Աշխատանք և ճամփորդություն ԱՄՆ-ում

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Human-user-trash.svg    Առաջարկվել է այս հոդվածը ջնջել
Վիքիպեդիայի մեկ կամ մի քանի մասնակիցներ առաջարկել են այս հոդվածը ջնջել։ Մանրամասներին ծանոթանալու, ինչպես նաև ձեր տեսակետը հայտնելու համար այցելեք Ջնջման ներկայացված հոդվածների քննարկման էջը։
Ուշադրություն նախքան վերոհիշյալ քննարկման էջում համաձայնության գալը, պետք չէ հեռացնել այս կաղապարը։ Եթե համաձայն չեք առաջարկված ջնջմանը, կարող եք քննարկմանը զուգահեռ ուղղել և բարելավել այս հոդվածը՝ այդպիսով նպաստելով, որ այն պահպանվի։


Հիշեցում. եթե դուք եք տեղադրել այս կաղապարը, ապա մի մոռացեք ջնջման ենթակա հոդվածանվանումն ավելացնել Ջնջման ենթակա հոդվածներ քննարկման էջում, մեկ կամ երկու տողով նշելով ջնջման առաջադրելու ձեր պատճառաբանությունը։ Եթե հոդվածը ենթակա է անմիջապես հեռացման, ապա օգտագործեք {{արագ ջնջում}} կաղապարը։ Ծանոթացեք նաև Վիքիպեդիայի Ջնջման կանոնակարգինին։

Աշխատանք և ճամփորդություն ԱՄՆ-ը (անգլերեն՝ Work and Travel USA) միջազգային ուսանողական ծրագիր է։ Այն ստեղծվել է 60-ական թթ-երին ԱՄՆ Կոնգրեսի որոշմամբ։ Ծրագրի միտքը կայանում է նրանում, որ այլ երկրների ուսանողները կարողանան այցելել ԱՄՆ ամառային արձակուրդների ընթացքում և ամերիկացիների կյանքին ծանոթանան «ներսից»։ Ծրագրի յուրաքանչյուր մասնակից իրավունք է ստանում աշխատել մինչև 4 ամիս ժամանակով։ Մինչ 90-ական թթ-երի կեսերը ծրագրին մասնակցում էին հազարավոր ուսանողներ Արևմտյան Եվրոպայից. Ներկայումս Work and Travel ծրագրի մասնակիցների մեծամասնությունը կազմում են ուսանողներ Ռուսաստանից, Ուկրաինայից, Ղազախստանից, ԱՊՀ-ի այլ երկրներից, Արևելյան Եվրոպայի որոշ երկրներից, ինչպես նաև Բրազիլիայից, Թուրքիայից և Յամայկայից։ Ծրագրի մասնակիցները պետք է լինեն ԲՈւՀ-երի ցերեկային առկա բաժինների ուսանողներ (2010 թվականից ծրագիրը հասանելի է նաև երեկոյան և հեռակա բաժինների ուսանողներին) 18-25 տարեկան հասակում (Ռուսաստան), բացի առաջին և վերջին կուրսերի 19-28 տարեկան հասակում (Ուկրաինա), բացառությամբ վերջին կուրսի 19-28 տարեկան ուսանողներ (Ղազախստան), պետք է տիրապետեն լեզվին խոսակցական մակարդակի վրա։ Ներկայումս ուսանողների ծրագրին մասնակցելու քանակը չի սահմանափակվում։ Յուրաքանչուր մասնակից ստանում է J1, որը թույլատրում է աշխատել ցանկացած բնագավառում, բացի բժշկությունից և մի քանի այլ մասնագիտություններց. Մեծամասնւթյունը աշխատում է սպասարկման ոլորտում։ Այսպիսով, մասնակիցները աշխատելու, ճանապարհորդելու և անգլերեն լեզվի իմացության կատարելագործման հնարավորություն են ստանում։ Թռիչքները սկսվում են մայիսի վերջին, հունիսի սկզբին։ Բոլոր մասնակիցները, անկախ ԱՄՆ ժամանելու ամսաթվից, պարտավոր են վերադառնալ հոկտեմբերի 1-ից ոչ ուշ։

Ծրագրի նպատակը[խմբագրել]

Work and Travel ամառային ծրագրի նպատակն է արտասահմանյան ուսանողներին հնարավորություն տալ թափանցել (մտնել) ամերիկացիների առօրյա կյանք՝ ամառային արձակուրդների 4 ամիսների ընթացքում՝ աշխատելով և ճանապարհորդելով։

Ծրագրի ստեղծողները[խմբագրել]

ԱՄՆ Պետդեպարտամենտը ղեկավարում է փոխանակման մի ծրագիր՝ համաձայն համատեղ կրթության մասին հրամանագրի և «Մշակութային փոխանակման մասին» լրամշակված օրենքի (1961 թ.)։ ԱՄՆ-ի Պետդեպարտամենտը կազմակերպություններ է նշանակում մի քանի կատեգորիաներում փոխանակման ծրագրերի իրականացման համար։ Այդ կազմակերպությունները կոչվում են հովանավորներ։ Հովանավորների մեծամասնությունը ունեն խաղընկերներ (պարտնյորներ) և գործակալներ ամբողջ աշխարհում։ Փոխանակման ծրագրերի մասին ձեր երկրում տեղեկություն կարող եք գտնել՝ փնտրելով «exchenge programs» կամ «J visa»։

Մասնակիցները[խմբագրել]

Work and Travel ամառային ծրագրի մասնակից է համարվում հավատարմագրված ԲՈՒՀ-ի ուսանողը, որը բարեխղճորեն հաճախում է պարապմունքներին։

Տևողությունը[խմբագրել]

Ծրագրի տևողությունը սահմանափակվում է DS-2019 ձևում նշված ամսաթվերով, և չի կարող գերազանցել 4 ամիսը։ Մասնակիցները չեն կարող աշխատել DS-2019 ձևում նշված ամսաթվերից առաջ կամ հետո։ Ծրագրի երկարացումը հնարավոր չէ։ Վերադարձի վերջնաժամկետն է տվյալ տարվա հոկտեմբերի 1-ը։

Առավելությունները[խմբագրել]

  • 2. Վաստակելու հնարավորություն։ Work and Travel ծրագիրը չի սահմանափակում ուսանողների աշխատելու ժամաքանակը։ Ծրագրի մասնակցի միջին աշխատավարձը 2008 թվականին կազմել է ժամում 8.33 դոլար (ԱՄՆ-ում նվազագույն աշխատավարձը ժամում 6.55 դոլար է, իսկ 2009 թվականի հուլիսի 24-ից այն կազմում է ժամում 7.25 դոլար)։ Այսպիսով, ստանդարտ 40-ժամյա աշխատանքայինշաբաթվա համար աշխատավարձը կարող է կազմել ամիսը 1300 դոլար։ Մասնակիցների մեծ մասը աշխատում են երկու և ավելի աշխատավայրերում, որպեսզի ավելացնեն իրենց եկամուտը։
  • 3. Անգլերենի իմացության կատարելագործում։ ԱՄՆ-ում անցկացնելով 3-4 ամիս, աշխատելով և շփվելով իրենց ամերիկացի հասակիցների հետ՝ ծրագրերի մասնակիցները հնարավորություն են ստանում լավացնել անգլերեն լեզվի իմացությունը՝ ընկղմվելով լեզվի միջավայր։
  • 4. Ինքնուրույն ապրելու փորձ։ Մասնակիցների մեծամասնությունը բարձր են գնահատում կյանքի այն փորձը, որը նրանք ստանում են շնորհիվ ծրագրի։ Նրանցից շատերի համար Work and Travel ծրագրով ուղևորությունը առաջին երկարատև արտասահմանյան ուղևորությունն է հանդիսանում։ Ծնողների և ընկերների բացակայությունը ստիպում է ավելի շատ ապավինել սեփական ուժերին և ավելի լավ հասկանալ սեփական հնարավորությունները։

Հիմնախնդիրներն ու հակասությունները[խմբագրել]

Գոյություն ունեն թեժ գծեր, որոնք կարող են օգնել նրանց, ովքեր բախվել են բռնությունների, ստրկավաճառքի, թրաֆիքինգի և մարդու իրավունքների այլ ոտնահարումների։ Վերջին ժամանակներս առավել շատ ուսանողներ են ազատում աշխատանքից՝ այն սկսելուց անմիջապես հետո։ Հաճախ Work and Travel ծրագիրը ուսանողները օգտագործում են ԱՄՆ ներխուժելու և մշտական բնակություն հաստատելու նպատակով։

Աշխատանքը[խմբագրել]

Ուսանողները հիմնականում աշխատում են սպասարկման ոլորտում (հյուրանոցներ, ռեստորաններ, խանութներ, սուպերմարկետներ, զվարճանքի զբոսայգիներում և այլն), հենց այդ ոլորտներում են անհրաժեշտ լրացուցիչ աշխատանքային ռեսուրսներ ամառային կուրորտային սեզոնին։ Աշխատանքների առավել տարածված տեսակներն են՝ ռեստորանների խոհանոցներում աշխատանք (ներառյալ սպասքի լվացում), մատուցողներ, փրկարարներ (ջրավազանների մոտ), սպասավորուհիներ, վաճառողներ, ատրակցիոնների օպերատորներ։ Ուսանողների մեծ մասը աշխատում են փոքր առողջարանային (կուրորտային) քաղաքներում։

Աշխատանքի վարձատվությունը[խմբագրել]

Աշխատանքի միջին վարձատրությունը ժամում 7-9 դոլար է։ Work and Travel ծրագրով ստանդարտ աշխատանքային շաբաթը կազմում է 40 ժամ։ Արտաժամյա աշխատանքը (overtime) վարձատրվում է առանձին, ստանդարտ դրույքից 1.5 անգամ բարձր։ Պետք է անպատճառ նշել, որ Work and Travel ծրագրի յուրաքանչյուր մասնակից նախապես (մինչև ԱՄՆ թռնելը ) ապահովվում է աշխատանքով, աշխատանքի վարձատրության հստակ սահմանված դրույքաչափով, ուստի մասնակիցը իր աշխատավարձի մասին նախապես է տեղեկացված։ Առանձին արժե նշել Ալյասկայում ձկնաբուծության թափուր աշխատատեղերը։ Շաբաթվա ժամերի քանակը կարող է հասնել 140-ի, բայց ամեն ինչ կախված է ձկան որսից և սեզոնի տևողությունից։ Որպես կանոն գումարը վճարվում է շաբաթը մեկ անգամ կամ երկու շաբաթը մեկ անգամ՝ փեյչեկերի (paycheck) տեսքով, որոնք կարելի է կանխիկացնել կամ գցել բանկային հաշվի վրա։

Տրանսպորտ[խմբագրել]

ԱՄՆ-ի շատ քաղաքներ գործնականում զուրկ են պետական լավ զարգացած տրանսպորտային ենթակառուցվածքից, ուստի ծրագրի մասնակիցները հաճախ մեքենա են ձեռք բերում «խմբի համար», օրինակ եթե 3-5 ուսանողներ ապրում են և աշխատում են միասին։ Օգտագործված մեքենաների համեմատաբար ցածր արժեքը, ինչպես նաև փաստաթղթերի ձևակերպման պարզությունը իրավիճակից նման ելքը դարձնում են առանձնահատուկ գրավիչ։ ԱՄՆ-ում մեքենա վարելու համար անհրաժեշտ է դեռևս Ռուսաստանում գտնվելիս ձևակերպել միջազգային վարորդական իրավունքներ։ Ամենամաքուր մետրոն Ատլանտայում և Վաշինգտոնում է, իսկ ամենակեղտոտը՝ Նյու-Յորքում։

Կապ[խմբագրել]

Հնարավոր է ձեռք բերել կանխավճարված սիմ քարտ (PrePaid)։ ԱՄՆ-ի տարածքում խոսակցության րոպեավճարը միջինում կազմում է 10.15 ցենտ։ Մուտքային զանգերը և SMS-ը վճարովի են։ Որոշ նահանգներում կարելի է ձեռք բերել «ոչ պայմանագրային» բջջային հեռախոսներ, որոնք վճառվում են ամսական տարիֆով. նման ծառայություն են տրամադռում Cricket և Boost բջջային օպերատորները, բջջային հեռախոսի միջին գինը տատանվում է 150-250 դոլարի սահմաններում, իսկ ամսական վճարը կազմում է ~35-70 դոլար, որը գնի և որակի բավականին հաջող հարաբերակցություն է։ ~35-45 դոլարի սահմաններում դուք ԱՄՆ ցանկացած կետի հետ անսահմանափակ խոսելու հնարավորություն կունենաք, բայց, իր հերթին, նահանգներից դուրս տվյալ բջջային օպերատորը ձեզ հնարավորություն չի տա զանգել կամ ընդունել զանգեր։ Զանգերը հայրենիք իրականացվում են միջազգային հեռախոսային քարտերի միջոցով, որոնք արժեն ~5 դոլար 20-30 րոպե խոսակցության համար։

Կացարան[խմբագրել]

Ի սկզբանե Work and Travel USA ծրագրի բոլոր թափուր տեղերը պայմանականորեն բաժանվում են երկու տեսակի՝ կացարանի հետ տրամադրվող և առանց կացարանի։ Բնական է, որ Work and Travel ծրագրի յուրաքանչյուր մասնակից կարող է ընտրել այն տեսակը , որը ցանկանում է։ Սովորաբար կացարանով թափուր տեղերը ընտրում են Work and Travel USA ծրագրի նորեկները, այսինքն նրանք, ովքեր առաջին անգամ են գնում և սեփական կացարան արագ գտնելու փորձ դեռևս չունեն։ «Փորձառուները», հակառակը, հաճախ ընտրում են առանց կացարանի թափուր տեղերը, քանի որ ինքնուրույն կարելի է գտնել ավելի քիչ գումարով և ապրելու համար ավելի լավ պայմաններով կացարան։ Տանից հեռու գտնվելով՝ անհրաժեշտ է որևէ տեղ ապրել, ուստի ԱՄՆ ժամանելուց հետո կարևորագույն խնդիրներից մեկը կացարանի հարցն է։ Պետք է հաշվի առնել, որ այնպիսի մեծ քաղաքներում, ինչպիսիք են Նյու-Յորքը, Բոստոնը, Չիկագոն, Լոս-Անջելեսը և Սան-Ֆրանցիսկոն, կացարանի և սննդի ծախսերը կարող են զգալի լինել։