Գերի Կուպեր
| Գերի Կուպեր | |
|---|---|
 ամերիկացի կինոդերասան |
|
| ԱԱՀ՝ | Գերի Կուպեր |
| Ծննդյան օր՝ | 7 մայիսի 1901 |
| Ծննդավայր՝ | Հելենա, Մոնտանա, ԱՄՆ |
| Վախճանի օր՝ | 13 մայիսի 1961 |
| Վախճանի վայր՝ | Լոս Անջելես, ԱՄՆ |
| Կայք՝ | IMDb-ում էջ |
Գերի Կուպեր (անգլ.՝ Gary Cooper, իսկական անունը Frank James Cooper, մայիսի 7, 1901 — մայիսի 13 1961), ամերիկացի դերասան:
Խաղացել է 110-ից ավելի ֆիլմերում, Օսկար մրցանակի եռակի դափնեկիր է` 2 անգամ Օսկար լավագույն դերասանի համար անվակարգում (1941, 1952) և ևս մեկ Օսկար է ստացել կինոյում ունեցած ներդրման համար (1961 թ.): Ամերիկյան կինոակադեմիան իր կողմից հրապարակած Ամերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 100 մեծագույն աստղերի ցանկում նրան ընդգրկել է 11-րդ տեղում:
Բովանդակություն |
Կենսագրություն[խմբագրել]
Ծնվել է 1901 թվականին ԱՄՆ-ի Մոնտանա նահանգում: Նրա հայրը բաձրաստիճան դատավոր էր և որդուն ուղարկել է կրթություն ստանալու Անգլիայում մասնավոր դպրոցում: Վերադառնալով ԱՄՆ նա որոշում է դառնալ նկարիչ: Ծանր ավտովթարի է ենթարկվում և արդյունքում կորցնում հիշողությունը և կարողանում է վերականգնվել միայն բժշկական միջամտությունից հետո:
1930 ական թթ. նկարահանվելով վեստեռներում և արկածային ֆիլմերում «մրցում է» Կլարկ Գեյբլի հետ Հոլիվուդի առաջին «սրտակեր» կոչման համար: «Սերժանտ Յորք» և «Ուղիղ կեսօրին» ֆիլմերի համար Օսկարի է արժանացել Օսկար լավագույն դերասանի համար անվակարգում:
Ամուսնացել է Նյու Յորքցի Բալֆի Վերոնիկայի հետ և ունեցել է մեկ դուստր: Գերի Կուպերը և հայտնի գրող Էռնեստ Հեմինգուեյը մտերիմ ընկերներ էին:
Կյանքի վերջին տարիները նա հիվանդացել էր քաղցկեղով և նրա հիվանդությունը գաղտնի էր պահվում: Մահվանից մի քանի ամիս առաջ ստացած Օսկար մրցանակը իր փոխարեն ստացավ իր ընկերը` նույնպես ամերիկացի հայտնի կինոդերասան Ջեյմս Ստյուարտը, հայտարարելով, որ Գերի Կուպերը ծանր հիվանդ է: Մահացել է 1961 թվականին և թաղված է Նյու Յորքի գերեզմանատներից մեկում:
Ֆիլմագրություն[խմբագրել]
Կինոյում նկարահանվել սկսել է 1925 թվականից խաղալով հիմնականում վեստեռն ժանրի համր ֆիլմերում: Նրա մասնակցությամբ առաջին ձայնային ֆիլմը 1929 թվականին նկարահանված «Վիրջինիացին» ֆիլմն է: Հենց այս ֆիմում իր առաջին անգամ արտասանած իր բառերը և դերասանական խաղաոճը ընգծվում է իր հետագա ֆիլմերում: Գերի Կուպերի հերոսները հիմնականում կովբոյներ ու արկածախնդիրներ էին:
Խաղացել է ընդհանուր թվով մոտ 115 ֆիլմում, որոնցից առավել նշանավորներն են.
- Թևեր - 1927
- Սա - 1927
- Մարոկկո - 1930
- Նրա կինը - 1931
- Ալիսը հրաշքների աշխարհում - 1933
- Կյանքի պլաններ - 1933
- Ցանկություն - 1936
- Միստեր Դիդսը տեղափոխվում է քաղաք - 1936
- Մարդը հարթավայրերից- 1936
- Սերժանտ Յորք - 1940
- Մարդը արևմուտքից - 1940
- Ծանոթացեք Ջոն Դոուի հետ - 1941
- Յանկիների հպարտությունը - 1942
- Ու՞մ մահն է գուժում զանգը - 1943
- Թիկնոց և դաշույն - 1946
- Ուղիղ կեսօրին - 1952
- Վերա Կրուզ - 1954
- Սեր կեսօրից հետո - 1957
- Մարդը արևմուտքից - 1958
Մրցանակներ և փաստեր[խմբագրել]
Մրցանակներ[խմբագրել]
Ընդհանուր թվով ստացել է կինոմրցանակ, ներկայացված է եղել ևս -ի, որոնց թվում 6 անգամ ներկայացվել է Օսկարի, ստացել 3-ը, 2-ը Օսկար լավագույն դերասանի համար անվանակարգում և 1 պատվավոր Օսկար կինոյում ունեցած ավանդի համար: Ստացել է 1 Ոսկե Գլոբուս, 1 Դավիդ դի Դոնատելլո մրցանակ և այլն: 1960 թվականին Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում բացվել է նրա աստղը:
Փաստեր[խմբագրել]
Ընդգրկված է Ամերիկյան կինոակադեմիայի կողմից կազմված տարբեր վարկանիշային ցանկերում հետևալ տեղերում
- Ամերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 100 մեծագույն աստղեր - 11
- Ամերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 100 լավագույն դրական և բացասական հերոսների ցանկում առկա է Գերի Կուպերի 3 դրական հերոս
- Ուիլլ Քեյն «Ուղիղ կեսօրին» - 5
- Լու Ջերիգ, «Յանկիների հպարտությունը» - 25
- Էլվին Յորք, «Սերժանտ Յորք» -35
- Ամերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 100 լավագույն խոսքերի ցանկում «Յանկիների հպարտությունը» ֆիլմում իր հերոս Հենրի Լուիս Գերիգի «Այսօր ես ինձ համարում եմ աշխարհի ամենահաջողակ մարդը» խոսքը 38-րդն է:
Նկարներ[խմբագրել]
-
1941 թ. լուսանկար
-
1952 թ. լուսանկար
-
դերասանուհի Ջոան Ֆոնտեյնի հետ
-
Էլեոնոր Ռուզվելտի հետ
-
«Վերա Կրուզ» ֆիլմում
-
Հելեն Հայսի հետ «Հաջողություն զենք» ֆիլմում
Գրականություն[խմբագրել]
- Arce, Hector. Gary Cooper: An Intimate Biography. New York: Bantam Books, 1980, First edition 1979. ISBN 978-0-553-14130-6.
- Benson, Nigel. Dunstable in Detail. Dunstable, UK: The Book Castle, 1986. ISBN 978-0-950-97732-4.
- Donnelley, Paul. Fade To Black: A Book Of Movie Obituaries, 2nd Edition. London: Omnibus Press, 2005, First edition 2003. ISBN 978-1-84449-430-9.
- Janis, Maria Cooper. Gary Cooper Off Camera: A Daughter Remembers. New York: Harry N. Abrams, Inc., 1999. ISBN 978-0-8109-4130-4.
- Meyer, Jeffrey. Gary Cooper: American Hero. New York: William Morrow, 1998. ISBN 978-0-688-15494-3.
- Rogers, Ginger. Ginger: My Story. New York: Harper Collins, 1991. ISBN 978-0-06-156470-3.
- Selznick, David O. Memo from David O. Selznick. New York: Modern Library, 2000. ISBN 0-375-75531-4.
- Shearer, Stephen Michael. Patricia Neal: An Unquiet Life. Lexington, Kentucky: The University Press of Kentucky, 2006. ISBN 978-0-8131-2391-2.
- Swindell, Larry. The Last Hero: A Biography of Gary Cooper. New York: Doubleday, 1980. ISBN 0-385-14316-8.
