Արշակ Ֆեթվաճյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Արշակ Ֆեթվաճյան
Arshak Fetvadjian.jpg
Ընդհանուր տեղեկություններ
Ծնվել է հոկտեմբերի 1, 1866
Ծննդավայր Տրապիզոն
Օսմանյան կայսրություն Օսմանյան կայսրություն
Մահացել է հոկտեմբերի 7, 1947
Վախճանի վայր Մեդֆորդ
ԱՄՆ ԱՄՆ
Ազգություն հայ
Ժանր(եր) դիմանկար,
բնանկար, որմնանկար, գրքի ձևավորում
Գործունեություն գեղանկարիչ
Գործունեության տարիներ 1891 - 1947
ազդվել է Չեզարե Մակկարի
ազդել է Լյուսի Տեր-Մանուելյան
Պորտալ Nuvola apps kcoloredit.svg Արվեստ


Արշակ Աբրահամի Ֆեթվաճյան (հոկտեմբերի 1 1866 - հոկտեմբերի 7 1947), հայ նկարիչ։

Կենսագրություն[խմբագրել]

Ծնվել է 1866 թվականին։ Սովորել է Տրապիզոնի ազգային, ապա Կոստանդնուպոլսի Գեղարվեստի վարժարաններում, եղել վերջինիս անդրանիկ շրջանավարտներից (19871887 - 1891 թվականներին սովորել է Հռոմի Գեղարվեստի ակադեմիայում՝ աշակերտելով Չեզարե Մակկարիին։ 1891 թվականին մասնակցել է Իտալիայի նկարիչների ազգային ցուցահանդեսին։ 1891 - 1895 թվականներին աշխատել է Վիեննայում, ապա մեկնել Սանկտ Պետերբուրգ, դարձել Ռուսաստանի նկարիչների ընկերության անդամ, մասնակցել պատկերահանդեսների։

Շրջել է Արևելյան Հայաստանում, նկարել հայկական հնագույն հուշարձաններ, ստեղծելով ավելի քան 2000 մատիտանկար ու ջրաներկ աշխատանքներ։ Ստեղծել է նաև պետական գործիչների, հայոց պատմության, դիցաբանության, ազգագրական թեմաներով աշխատանքներ, ինչպես նաև ընդօրինակումներ կատարել հայ մանրանկարչության նմուշներից, գեղագիտական հոդվածներով հանդես եկել մամուլում։ Ֆեթվաճյանի հետաքրքրությունները ընդգրկել են հայ ճարտարապետության պատմության, գրքի ձևավորման, ազգային տարազի, ասեղնագործության արվեստին առնչվող խնդիրներ։ Փարիզում ընտրվել է Ջրանկարիչների միջազգային ընկերության անդամ։ Կյանքի վերջին 25 տարին ապրել է ԱՄՆ-ում։ Մահից հետո աճյունը տեղափոխվել և թաղվել է Երևանում, իսկ աշխատանքները, կտակի համաձայն, հանձնվել են Հայաստանի ազգային պատկերասրահին։[1][2]

Ստեղծագործություններից[խմբագրել]

Գեղանկար՝

  • «Արևելյան փոստ»
  • «Սասունցի կինը» («Մանուկ Հայաստան»)
  • «Ղևոնդ Ալիշան»
  • «Վենետիկի Ս. Մարկոսի տաճարը»
  • «Մատթեոս Իզմիլյան»
  • «Անիի ավերակները» - ջրանկարների շարք

Տարբեր աշխատանքներ՝

Անիի Մայր տաճարը 1905 թ.

Անհատական ցուցահանդեսներ[խմբագրել]

ՀՀ նամականիշերը Ֆեթվաճյանի ձևավորմամբ

Երկեր[խմբագրել]

  • Շրջագայություն նկարչաց աշխարհին մեջ «Հանդես Ամսօրյա» 1892 թ. № 1-6, 9-11, 1893 թ. № 3
  • Արշակ Ֆեթվաճյան, Իմ մտքերը Բոստոն 1941
  • Արշակ Ֆեթվաճյան, Les Ruines d'Ani. Venice, 1906. (ֆրանսերեն)
ՀՀ առաջին թղթադրամներից (100 ռուբլի) 1919 թ.

Գրականություն[խմբագրել]

  • Ա. Տեր-Մանուելյան, Նկարիչ Արշակ Ֆեթվաճեան Բեյրութ 1966
  • Ռ. Շիշմանյան, Բնանկարն ու հայ նկարիչները Երևան 1958
  • Ерканян В.С. Армянская культура в 1800-1917 гг. Ереван 1985 (ռուսերեն)

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Հղումներ[խմբագրել]

  1. Արշակ Ֆեթվաճյանի մասին ՀՀ մշակույթի նախարարության կայքում
  2. Ով ով է. Կենսագրական հանչագիտարան. Հայեր, հատոր 2, Երևան, ՀՀՀ, 2007, էջ 692։