Գերի Կուպեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Գերի Կուպեր
Gary Cooper in High Noon 1952.JPG
ամերիկացի կինոդերասան
ԱԱՀ՝ Գերի Կուպեր
Բնագիր
ԱԱՀ՝
Gary Cooper
Ծննդյան օր՝ 7 մայիսի 1901
Ծննդավայր՝ Հելենա, Մոնտանա, ԱՄՆ
Վախճանի օր՝ 13 մայիսի 1961
Վախճանի վայր՝ Լոս Անջելես, ԱՄՆ
Կայք՝ IMDb-ում էջ

Գերի Կուպեր (անգլ.՝ Gary Cooper, իսկական անունը Frank James Cooper, մայիսի 7, 1901 - մայիսի 13 1961), ամերիկացի դերասան։

Խաղացել է 110-ից ավելի ֆիլմերում, Օսկար մրցանակի եռակի դափնեկիր է` 2 անգամ Օսկար լավագույն դերասանի համար անվակարգում (1941, 1952) և ևս մեկ Օսկար է ստացել կինոյում ունեցած ներդրման համար (1961 թ.)։ Ամերիկյան կինոակադեմիան իր կողմից հրապարակած Ամերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 100 մեծագույն աստղերի ցանկում նրան ընդգրկել է 11-րդ տեղում։

Կենսագրություն[խմբագրել]

Ծնվել է 1901 թվականին ԱՄՆՄոնտանա նահանգում։ Նրա հայրը բաձրաստիճան դատավոր էր և որդուն ուղարկել է կրթություն ստանալու Անգլիայում մասնավոր դպրոցում։ Վերադառնալով ԱՄՆ նա որոշում է դառնալ նկարիչ։ Ծանր ավտովթարի է ենթարկվում և արդյունքում կորցնում հիշողությունը և կարողանում է վերականգնվել միայն բժշկական միջամտությունից հետո։

1930 ական թթ. նկարահանվելով վեստեռներում և արկածային ֆիլմերում «մրցում է» Կլարկ Գեյբլի հետ Հոլիվուդի առաջին «սրտակեր» կոչման համար։ «Սերժանտ Յորք» և «Ուղիղ կեսօրին» ֆիլմերի համար Օսկարի է արժանացել Օսկար լավագույն դերասանի համար անվակարգում։

Ամուսնացել է Նյու Յորքցի Բալֆի Վերոնիկայի հետ և ունեցել է մեկ դուստր։ Գերի Կուպերը և հայտնի գրող Էռնեստ Հեմինգուեյը մտերիմ ընկերներ էին։

Կյանքի վերջին տարիները նա հիվանդացել էր քաղցկեղով և նրա հիվանդությունը գաղտնի էր պահվում։ Մահվանից մի քանի ամիս առաջ ստացած Օսկար մրցանակը իր փոխարեն ստացավ իր ընկերը` նույնպես ամերիկացի հայտնի կինոդերասան Ջեյմս Ստյուարտը, հայտարարելով, որ Գերի Կուպերը ծանր հիվանդ է։ Մահացել է 1961 թվականին և թաղված է Նյու Յորքի գերեզմանատներից մեկում։

Ֆիլմագրություն[խմբագրել]

Կինոյում նկարահանվել սկսել է 1925 թվականից խաղալով հիմնականում վեստեռն ժանրի համր ֆիլմերում։ Նրա մասնակցությամբ առաջին ձայնային ֆիլմը 1929 թվականին նկարահանված «Վիրջինիացին» ֆիլմն է։ Հենց այս ֆիմում իր առաջին անգամ արտասանած իր բառերը և դերասանական խաղաոճը ընգծվում է իր հետագա ֆիլմերում։ Գերի Կուպերի հերոսները հիմնականում կովբոյներ ու արկածախնդիրներ էին։

Խաղացել է ընդհանուր թվով մոտ 115 ֆիլմում, որոնցից առավել նշանավորներն են.

  • Թևեր - 1927
  • Սա - 1927
  • Մարոկկո - 1930
  • Նրա կինը - 1931
  • Ալիսը հրաշքների աշխարհում - 1933
  • Կյանքի պլաններ - 1933
  • Ցանկություն - 1936
  • Միստեր Դիդսը տեղափոխվում է քաղաք - 1936
  • Մարդը հարթավայրերից- 1936
  • Սերժանտ Յորք - 1940
  • Մարդը արևմուտքից - 1940
  • Ծանոթացեք Ջոն Դոուի հետ - 1941
  • Յանկիների հպարտությունը - 1942
  • Ու՞մ մահն է գուժում զանգը - 1943
  • Թիկնոց և դաշույն - 1946
  • Ուղիղ կեսօրին - 1952
  • Վերա Կրուզ - 1954
  • Սեր կեսօրից հետո - 1957
  • Մարդը արևմուտքից - 1958

Մրցանակներ և փաստեր[խմբագրել]

Մրցանակներ[խմբագրել]

Ընդհանուր թվով ստացել է կինոմրցանակ, ներկայացված է եղել ևս -ի, որոնց թվում 6 անգամ ներկայացվել է Օսկարի, ստացել 3-ը, 2-ը Օսկար լավագույն դերասանի համար անվանակարգում և 1 պատվավոր Օսկար կինոյում ունեցած ավանդի համար։ Ստացել է 1 Ոսկե Գլոբուս, 1 Դավիդ դի Դոնատելլո մրցանակ և այլն։ 1960 թվականին Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում բացվել է նրա աստղը։

Փաստեր[խմբագրել]

Ընդգրկված է Ամերիկյան կինոակադեմիայի կողմից կազմված տարբեր վարկանիշային ցանկերում հետևալ տեղերում

  1. Ուիլլ Քեյն «Ուղիղ կեսօրին» - 5
  2. Լու Ջերիգ, «Յանկիների հպարտությունը» - 25
  3. Էլվին Յորք, «Սերժանտ Յորք» -35

Նկարներ[խմբագրել]

Գրականություն[խմբագրել]

  • Arce, Hector. Gary Cooper։ An Intimate Biography. New York։ Bantam Books, 1980, First edition 1979. ISBN 978-0-553-14130-6.
  • Benson, Nigel. Dunstable in Detail. Dunstable, UK։ The Book Castle, 1986. ISBN 978-0-950-97732-4.
  • Donnelley, Paul. Fade To Black։ A Book Of Movie Obituaries, 2nd Edition. London։ Omnibus Press, 2005, First edition 2003. ISBN 978-1-84449-430-9.
  • Janis, Maria Cooper. Gary Cooper Off Camera։ A Daughter Remembers. New York։ Harry N. Abrams, Inc., 1999. ISBN 978-0-8109-4130-4.
  • Meyer, Jeffrey. Gary Cooper։ American Hero. New York։ William Morrow, 1998. ISBN 978-0-688-15494-3.
  • Rogers, Ginger. Ginger։ My Story. New York։ Harper Collins, 1991. ISBN 978-0-06-156470-3.
  • Selznick, David O. Memo from David O. Selznick. New York։ Modern Library, 2000. ISBN 0-375-75531-4.
  • Shearer, Stephen Michael. Patricia Neal։ An Unquiet Life. Lexington, Kentucky։ The University Press of Kentucky, 2006. ISBN 978-0-8131-2391-2.
  • Swindell, Larry. The Last Hero։ A Biography of Gary Cooper. New York։ Doubleday, 1980. ISBN 0-385-14316-8.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]