Բյուրականի աստղադիտարան
Վիքիփեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
| Վիկտոր Համբարձումյանի անվան Բյուրականի աստղադիտարան | |||||
 Բյուրականի աստղադիտարանը |
|||||
| Կազմակերպություն | Հայաստանի Գիտությունների Ակադեմիա | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| Վայր | Բյուրական գյուղ, Հայաստան | ||||
|
Կոորդինատներ
|
|
||||
| Բարձրություն | 1405 մ | ||||
| Հիմնադրվել է՝ | 1946 թվականին | ||||
| Կայքէջ www.bao.am |
|||||
|
|||||
Վիկտոր Համբարձումյանի անվան Բյուրականի աստղադիտարանը աստղադիտարան է Հայաստանի Բյուրական գյուղում, Արագած սարի լանջին, որը պատկանում է Հայաստանի Գիտությունների Ակադեմիային և տնօրինվում նրա միջոցով: Դա ամենակարևոր աստղադիտարաններից է արևելյան Եվրոպայում և Միջին Արևելքում:[1]
Բովանդակություն |
[խմբագրել] Պատմություն
Բյուրականի աստղադիտարանը հիմնվել է 1946 թվականին ակադեմիկոս Վիկտոր Համբարձումյանի շնորհիվ, ով դարձավ նրա առաջին տնօրենը:[2]
Աստղադիտարանի ճարտարապետն էր Սամվել Սաֆարյանը:
Նրա առաջին աստղագետներից են եղել Հայկ Բադալյանը, Բենիամին Մարգարյանը, Ռուբեն Սահակյանը, Գրիգոր Գուրզադյանը, Լուդվիգ Միրզոյանը, Նինա Իվանովան, Վաղարշակ Սանամյանը, Մարաթ Առաքելյանը, Էդվարդ Խաչիկյանը և Կարլոս Գրիգորյանը:[1]
[խմբագրել] Վայր և կառուցվածք
Բյուրականի աստղադիտարանը գտնվում է Արագած սարի հարավային լանջին, Հայաստանի Արագածոտնի մարզի Բյուրական գյուղում: Նրա կոորդինատներն են 40°20′07″Հյ 44°16′25″Աե:[3] Գտնվում է Երևանից 40կմ հյուսիս,[4] 1405մ բարձրության վրա:[1]
Աստղադիտարանը կազմված է երկու մասից՝ ուսանողական ավանից և ֆունկցիոնալ մասից, որը նաև բաղկացած է հեռադիտակների աշտարակներից, վարչական և լաբորատորիայի շենքերից, ժողովասրահից և հյուրերի տներից:[2] Իր արտաքին մուտքի աստիճանավանդակը նաև յուրահատկացնում է իր ճարտարապետական ոճը:[5]
[խմբագրել] Գիտական գործիքներ
- ZTA-2.6 - 2.6մ Կասեգրեյն (cassegrain) ցոլարձակը Բյուրականի հիմնական հեռադիտակն է: Աշխատում է 1976 թվականից: Այն նախագծել է Բագրատ Հովհաննիսյանը, Ռուսաստանի LOMO ասոցացիայում:[6]
- 53/53/180 սմ Շմիթ (Schmidt) հեռադիտակ
- Փոքր հեռադիտակներ
- 50սմ ցոլարձակ
- 40սմ ցոլարձակ
- 20սմ ցոլարձակ
- PDS-1010A - միկրոդենսիտոմետր (խտությունը չափելու գործիք)[8]
[խմբագրել] Աղբյուրներ
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Բյուրականի աստղադիտարանի պատմությունը (անգլերեն). Վերստածվ է 2009-04-22.
- ↑ 2,0 2,1 Բյուրականի աստղադիտարանի պաշտոնական կայք. Վերստածվ է 2009-04-22.
- ↑ Բյուրականի քարտեզը. Վերստածվ է 2009-04-22.
- ↑ Բյուրականի աստղադիտարանը (անգլերեն). Վերստածվ է 2009-04-22.
- ↑ Այն աստղադիտարանները որ տեսել եմ՝ Բյուրականի աստղադիտարանը (անգլերեն). Վերստածվ է 2009-04-22.
- ↑ ZTA-2.6 (անգլերեն). Վերստածվ է 2009-04-22.
- ↑ 1մ Schmidt (անգլերեն). Վերստածվ է 2009-04-22.
- ↑ Գիտական գործիքներ և տվյալների բազա (անգլերեն). Վերստածվ է 2009-04-22.
