Ամուդարյա (գետ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
(Վերահղված է Ամուդարյաից)
Ամուդարյա
Amudaryamap.jpg
Բնութագիր
Երկարություն 2,400 կմ
Ավազանի մակերես 534,739 կմ2
Տեղակայում
Երկիր Տաջիկստան Տաջիկստան
Աֆղանստան Աֆղանստան
Թուրքմենստան Թուրքմենստան
Ուզբեկստան Ուզբեկստան

Ամուդարյա, գետ Տաջիկստանում, Թուրքմենստանում, Ուզբեկստանում, Աֆղանստանում։

Կազմավորվում է Փյանջ և Վախշ գետերի միախառնումից, թափվում Արալյան ծովը` առաջացնելով դելտա։ Երկարությունը 1415 կմ (Փյանջի ակունքից` 2540 կմ), կանոնավոր նավարկություն կա Չարջու քաղաքից սկսած։ Ամուդարյայի ափին է Թերմեզ, Կերկի, Նուկուս քաղաքները։

Անվանումը[խմբագրել]

Անվանումն առաջացել է մի ժամանակ գետի ափին գտնվող Ամուլ քաղաքի անունից և պարսկերեն դարյա «գետ» բառից, այսինքն՝ «Ամուլի գետ»։ Անտիկ շրջանի աշխարհագրագետներին հայտնի էր Օքսուս (լատիներեն` Oxus), իսկ արաբներին` Ջեյհուն անունով։[1]

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  1. Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան (1987)։ Աշխարհագրական անունների բառարան։ Երևան: «Լույս», էջ 24։