Բալ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Բալ
Բալ
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Բույսեր
Լատիներեն անվանում
Cerasus

Wikispecies-logo.svg
Դասակարգումը
Վիքիցեղերում

Commons-logo.svg
Պատկերներ
Վիքիպահեստում

ITIS {{{1}}}
NCBI {{{1}}}
EOL {{{1}}}


Բալ (subgen. լատ.՝ Cerasus), Սալոր (Prunus) ցեղի Cerasus ենթացեղի բույս։

Անվան պատմությունը[խմբագրել]

Կեռասունդա (հունարեն՝ Κερασουντα)[1], փոքր քաղաքը, որ գտնվում էր Ֆարնակիայի և Տրապեզունդի, հայտնի դարձավ բալերով։ Հենց այդտեղ առաջին անգամ հռոմեացիները տեսան բալ անվանելով նրանց «կեռասունտական պտուղներ», լատ.՝ cerasi. Այստեղից և իտալական ciliega, ֆրանսիական cerise, իսպանական cereza, պորտուգալական cereja, գերմանական Kirsche, անգլիական cherry, ռուսական «черешня»[2]։

Ծագումը և մշակման պատմությունը[խմբագրել]

Հնագույն ժամանակներից ամենահայտնի բալի տեսակը՝ կեռասը կամ թռչնի բալն է։ Ենթադրվում է, որ կեռասը հայտնի է եղել դեռևս մ.թ.ա. 8000 թ. Անատոլիայում և Եվրոպայում՝ժամանակակից Դանիայի և Շվեյցարիայի տարածքների վրա[3]։

Բալի պտուղները թթվաքաղցր համ ունեն։ Բալի պտուղները օրգանական թթուներ են պարունակում (լիմոնաթթու, խնձորաթթու, սաթաթթու, սալիցիլաթթու), միկրոէլեմենտներ (պղինձ, երկաթ, ցինկ, յոդ, մարգանեց, քրոմ, ֆտոր, մոլիբդեն, բոր, վանադիում, կոբալտ, նիկել, ռուբիդիում), մակրոէլեմենտներ (կալիում, կալցիում, ֆոսֆոր, մագնիում), ինչպես նաև պեկտինային նյութեր, շաքար, վիտամին А , С, Е, В1, В2, РР, ֆոլաթթու։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. ներկայումս կոչվում է Գիրեսուն (թուրք.՝ Giresun)
  2. Талах В. Рожденный под знаком кометы: Митридат Эвпатор Дионис. — Одесса, 2006.
  3. {{{վերնագիր}}} {{{վայր}}}.