Գեներալիսիմուս

Գեներալիսիմուս (լատիներեն generalissimus — ամենագլխավոր) — բարձրագույն զինվորական կոչում, որը տրվել է Սրբազան Հռոմեական կայսրությունում, իսկ ավելի ուշ նաև Ռուսաստանում և Չինաստանում:

Այս կոչումը տրվել է տրվել է այն զորավարներին, ովքեր պատերազմական շրջանում ղեկավարել են մեկ կամ մի քանի բանակ, մի քանի դեպքերում գեներալիսիմուս կոչումը տրվել է նաև ազնվանական տոհմից սերող ազդեցիկ անձանց կամ քաղաքական գործիչներին:

Երկրներ և գեներալիսիմուսներ

Սրբազան Հռոմեական կայսրություն և Ավստրիա

• իշխան Ալբրեխտ Վալլենշտեյն (1583—1634)
• իշխան Ռայմոնդո Մոնտեկուկկոլի (1609—1680)
• իշխան Կառլ Լոտարինգիացի (1712—1780)
• իշխան Մաքսիմիլլիան Բավարիացի (1662—1726)
• իշխան Եվգենի Սավոյացի (1663—1736)
• կոմս Լեոպոլդ Յոզեֆ Դաուն (1705—1766)
• կոմս Էռնստ Գիդեոն Լաուդոն (1716—1790)
• հերցոգ Կառլ (1771—1847)
• իշխան Կառլ Ֆիլիպ Շվարցենբերգ (1771—1820)

Ռուսաստան

Ռուսաստանում այս կոչումը առաջինը ստացել է զորավար Ա. Ս. Շեյնը Պետրոս ից 1696 թվականի հունիսի 28-ին:

Ֆ. Յու. Ռոմոդանովսկին և Ի. Ի. Բուտուրլինը ոչ պաշտոնապես ստացել են այդ կոչումը Շեյնից 2 տարի առաջ` 1964 թվականին:

Պաշտոնապես Ռուսաստանում գեներալիսիմուս կոչումը մտցվել է ռազմական կանոնադրությամբ 1716 թվականից: Ռուսաստանում գեներալիսիմուս կոչմանն արժանացած մյուս անձինք են`

• իշխան Ա. Դ. Մենշիկով - 1727 թվականի մայիսի 12
• արքայազն Անտոն Ուլրիխ Բրաունշվեյգսկի (Իվան VI կայսրի հայրը) - 1740 թվականի նոյեմբերի 11
• Ալեքսանդր Սուվորով - 28 հոկտեմբերի 1799

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո, 1954 թվականի հունիսի 26-ի ՍՍՀՄ Գերագույն խորհրդի հրամանով հաստատվել է «Սովետական Միության Գեներալիսիմուս» կոչումը և հունիսի 27-ին Ստալինին շնորհվել է այդ կոչումը: Ներկայումս Ռուսաստանի Դաշնության օրենսդրությամբ գեներալիսիմուս կոչումը նախատեսված չէ:

Չինաստան

• Յուան Շիկայ (1859—1916)
• Սուն Յատսեն (1866—1925)
• Տան Ցզիյաո (1882—1927)
• Չան Կայշի (1887—1975)
• Չժան Ցզոլին (1875—1928)
• Պու Ի (1906—1967)

Չեչնիա

1996 թվականի դեկտեմբերի 23-ի Իչկերիայի Չեչնիայի Հանրապետություն սահմանել է գեներալիսիմուս կոչումը և հետմահու շնորհել այն Ջոհար Դուդաևին: Նրանից բացի նույն կոչումը ստացել են Ասլան Մասխադովը (1951-2005) և Շամիլ Բասաևը (1965—2006)

Այլ երկրների հայտնի գեներալիսիմուսներ

• Ֆրանսիսկո Ֆրանկո Բաամոնդե (Իսպանիա) (1892—1975)
• Ֆրեդրիկ I (Շվեդիայի թագավոր)
• Ռաֆայել Տրուխիլո (Դոմինիկյան Հանրապետություն)
• Ֆրանսիսկո Միրանդա (Վենեսուելա)
• Կիմ Իր Սեն (Չինաստան)
• Ալֆրեդո Սթրեսսներ (Պարագվայ)