Արաբո

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Արաբո
Ստեփանոս Մխիթարյան
Arabo.jpg
XIX դարի ֆիդայապետ, հայ ֆիդայական շարժման հիմնադիրներից
Ծնվել է 1863
Մահացել է 1893
Մահվան վայր Խնուս
Ազգություն հայ
Կրոն քրիստոնյա

Արաբո (Առաքել, Ստեփանոս Մխիթարյան, 1863 - 1893), հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ, առաջին ֆիդայիներից (1880-ականներին)։

Ծնվել է Բիթլիսի նահանգի Կուռթեր գյուղում։ Սովորել է Մուշի Առաքելոց վանքի դպրանոցում։ Գործել է Սասունի, Տարոնի գյուղերում։ Ինքնապաշտպանության նպատակով կազմակերպել է զինված խումբ։ 1882-ին թուրք իշխանությունները Բերդակ գյուղում ձերբակալել են Արաբոյին, դատապարտել 15 տարվա բանտարկության, սակայն փախել է բանտից, շարունակել իր գործունեությունը։ 1889-ից սկսած՝ քանիցս այցելել է Կովկաս, 1892-ին Թիֆլիսում մասնակցել է ՀՅԴ կուսակցության 1-ին ընդհանուր ժողովին։ 1893 թ. գարնանը Սասունի ապստամբներին օգնելու նպատակով Կարսից անցել է Երկիր։ Բայց, ճանապարհին՝ Խնուսից ոչ հեռու՝ Գյալառաշ (Սև բերդ) կոչվող ձորում ընդհարվել է քրդերի հետ և զոհվել իր հինգ ընկերների հետ։

Արաբոյի քանդակը Ջերմուկ քաղաքում (հեղինակ` Հովհաննես Մուրադյան)

Հյուսվել են Արաբոյի խիզախությունը գովերգող երգեր։[1]

Գրականություն[խմբագրել]

  • «Դրօշակ»՛, օրգան Հ. Յ. Դաշնակցութեան, Ժընեւ, 1894, թիւ 6։
  • «Յեղափոխական ալպո»մ՛, հատ. 6, խմբ. Աւօ, Պէյրութ, 1965, էջ 62-64։
  • Պողոսյան Ստեփան, Պողոսյան Կարո, Ինձ բահ տվեք /Գևորգ Չավուշ/, Երևան, 1989, 448 էջ։
  • Ռուբէն, Հայ յեղափոխականի մը յիշատակները, հատ. Գ., Թեհրան, 1982, Երեւան, 1990։
  • Կարօ Սասունի, Պատմութիւն Տարօնի աշխարհի, Պէյրութ, 1957, 1252 էջ։
  • Կարօ Սասունի, Սարերու ասլանը /Գէորգ Չաւուշի կենսագրավէպը/, Պէյրութ, 1966։
  • Գևորգ Խուդինյան, Հայ Յեղափոխական Դաշնակցության ծնունդը, Երևան, 2000։

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. (2005) Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին։ Երևան: ՀՀ ԳԱԱ, Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, էջ 150։