Բրյուս Լի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox film.png
Բրյուս Լի
Բրյուս Լի
BRLI.jpg
Բրյուս Լին նունչակիներով
Բնօրինակ անուն ազգանուն Բրյուս Լի
Հասակը 171 սմ
Ծնվել է՝ 1940 թ., նոյեմբերի 27 (1940-11-27)
Ծննդավայր Սան Ֆրանցիսկո, Կալիֆորնիա, ԱՄՆ-ի դրոշը ԱՄՆ
Մահացել է հուլիսի 20, 1973 (32 տարեկան)
Մահվան վայր Հոնկոնգ
Ազգություն ԱՄՆ-ի դրոշը ԱՄՆ
Մասնագիտություն Դերասան
Ակտիվ շրջան 1941–1973
Ժանրեր Մարտական,
Դրամա
Ընտրանի "Վիշապի ճանապարհը",
"Կատաղության բռունցքը",
"Վիշապի մուտքը"
Ամուսին(ներ) Լինդա Լա Կադվել (2 երեխա)
Երեխա(ներ) 2 երեխա
IMDb ID 0000045
ԿինոՊոիսկ ID 115534
Բրյուս Լիի արձանը Հոնկոնգում

Բրյուս Լի (1940, նոյեմբերի 27, Սան Ֆրանցիսկո - 1973, հուլիսի 20), (անգլերեն Bruce Lee, իսկական անունը (մանուկ), Լի Սյաոլուն (սյաոլուն - «փոքրիկ վիշապ», անգլերեն Li Xiao Long, չինարեն 李小龙, (մեծ հասակ), Լի Չժենֆան, անգլերեն Lee Jun Fan, չինարեն. 李振藩), արևելյան մարտարվեստների մեծագույն վարպետներից, ամերիկյան և հոնկոնգյան կինոդերասան, ռեժիսոր, մարտական տեսարանների բեմադրիչ, պրոդյուսեր և սցենարիստ։ Նրա որդին՝ Բրենդոն Լին, նույնպես դերասան է եղել, ով մահացել է նկարահանումների ժամանակ սխալմամբ արձակված ատրճանակի կրակոցից։

Կենսագրություն[խմբագրել]

Նրա հայրը չինական օպերայի կատակերգակ դերասան էր՝ Լի Հոյ Չեն (արմատներով գերմանացի), իսկ մայրը նույնպես դերասանուհի էր արմատներով չինացի Գրեյս Լի։ Կինոյում նկարահանվել սկսել է Հոնկոնգում դեռ մանուկ հասակից, ու նույն ժամանակից էլ սկսել է հետաքրքրվել մարտական արվեստներով։

Պատանի տարիքում Բրյուս Լին հաղթում է Հոնկոնգում կազմակերպված չա-չա-չա պարի առաջնությանը։ Դրանից հետո որոշում է լրջորեն զբաղվել քունգ-ֆուով։ Նա շատ տաղանդավոր էր և պարապմունքների առաջին 3 օրում արդեն տիրապետում էր քունգ-ֆուի շարժման տեխնիկաներից մեկին։ Այդ ժամանակներից սկսած նա երբեք չի դադարել պարապել քունգ-ֆուով։ Բրյուս Լին տիրապետել է անհավանական բարձր արագաշարժության և ուժերի կենտրոնացման։ Նկարահանվել է ընդհանուր թվով 36 ֆիլմերում։ Նրա շնորհիվ արևմտյան երկրներում արևելյան մարտարվեստները լայն ճանաչում գտան, իսկ ինքը Բրյուս Լին սկսեցին վայելել մեծ ժողովրդականություն ամբողջ աշխարհում։ Նրա հասակը 171 սմ էր, իսկ մահանալուց կշռում էր ընդամենը 65 կգ։

Բրյուս Լին ողբերգական ձևով մահացել է ընդամենը 32 տարեկան հասակում «Մահվան խաղ» ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ։ Մինչև այժմ նրա մահվան իսկական պատճառը անհայտ է։ Նրա մահվան պատճառների վարկածները տարբեր են.

  • դեղահաբերի չարաշահում
  • մահացել է սիրուհու հետ անկողնում
  • նրան սպանել է քունգ-ֆուի մեկ ուրիշ մեծ վարպետ
  • նրան սպանել են Տրիադա ավազակախմբի անդամները իրենց հետ ունեցած վեճերի հետևանքով
  • թունավորումից (չինական անհայտ թունատեսակով)

Բրյուս Լիի հուղարկավությունը վերածվեց սկզբում հոնկոնգյան, ապա ամբողջ ասիական սգի օրերի։ Ընկերներ և հազարավոր երկրպագուներ եկել էին հրաժեշտ տալու մեծ վարպետին։ Հետո նրա մարմինը տեղափոխվեց Սիեթլ, որտեղ և հանձնվեց հողին։ Մինչև այժմ նրա գերեզմանին այցի են գնում արևելյան մարտարվեստի սիրահարներ ու նրա դերասանական խաղի երկրպագուներ։ Իսկ «Մահվան խաղ» ֆիլմը 5 տարի անց ավարտին հասցվեց նրա կրկնորդ դերասանների միջոցով։ Այդ ֆիլմում նրա հերոսը մահանում է, և նրա հուղարկավության տեսարանների ժամանակ հետագայում օգտագործվել են նաև փաստագրական կադրեր նրա իրական հուղարկավորությունից։ Բրյուս Լիի բրոնզե արձանը տեղադրված է Հոնկոնգում։

Հետաքրքիր փաստեր Բրյուս Լիի մասին[խմբագրել]

  • Ազատ դիրքից նրա ձեռքի հարվածի արագությունը 1/500-ական վայրկյան է, և հաճախ այդ արագությամբ արված հարվածները չէր հասցնում նկարահանել վայրկյանում 24 կադր տեխոնոլոգիայով, այդ պատճառով որոշ տեսարաններ նկարահանվում էին 32 կադր վայրկյանանոց տեխնոլոգիայով[1][2]։
  • նա կարողանում էր 32 կգ-անոց ծանրաքարը պահել առաջ պարզած մի քանի վայրկյան[3]։
  • Բրյուս Լին կարողանում էր կանգնել ոտքերը մկրատ դիրքով պահած ձեռքերի վրա հենված վիճակում 30 րոպե[4][5]։
  • Նա կարողանում էր օդ նետել բրնձի մի քանի հատիկ և բռնել դրանք օդի մեջ կերակրի փայտիկներով[6]։
  • Մատների օգնությամբ նա կարողանում էր ծակել ապակյա բանկայի կափարիչը, որն ի դեպ այն ժամանակներում պատրաստվում էր ավելի հաստ թիթեղից։
  • Բրյուս Լին կարողանում էր գետնից հրում վարժությունը կատարել հենվելով մի ձեռքի մատներով, նաև կարողանում էր հրվել գետնից օգտագործելով միայն բութ մատը և ցուցամատը։
  • Բրյուս Լին զբաղվել է նաև ձյուդոյով, ջիու-ջիցուով և բռնցքամարտով։ Նա քունգ-ֆույում ստեղծել է իր ոճը, «Ջիտ Կուն-Դո»։
Բրյուս Լիի գերեզմանը

Ֆիլմեր[խմբագրել]

Բրյուս Լին որդու՝ Բրենդոն Լիի հետ

Նկարահանվել է մոտ 30 ֆիլմում։
Առավել նշանավոր ֆիլմերն են

  • «Մեծ բոսսը», Չենգ Չաո-Չեն - 1971
  • «Կատաղության բռունցքը», Չեն Ժեն - 1972
  • «Վիշապի ճանապարհը», Թան Լունգ - 1972 (Չակ Նորիսի մասնակցությամբ)
  • «Վիշապի մուտքը», Լի - 1973
  • «Մահվան խաղ», Բիլլի Լո - 1972-1978

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. «Bruce Lee answers a challenge»։ Bruce Lee Divine Wind։ 2007։ Արխիվացված օրիգինալից 2011-08-26-ին։ http://www.webcitation.org/61D58pKh2։ Վերցված է 2008-05-30։ 
  2. Little 1997, p. 66–67
  3. Little, John (1998)։ The Art of Expressing the Human Body։ Tuttle Publishing, 12, 22։ ISBN 978-0804831291։ 
  4. The Intercepting Fist [DVD]. Sterling Ent. Проверено 30 Մայիսի 2008.
  5. Little 1998, p. 22
  6. Little, John։ «"WARM MARBLE" The Lethal Physique of Bruce Lee»։ Mike Mentzer։ Արխիվացված օրիգինալից 2011-08-26-ին։ http://www.webcitation.org/61D59Gtqo։ Վերցված է 2008-05-30։ 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Wikiquote-logo-hy.svg
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են

Աղբյուրներ[խմբագրել]

Ալբերտ Միքայելյան, Մարզաշխարհի հարյուր գերաստղեր, Երևան, «ՎՄՊ-Պրինտ», 2008, էջ 14։