Բրոնխիալ ասթմա

Բրոնխիալ ասթմա (հունարեն՝ ἆσθμα — «ծանր շնչառություն, խեղդվում»), շնչառական ուղիների բորբոքային հիվանդություն:

Նկարագրությունը

Բրոնխիալ աստման հիվանդություն է, որի հիմքում ընկած է շնչառական ուղիների խրոնիկ բորբոքումը: Այն ուղեկցվում է բրոնխների զգայունակության և ռեակտիվության փոփոխություններով, խեղդոցի նոպաներով, աստամտիկ ստատուսով կամ ընդհանուր առմամբ շնչառական անհարմարավետության ախտանիշներով: Չնայած բրոնխիալ աստմայի էթիոլոգիական ձևերի բազմազանությանը նրանց բոլորին միավորում է մի բան.նրանց կլինիկան նույն է ցանկացած դեպքում: Որը հետևյալն է. Բրնխիալ աստմային նոպան զարգանում է հարաբերականորեն հանկարծակի, որոշ հիվանդների մոտ անհատական կանխազգացումներից հետո: Առաջանում է նեղվածություն կրծքավանդակում, շնչառության դժվարեցում, քթանցների փակվածություն, հազալու ցանկությունը, որը այդ ընթացքում կարող է չոր լինել և դժվարեցնել շնչելը: Նոպան բնութագվում է կարճ ներշնչմամբ և երկար արտաշնչմամբ, որը կարող է ուղեկցվել խրպոտ ձայնով: Մարդը զգում է որ շնչահեղձ է լինում հետզհետե դժվարանալով ոչ միայն արտաշնչել այլ նաև ներշնչել: Կրծքավանդակը գտնվում է առավելագույն արտաշնչման դիրքում:

Դասակարգումը

Բրոնխիալ աստմայի տարբեր ձևերի դասակարգման հարցը բավական երկար եղել է բանավեճի առարկա և տրվել են բազմաթիվ դասակարգումներ:

Ամերիկյան դասակարգում

Ըստ ամերիկան դասակարգման առանձնացվում են

• Էկզոգեն բրոնխիալ աստմա
• Էնդոգեն բրոնխիալ աստմա
• Խառը

Ժամանակակից պատկերացումների մեկ այլ դասկարգմամբ բաժանվում են

• Ալերգիկ բրոնխիալ աստմա
• Ինֆեկցիոն բրոնխիալ աստմա
• Խառը (որտեղ վերնշյալ 2 գործոններն էլ կարող են առկա լինել)

Սոլոպովի դասակարգում

Ըստ Սոլոպովի դասակարգման

• Ատոպիկ
• Ոչ ատոպիկ
• Խառը

Որպես աստմայի առանձին ձևեր այսօր առանձնացվում են նաև ասպիրինային և ֆիզիկական լարման աստմաները: Փաստացի այստեղ տարբեր են միայն անվանումները, իսկ ըստ էության Էկզոգեն բրոնխիալ աստման ալերգիկ բրոնխիալ աստման է , որը այլ կերպ կոչվում է նաև ատոպիկ, իսկ էնդոգենը իր մեջ ներառում է ինֆեկցիոն, էնդոկրին և հոգեծին գործոնները: Հոգեծին գործոնի շեշտադրումը բրոնխիալ աստմայի առաջացման մեջ սկսեց լայնորեն ուսումնասիրվել հոգեվերլուծական ուղղության շրջանակներում, մասնավորապես Ա.Ֆրանցի աշխատություններում, հետագայում ընդլայնվելով և ուսումնասիրվելով հոգեբանական այլ ուղղությունների ներկայացուցիչների կողմից: 1950 թ. ստեղծվեց ամերիկյան հոգեսոմատիկ ասոցիացիան, որը սկսեց լրջորեն զբաղվել նրա դասակարգման հիմանախնդիրներով: Այսօր ասթման համարվում է հոգեսոմատիկ հիվանդություն և մտնում է չիկագյան յոթնյակի հիվանդությունների մեջ:

Գրականություն

1. Л.М.Огородова, Н.Г.Астафьева “Факторы риска астмы”
2. И. Г. Малкина-Пых “Психосоматика” Справочник практического психолога Москва изд. Эксмо,2009
3. Васютин А.М. ”Психологическая удавка или Бронхиальная астма