Առյուծ (համաստեղություն)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Առյուծ
Համաստեղություն
Լատիներեն անվանում Leo
Հապավում Leo
Սիմվոլիզմ առյուծը
Ուղղակի ծագում 11
Հակում +15
Մակերես 947 քառ. աստ.
Հիմնական աստղեր 9, 15
Բայեր/Ֆլեմստիդ
աստղեր
92
Ճանաչված
մոլորակներով աստղեր
8
Պայծառ աստղեր 3
Մոտակա աստղեր 3
Ամենապայծառ աստղ Regulus (α Leo) (1.5մ)
Ամենամոտիկ աստղ Wolf 359 (7.78 լտ)
Մեսյեի առարկաներ 5
Ասուպային հոսքեր Լեոնիդներ
Հարևան
համաստեղությունները
Մեծ Արջ
Փոքր Առյուծ
Լուսան (անկյունում)
Խեցգետին
Հիդրա
Սեքստան
Գավաթ
Կույս
Բերենիկեի Գես
Տեսանելի է +90° և −65°. լայնությունների միջև:
Ամենատեսանելին է ապրիլ ամսում ժամը 21:00-ին (երեկոյան 9-ին):

Առյուծը կենդանակերպի համաստեղություններից մեկն է։ Նրա սիմվոլն է Leo.svg (Յունիկոդում՝ ♌)։ Առյուծը գտնվում է Խեցգետին արևելյան և Կույս համաստեղության արևմտյան կողմում։ 2-րդ դարի աստղագետ Պտղոմեոսի նկարագրած 48 համաստեղություններից մեկն է:

Հետևյալ Մեսյե առարկաները գտնվում են Առյուծի համաստեղությունում՝[1]

Մեսյե առարկա Տեսակ Ուղղակի ծագում Հակում Մեծություն NGC համար
M65 գալակտիկա 11ժ 18.9 13ա 6 10.5 3623
M66 գալակտիկա 11ժ 20.2 13ա 0 10.0 3627
M95 գալակտիկա 10ժ 43.9 11ա 42 11.0 3351
M96 գալակտիկա 10ժ 46.7 11ա 49 10.5 3368
M105 գալակտիկա 10ժ 47.8 12ա 35 11.0 3379

Առյուծի համաստեղությունում են գտնվում նաև NGC-3628 և NGC-2903 գալակտիկաները, Gamma Leonis կրկնապատիկ աստղը, և Wolf 359 նվաղ կարմիր գաճաճ աստղը։[1]

Աստղերը[խմբագրել]

Անզեն աչքով գիշերվա երկնքում երեւացող Առյուծի համաստեղությունը (նկարի կենտրոնի պայծառ օբյեկտը Յուպիտեր մոլորակն է):[http://www.allthesky.com/constellations/leo.html AlltheSky.com

]

  • Համաստեղության ամենապայծառ եւ գիշերային երկնքի ամենապայծառներից մեկն է Արքայազն (α Leo, Առյուծի ալֆա) աստղը: Երբեմն նրան ասում են նաեւ Առյուծի սիրտ (Cor Leonis): Երկրից գտնվում է 77.5 լուսատարի հեռավորության վրա: Առաջին մեծության աստղերից Արքայազնն ամենամոտն է գտնվում Խավարածրին, այնպես որ նրան բավականին հաճախ է ծածկում Լուսինը:
  • Առյուծի ֆիգուրի պոչամասում է գտնվում Դենեբոլա (Առյուծի բետա) աստղը, որի անունն արաբերենից թարգմանաբար նշանակում է առյուծի պոչ: Պայծառությունը 2.14 աստղային մեծության է, հեռավորությունը՝ 43 լուսատարի:
  • 2.0 աստղային մեծությամբ պայծառությամբ երրորդն է «առյուծի գլխի» մասում գտնվող Ալգիեբա (Առյուծի գամմա) կրկնակի աստղը: Անունը թարգմանաբար նշանակում է առյուծի բաշ:
  • Զոսմա անունով Առյուծի դելտան գտնվում է Երկրից 58 լուսատարի հեռավորության վրա:
  • Առյուծի էպսիլոնը 3.0 մեծության դեղին հսկա է, Երկրից 251 լուսատարիի վրա է:


Աղբյուրներ[խմբագրել]