կիսաքանդ վիճակում կանգնած է Քառասնից Մանկաց եկեղեցին։ Ըստ ճակատի արձանագրության օծվել է 1256 թվականին Հաղպատի վանքի վանահայր Համազասպի կողմից։ Գյուղի տարածքում կա չորս մատուռն։ Կանգուն են մնացել Սբ. Սարգիս և Դդի գլխի Բալա Գիքորի կառուցած մատուռները։

Գյուղի կենտրոնում՝ Թումանյանի տուն թանգարանի հարևանությամբ, գտնվում է գործող եկեղեցին։ Սկզբնական շինությունից մնացած մասերը վերագրվում են VII դարին։ Եկեղեցին մի քանի անգամ ենթարկվել է վերանորոգման, իսկ 20-րդ դարի սկզբին վերակառուցման

Գյուղի շրջակայքում կան նաև քարանձավներ որոնք օգտագործվել են մարդկանց կողմից հնագույն ժամանակներից որպես կացարան, իսկ հետագայում միայն անասունների համար։ Դրանցից են «Դռնավոր էրը», Ծակ քարը և գյուղից Ձորագես իջնելու Մուտի աջ կողմի ցածր քարայրը, որը կրում է նաև մարդու կողմից հարմարեցման հետքեր։

Բնական հուշարձաններ

Գյուղից հարավ արևելյան կողմի Ծովաքար կոչվող սարի ստորոտում է գտնվում «Ծովեր» կոչվող գեղեցիկ լիճը։ Սովետական կարգերի ժամանակ այն մտնում էր ոռոգման համակարգի մեջ։

Այժմ ոռոգման ջրի բացակայության պատճառով գյուղատնտեսական մթերքների արտադրությունը կրճատվել է։ Կան կաթի, մսի, ձվի, մեղրի և բրդի արտադրությամբ զբաղվողները, իսկ գյուղատնտեսությունում հիմնականում մշակում են հացահատիկի, կարտոֆիլի և կերային այլ կուլտուրաներ։

Գյուղի կենտրոնական հրապարակի վրա է գտնվում մշակույթի տունը՝ 250 տեղանոց դահլիճով և 11000 գիրք ունեցող գրադարանով, ինչպես նաև Հովհաննես Թումանյանի բրոնզյա արձանը։

Գյուղում կա միջնակարգ դպրոց որտեղ աշխատում են մոտ 50 ուսուցիչ։ Դսեղի նոր հիվանդանոցը կառուցվել է «Կարմիր Խաչի» միջոցներով, Սպիտակի ավերիչ երկրաշաժից հետո որպես օգնություն գյուղին։

Պատկերադարան

• 

  Անտառի եզրին

• 

  «Ծովեր» լիճը Հոկտեբեր ամսին 2006 թ.

• 

  Հակակարկուտային կայանը Քարհանքի բլուրին

• 

  Ձորագեսը Դսեղից

• 

  Ձորագեսի ՀԷԿ-ը Դսեղից

• 

  Լալվարը հեռվում

• 

  Սբ. Քառասնից Մանկաց եկեղեցին

• 

  Բնատեսարան

Աղբյուր

• Ս. Քոչարյան «Հովհաննես Թումանյանի բնաշխարհը. Դսեղ» (էջ 28)։

Տես նաև

• Լոռու մարզ