Բյուրականի աստղադիտարան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Nuvola single chevron right.svg Անվան այլ գործածումների համար տես՝ Բյուրական (այլ կիրառումներ)
Վիկտոր Համբարձումյանի անվան Բյուրականի աստղադիտարան
Կազմակերպություն Հայաստանի Գիտությունների Ակադեմիա
Վայր Բյուրական գյուղ, Հայաստան
Կոորդինատներ
Բարձրություն 1405 մ
Հիմնադրվել է՝ 1946 թվականին
Կայքէջ
www.bao.am
Աստղադիտակներ
ZTA-2.6 Կասեգրեյնի ռեֆլեկտոր
102/132/213 սմ Շմիդտի աստղադիտակ
53/53/180 սմ Շմիդտի աստղադիտակ
50սմ ռեֆլեկտոր
40սմ ռեֆլեկտոր
20սմ ռեֆլեկտոր

Վիկտոր Համբարձումյանի անվան Բյուրականի աստղադիտարանը աստղադիտարան է Հայաստանի Բյուրական գյուղում, Արագած սարի լանջին։ Պատկանում է Հայաստանի Գիտությունների Ակադեմիային և տնօրինվում նրա միջոցով։ Համարվում է արևելյան Եվրոպայի և Միջին Արևելքի կարևորագույն աստղադիտարաններից մեկը։[1]

Պատմություն[խմբագրել]

Հիմնվել է 1946 թվականին ակադեմիկոս Վիկտոր Համբարձումյանի ջանքերով։ Վերջինիս եղել է աստղադիտարանի առաջին տնօրենը։[2] Ճարտարապետն է Սամվել Սաֆարյանը։

Բյուրականի աստղադիտարանի առաջին աստղագետներից են եղել Հայկ Բադալյանը, Բենիամին Մարգարյանը, Ռուբեն Սահակյանը, Գրիգոր Գուրզադյանը, Լուդվիգ Միրզոյանը, Նինա Իվանովան, Վաղարշակ Սանամյանը, Մարաթ Առաքելյանը, Էդվարդ Խաչիկյանը և Կարլոս Գրիգորյանը։[1]

Տեղանքը և կառուցվածք[խմբագրել]

Բյուրականի աստղադիտարանը գտնվում է Արագած սարի հարավային լանջին, Հայաստանի Արագածոտնի մարզի Բյուրական գյուղում։ Նրա կոորդինատներն են 40°20′07″Հյ 44°16′25″Աե։[3] Գտնվում է Երևանից 40կմ հյուսիս,[4] 1405մ բարձրության վրա։[1]

Աստղադիտարանը կազմված է երկու մասից՝ ուսանողական ավանից և ֆունկցիոնալ մասից, որը նաև բաղկացած է դիտաշտարակներից, վարչական և լաբորատորիայի շենքերից, ժողովասրահից և հյուրերի տներից։[2] Արտաքին մուտքի աստիճանավանդակը ունի յուրահատուկ ճարտարապետական ոճը։[5]

Աստղադիտակները[խմբագրել]

Խոշոր աստղադիտակներ[խմբագրել]

Տիեզերքը Բյուրականից
  • 53/53/180 սմ Շմիդի հեռադիտակ

Փոքր աստղադիտակներ[խմբագրել]

    • 50սմ ռեֆլեկտոր
    • 40սմ ռեֆլեկտոր
    • 20սմ ռեֆլեկտոր

Ռադիոօպտիկական աստղադիտակ[խմբագրել]

Աղբյուրներ[խմբագրել]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]