Արա լեռ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Արայի լեռ
Mount ara.jpg
Տեղադրություն Հայաստան Հայաստան
Կոորդինատներ 40°22′49.5″ հս. լ. 44°25′31.8″ ավ. ե. / 40.380417° հս. լ. 44.4255° աե. ե.
ԲԾՄ 2577 մ
##Արա լեռ (Հայաստան)
Blue pog.svg

Արա լեռը կամ Արայի լեռը Հայաստանի լեռներից է, որը գտնվում է Կոտայքի և Արագածոտնի մարզերում։[1][2] Նրա վրա է գտնվում Ծաղկեվանքը։ Լեռն ունի հարուստ բնաշխարհ, և Հայաստանի բուսականության 20%-ը կարելի է հայտնաբերել այնտեղ։[3] Արան նաև պարապլաներիստների թռիչքի վայր է համարվում։[4]

Անվան ծագումը[խմբագրել]

Արայի լեռան անունը գալիս է հայ դիցաբանական աստծո՝ Արա Գեղեցիկի անունից, քանի որ լեռան գագաթները հեռվից (օր.՝ Երևանից) նայելիս՝ նմանվում են պարկած մի մարդու՝ Արային, ով ըստ հայկական դիցաբանության իր ներքևի դաշտում է ճակատամարտել Ասորեստանի սեր տենչացող թագուհու՝ Շամիրամի հետ։ Այստեղ է ընկել իր կնոջը՝ Նվարդին, հավատարիմ մնացած հայոց թագավորը, որի արնաշաղախ մարմինը Նինոս արքայի հեշտասեր այրու՝ Շամիրամի հրամանով դրել են ժայռախորշում, որ արալեզները կենդանացնեն նրան։[2][5] Արայի լեռան փեշին գտնվող՝ Եղվարդ քաղաքի բնակիչները, Արայի քիթը ներկայացնող գագաթնաքարը անվանում են՝ Աքլորաքար, քանի որ լեռան ամենաբարձր գագաթն է։

Արայի լեռան թուրքերեն անունը Գարնիյարիղ է եղել, որը նշանակում է՝ «վիրավոր փոր»։[6]

Վայրը[խմբագրել]

Ապրիլին Արա լեռան նայելիս՝ Ծաղկեվանքից

Արայի լեռը գտնվում է Հայաստանի Կոտայքի և Արագածոտնի մարզերում, Երևանից 33կմ հյուսիս։[1][2] Նրա մոտակա բնակավայրերից են Նոր Երզնկան, Եղվարդը, Զորավանը, Սարալանջը, Երնջատափը, Հարթավանը, Արտաշավանը, Սաղմոսավանքը, Հովհաննավանքը, Կարբին, Մուղնին։[2][7] Գտնվում է Հյ 40° 22' 49.5"; Աե 44° 25' 31.8" կոորդինատներում։[2] Նոր Երզնկայից դեպի լեռան ճանապարհին են գտնվում Դեմիրճյան խնձորի այգիները։

Նրա արևմուտքում են գտնվում Աշտարակը և Քասաղ գետի կիրճը, իսկ Արարատյան դաշտը և Երևանը նրա հարավում։[6]

Բնաշխարհ[խմբագրել]

Արա լեռան քարերից

Արայի լեռը մյուս լեռնաշղթաներից համեմատաբար մեկուսի է գտնվում, և հետաքրքիր է երկրամորֆոլոգիական տեսակետից։ Նա պարունակում է բնաշխարհի մի հարուստ գենետիկ ավազան։

Ձնծաղիկ Արայի վրա

Լեռան վրա գրանցված են 650 տեսակ անոթային բույսեր, որոնք Հայաստանի բուսականության 20%-ն են կազմում։

Այս փոքր տարածքում կարելի է տեսնել Հայաստանի բուսականության գլխավոր տիպերը՝ կիսանապատ, տափաստան, մարգագետնային տափաստան, անտառ և մարգագետին, բարձր խոտազգի մասեր, ժայռի և թմբի բուսականություն, տափաստանի թփուտներ։[3]

Աղբյուրներ[խմբագրել]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Commons-logo.svg