Արոսենի մշակովի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
(Վերահղված է Արոսենի կուլտուրականից)
Արոսենի մշակովի
Արոսենի մշակովի
Արոսենու պտուղները
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Բույսեր
Բաժին Ծածկասերմեր
Դաս Երկշաքիլավորներ
Կարգ Վարդածաղկավորներ
Ընտանիք Վարդազգիներ
Ենթաընտանիք Խնձորայիններ
Ցեղ Արոսենի
Տեսակ Արոսենի մշակովի
Լատիներեն անվանում
Sorbus domestica

Wikispecies-logo.svg
Դասակարգումը
Վիքիցեղերում

Commons-logo.svg
Պատկերներ
Վիքիպահեստում

ITIS 25318
NCBI 23222

IPNI34042


Արոսենի կուլտուրական (Sorbus domestica) - Վարդազգիների ընտանիքի խնձորայինների ենթաընտանիքին պատկանող ծառատեսակ։

Բարձրությունը 10-12, երբեմն մինչև 20 մետր, լայն բրգաձև կամ գնդաձև սաղարթով։ Բնի տրամագիծը հասնում է 0,8 - 1,3 մետրի։ Կեղևը թեփուկապատ է, անհարթ, մոխրագույն, ճաքճքված։ Երիտասարդ ընձյուղների կեղևը ձիթամոխրավում է կամ կարկրագորշավուն։ Տերևները բարդ են, կենտ փետրաձև, 15-18 սմ երկարությամբ, կազմված 13-21 նշտարաձև տերևներից, սուր սղոցաեզր, սրածայր։ Ծաղիկները սպիտակ են, հավաքված բրգաձև ծաղկափթթություններում։ Պտուղները տանձաձև են (երբեմն՝ գնդաձև), 2,5-3 սմ երկարությամբ և 1,2-3,5սմ լայնությամբ, կարմիր կամ նարնջագույն, երբեմն՝ դեղնականաչավուն։ Բավականին համեղ են, քաղցր։ Պտղամիսը մեծ քանակությամբ քարային բջիջներ է պարունակում։ Ծաղկում է մայիսին, պտուղները հասունանում են սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսներին։

Տարածված է Ղրիմում, Արևմտյան Եվրոպայի հարավում, Միջերկրածովային շրջանում, լեռնային տերևաթափ անտառներում։

Պտղաբերում է 8-10 տարեկանից։ Պտուղները պարունակում են 11,4% զանազան շաքարներ, 0,65-0,75% օրգանական թթուներ։ Մեկ ծառը կարող է տալ 200-600 կգ բերք։ Պտուղները օգտագործվում են թարմ վիճակում, հատկապես լրիվ հասունանալուց հետո։ Պահում են սառեցված վիճակում, որից հետո համային լավ հատկություններ են ձեռք բերում։ Դրանցից պատրաստում են կոմպոտներ, պովիդլո, կվաս, պաստիլներ, լիկյորներ։ Լավ դեղամիջոց է համարվում ստամոքսային հիվանդությունները բուժելու համար։

Ցրտադիմացկուն է և երաշտադիմացկուն։[1]

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  1. Լ. Վ. Հարությունյան (1983)։ Քո շրջապատի ծառերը։ Երևան: «Սովետական գրող», էջ 26։