Գեղարքունիք (գավառ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Տես նաև Գեղարքունիք (այլ կիրառումներ)

Գեղարքունիք - Մեծ Հայքի Սյունիք նահանգի գավառներից։

Գեղարքունիք գավառը գրավում էր Գեղամա լճի (Սևանա լիճ) ավազանի խոշորագույն մասը, իսկ ավազանի մյուս փոքրիկ մասը կազմում էր Սոդք գավառը։ Գեղարքունիքը տարածվում էր լճի ավազանի հյուսիս-արևմտյան կողմում, իսկ Սոդքը` հարավ-արևելյան։ Գեղարքունիքն ու Սոդքը միասին կոչել են նաև Գեղամա երկիր։

Ավանդությունը Գեղարքունիք անունը կապում է ավանդական Գեղամի անվան հետ։

Սևանա լիճը մեծ մասով պատկանում էր Գեղարքունիք գավառին։

Գեղամա երկրի քաղաքական վիճակի մասին արժանահավատ վկայություններն սկսում են 8-րդ դարից, երբ հայ ժողովուրդը նվաճում էր քաղաքական անկախություն, այդ երկիրը միացվում է Բագրատունիների կենտրոնական իշխանությանը։

Սելջուկների տիրապետությունը Գեղամա երկրում կարճատև եղավ։ Հայ-վրացական միացյալ զորքերը` Զաքարյան զորավարների գլխավորությամբ, Գեղամա երկիրը 12-րդ դարի վերջերին մաքրում են սելջուկներից։ Այստեղ իրենց իշխանությունն են հաստատում Զաքարյանները և նրանց ազգական Դոփյանները։^[1]

[խմբագրել] Տես նաև`

դ • ք • խ Մեծ Հայքի վարչական բաժանում
Այրարատ	Բասեն • Գաբեղեանք • Աբեղեանք • Հավնունիք • Արշարունիք • Բագրևանդ • Ծաղկոտն • Վանանդ • Շիրակ • Արագածոտն • Նիգ • Մասյացոտն • Կոգովիտ • Ոստան Հայոց • Ուրծ • Արած
Աղձնիք	Նփրկերտ • Արձն • Անգեղտուն • Կեթիկ • Տատիկ • Ազնուաց ձոր • Երխեթք • Գզեխ • Սալնաձոր • Սանասանք
Արցախ	Մյուս Հաբանդ • Վայկունիք • Բերդաձոր • Մեծիրանք • Մեծ Կուենք • Հարճլանք • Մովսանք • Պիանք • Պածկանք • Սիսական-ի-Կոտակ • Քուստ-ի-Փառնես • Կողթ
Վասպուրական	Ռշտունիք • Տոսպ • Բոգունիք • Արճիշակովիտ • Կուղանովիտ • Բառիլովիտ • Գառնի • Առբերանի • Բուժունիք • Առնոյոտն • Անձևացիք • Տրպատունիք • Հայոց ձոր • Մարդաստան • Արտազ • Ակէ • Աղբակ Մեծ • Անձախի ձոր • Թոռնաւան • Ճուաշ-ռոտ • Կրճունիք • Մեծնունիք • Պալունիք • Գուկանք • Աղանդ-ռոտ • Պարսպատունիք • Արտաշիսեան • Արտաւանեան • Բաքան • Գաբեթեան • Գազրիկան • Տայգրեան • Վարաժնունիք • Գողթն • Նախճաւան
Բարձր Հայք	Դարանաղի • Աղյուն • Մզուր • Եկեղեաց • Մանանաղի • Դերջան • Սպեր • Շաղագոմք • Կարին
Գուգարք	Ձորոփոր • Կողբոփոր • Ծոբոփոր • Տաշիր • Թռեղք • Կանգարք • Ջաւախք վերին • Արտահան • Կաղարջք • Շաւշէթ • Մանգլեաց փոր • Քուիշափոր • Բողնոփոր
Կորճայք	Կորդուք • Կորդիք վերին • Կորդիք միջին • Կորդիք ներքին • Այտվանք • Այգասք • Մոթողանք • Որսիրանք • Կարթունիք • Ճահուկ • Փոքր Աղբակ
Մոկք	Իշայր • Մյուս Իշայր • Իշոց գավառ • Առուենից ձոր • Միջա • Մոկք Առանձնակ • Արքայից գավառ • Արգաստովիտ • Ջերմաձոր
Պարսկահայք	Այլի (Կուռիճան) • Մարի • Թրաբի • Արիսի • Առնա • Տամբեր • Ղարեհավան • Զարևանդ • Հեր
Փայտակարան	Հրաքոտ-Պերոժ • Վարդանակերտ • Ռոտ-ի-Բաղա • Քաղան-ռոտ • Առոս • Պիճան • Հանի • Աթշի-Բագաւան • Սպանդարան-Պերոժ • Որմիզդ-Պերոժ • Քոեկեան • Ալեան
Սյունիք	Երնջակ • Ճահուկ • Վայոց ձոր • Գեղարքունիք • Սոթք • Աղահէճք • Ծղուկք • Հաբանդ • Բաղք • Ձորք • Արևիք • Կովսական
Տայք	Կող • Բերդաց փոր • Պարտիզաց փոր • Ճակք • Բուղխա • Ոքաղէ • Ազորդաց փոր • Ալաեաց փոր
Տուրուբերան	Խութ • Ասպակունեաց ձոր • Տարոն • Աշմունիք • Մարդաղի • Դաստաւորք • Տուարածատափ • Դալառ • Հարք • Վարաժնունիք • Բզնունիք • Երևարք • Աղիովիտ • Ապահունիք • Կորոյ • Խորխոռունիք
Ուտիք	Առան-ռոտ • Տռի • Ռոտ-Պացեան • Աղուէ • Տուչկատակ • Գարդման • Շակաշեն • Ուտի Առանձնակ
Ծոփք	Խորձեան • Հաշտեանք • Պաղնատուն • Բալահովիտ • Ծոփք • Անձիտ • Դեգիք • Գավրէք