Արա լեռ
| {{{անվանում}}} |
Արա լեռը կամ Արայի լեռը Հայաստանի լեռներից է, որը գտնվում է Կոտայքի և Արագածոտնի մարզերում:[1][2] Նրա վրա է գտնվում Ծաղկեվանքը: Լեռն ունի հարուստ բնաշխարհ, և Հայաստանի բուսականության 20%-ը կարելի է հայտնաբերել այնտեղ:[3] Արան նաև պարապլաներիստների թռիչքի վայր է համարվում:[4]
Բովանդակություն |
Անվան ծագումը [խմբագրել]
Արայի լեռան անունը գալիս է հայ դիցաբանական աստծո՝ Արա Գեղեցիկի անունից, քանի որ լեռան գագաթները հեռվից (օր.՝ Երևանից) նայելիս՝ նմանվում են պարկած մի մարդու՝ Արային, ով ըստ հայկական դիցաբանության իր ներքևի դաշտում է ճակատամարտել Ասորեստանի սեր տենչացող թագուհու՝ Շամիրամի հետ: Այստեղ է ընկել իր կնոջը` Նվարդին, հավատարիմ մնացած հայոց թագավորը, որի արնաշաղախ մարմինը Նինոս արքայի հեշտասեր այրու` Շամիրամի հրամանով դրել են ժայռախորշում, որ արալեզները կենդանացնեն նրան:[2][5] Արայի լեռան փեշին գտնվող՝ Եղվարդ գյուղի բնակիչները, Արայի քիթը ներկայացնող գագաթնաքարը անվանում են՝ Աքլորաքար, քանի որ լեռան ամենաբարձր գագաթն է:
Արայի լեռան թուրքերեն անունը Գարնիյարիղ է եղել, որը նշանակում է՝ «վիրավոր փոր»:[6]
Վայրը [խմբագրել]
Արայի լեռը գտնվում է Հայաստանի Կոտայքի և Արագածոտնի մարզերում, Երևանից 33կմ հյուսիս:[1][2] Նրա մոտակա գյուղերից են Նոր Երզնկան, Եղվարդը, Զորավանը, Սարալանջը, Երնջատափը, Հարթավանը, Արտաշավանը, Սաղմոսավանքը, Հովհաննավանքը, Կարբին, Մուղնին:[2][7] Գտնվում է Հյ 40° 24' 30"; Աե 044° 26' 57" կոորդինատներում:[2] Նոր Երզնկայից դեպի լեռան ճանապարհին են գտնվում Դեմիրճյան խնձորի այգիները:
Նրա արևմուտքում են գտնվում Աշտարակը և Քասաղ գետի կիրճը, իսկ Արարատյան դաշտը և Երևանը նրա հարավում:[6]
Բնաշխարհ [խմբագրել]
Արայի լեռը մյուս լեռնաշղթաներից համեմատաբար մեկուսի է գտնվում, և հետաքրքիր է երկրամորֆոլոգիական տեսակետից: Նա պարունակում է բնաշխարհի մի հարուստ գենետիկ ավազան:
Լեռան վրա գրանցված են 650 տեսակ անոթային բույսեր, որոնք Հայաստանի բուսականության 20%-ն են կազմում:
Այս փոքր տարածքում կարելի է տեսնել Հայաստանի բուսականության գլխավոր տիպերը՝ կիսանապատ, տափաստան, մարգագետնային տափաստան, անտառ և մարգագետին, բարձր խոտազգի մասեր, ժայռի և թմբի բուսականություն, տափաստանի թփուտներ:[3]
Աղբյուրներ [խմբագրել]
- ↑ 1,0 1,1 «Կոտայք»։ http://www.armeniatour.am/map/kotayk.htm։ Վերցված է 2009-04-26։
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 «Արայի լեռ (անգլերեն)»։ http://www.da-tours.com/pages/en/AdventureTours/hiking&trekking/ara.htm։ Վերցված է 2009-04-26։
- ↑ 3,0 3,1 «Արայի լեռը (անգլերեն)»։ http://www.anna-asatryan.chat.ru/arailer.htm։ Վերցված է 2009-04-26։
- ↑ «Արայի լեռան պարապլաներիստություն (անգլերեն)»։ http://www.xcaucasus.org/mt_ara.html։ Վերցված է 2009-04-26։
- ↑ «Արա Գեղեցիկի հետքերով»։ http://armenianow.com/?action=viewArticle&IID=1085&AID=1540&lng=arm։ Վերցված է 2009-04-26։
- ↑ 6,0 6,1 «Արայի լեռ՝ Շարմիրամի բարձրանալը (անգլերեն)»։ http://www.armenianow.com/?action=viewArticle&AID=2394&CID=2362&IID=1143&lng=eng։ Վերցված է 2009-04-26։
- ↑ «Արայի լեռ (անգլերեն)»։ http://www.armeniapedia.org/index.php?title=Mt._Ara։ Վերցված է 2009-04-26։