Ալեքսանդր II (Ռուսաստան)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ալեքսանդր II
Կայսր-ցար
Tsar Alexander II -6.jpg
Ալեքսանդրը
Իշխանություն Մարտի 2, 1855 – Մարտի 13, 1881
Թագադրում Սեպտեմբերի 7, 1855
Լրիվ անուն Ալեքսանդր Նիկոլայեվիչ II
Ռուսերեն Александр II Николаевич
Ծնվել է՝ Ապրիլի 29, 1818
Ծննդավայր Ռուսական կայսրություն Ռուսական կայսրություն Մոսկվա
Մահացել է՝ Մարտի 13, 1881
Վախճանի վայր Ռուսական կայսրություն Ռուսական կայսրություն Սանկտ Պետերբուրգ
Թաղվել է՝ Պողոս-Պետրոս եկեղեցի, Սանկտ Պետերբուրգ
Ազգություն Ռուս
Հաջորդող Ալեքսանդր III
Ուղեկից Մարիա Ալեքսանդրովնա
Տոհմ Ռոմանովներ
Հայր Նիկոլայ Ա
Մայր Ալեքսանդրա Ֆյոդորովնա

Ալեքսանդր Երկրորդ՝ (1818-1881) Ռուսաստանի կայսրն էր։ Ծնվել է ապրիլի 17-ին։ Քաղաքական հայացքներով պահպանողական էր, սակայն երկրի տնտեսական զարգացման ընթացքը, պարտությունը 1853-1856 թվականներին Ղրիմի պատերազմում, հասարակական ընդվզումները և հեղափոխական շարժումների աշխուժացումը հակադրեցին նրան մի շարք բուրժուական հեղափոխություններ անցկացնել։ Դրանցից ամենակարևորը 1861 թվականինի գյուղացիական ռեֆորմն էր, որով վերևից վերացվեց ճորտատիրությունը և ուղի հարթվեց Ռուսաստանում կապիտալիզմի զարգացման համար։ 1863-1864 թվականներին լեհական ապստամբության ճնշումից հետո հեղափոխական շարժման մեջ սկսված տեղատվությունը Ալեքսանդր 2-ին հնարավորություն ընձեռեց անցնելու բռնության և հալածանքների քաղաքականության։ Որպես պատրվակ ծառայեց Կարակոզովի մահափորձը Ալեքսանդրի 2-ի դեմ՝ 1866 թվականի ապրիլի 4-ին։

Աշխատանքային գործունեություն[խմբագրել]

Հեղափոխական շարժման դեմ պայքարելու նպատակով Ալեքսանդր 2-ը 1880 թվականին ստեղծեց Գերագույն կարգադրիչ հանձնաժողով՝ լիբերալի համբավ վայելող Լորիս-Մելիքովի գլխավորությամբ, որը բռնությունների հետ մեկտեղ նախատեսում էր իրականացնել որոշ բարենորոգումներ։ Արտաքին քաղաքականության մեջ Ալեքսանդր 2-ը գերմանական կողմնորոշում ուներ։ Նա մեծ տեղ էր տալիս Արևելյան հարցին՝ ձգտելով վերանայել տալ 1856 թվականի Փարիզի հաշտության պայմանագիրը։ Բալկաններում ամրանալու նպատակով 1877 թվականին պատերազմ սկսեց Թուրքիայի դեմ, որի հետևանքը եղավ Բուլղարիայի ազատագրումը թուրքական լծից։ Ալեքսանդր 2-ի օրոք Ռուսաստանին միացվեց Կարսը, Արդահանը, Բաթումը, Միջին Ասիայի զգալի մասը, Հեռավոր Արևելքի մի շարք շրջաններ։ Կարսի և Արդահանի գրավման շնորհիվ թուրքական լծից ազատագրվեց այդ շրջանների հայ բնակչությունը։ Ալեքսանդր 2-ը սպանվեց մարտի 1-ին, Պետերբուրգում, նարոդովոլականների դատավճռով՝ Ի.Ի. Գրինևիցկու նետած ռումբից։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է Հայկական սովետական հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png