Ալեքսանդր Սպենդիարյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ալեքսանդր Սպենդիարյան
Հիմնական տվյալներ
Ծնված նոյեմբերի 1, 1871(1871-11-01) Ուկրաինա Կախովկա, Ուկրաինա
Վախճանված 7 մայիսի 1928 (56 տարեկան) Հայաստան Երևան, Հայաստան
Մասնագիտություն կոմպոզիտոր, խմբավար
Գործունեություն 1892 - 1928


Ալեքսանդր Ստեփանոսի Սպենդիարյան (Նոյեմբեր 1 1871, Կախովկա - Մայիսի 7 1928, Երևան) հայ մեծ կոմպոզիտոր, որի անունով է կոչվում Երևանի Օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոնը։ ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1926):

Ծնվել է Ուկրաինայի Կախովկա քաղաքում։

Սպենդիարյանի արձանը Երևանում

Բովանդակություն

[խմբագրել] Կյանքը

Նա եղել է ռուս մեծ երաժիշտ Նիկոլայ Ռիմսկի-Կորսակովի աշակերտը, որը մեծապես հավանում էր նրա երաժշտությունը և խրախուսում էր նրան ավելի խորանալ հայկական ժողովորդական երաժշտության ուսումնասիրության մեջ։ 1922 թվականին Սպենդիարյանը Հայաստանի կառավառության կողմից հրավիրվում է Երևան, որտեղ ստեղծագործում է մինչև կյանքի վերջը։ Հայաստանում անցկացրած տարիները նրա կյանքի ամենաբեղմնավոր տարիներն են եղել։ Այստեղ նա հիմնադրեց Հայաստանի ազգային սիմֆոնիկ երաժշտությունը։ Նրա հայտնի ստեղծագործություններից են «Ալմաստ» օպերան և Երևանյան էտյուդները։ Մահացել է 1928 թվականի մայիսի 7-ին Երևանում։ Թաղված է օպերային թատրոնի մերձակա պուրակում:

[խմբագրել] Ստեղծագործական ժառանգություն

[խմբագրել] Վոկալ ստեղծագործություններ

  • Հրապուրել են ինձ քո սև աչերը 1888-1889
  • Դու լույս արև, արև հոգիս 1892
  • Այ վարդ 1892
  • Ինչո՞ւ ես չգիտեմ 1895
  • Գիշերն է նույն 1895
  • Եվ խորն է սերը նրանց 1895
  • Այ վարդ ջահել իմ օրերի 1895
  • Ննջել է նա քաղցր ու անուշ օրորոցում 1898
  • Երազել եմ քո սերը 1898
  • Նայիր լոկ ավեր մի ամրոց է 1900
  • Արևելյան օրորոցի երգ 1900
  • Ահ, սպասում է քեզ համբույրս 1901
  • Դանդաղ իջնում է իրիկունը 1901
  • Ձկնորսն ու փերին 1902
  • Սպասում 1904
  • Օզիմինդա 1904
  • Արևելյան լեգենդ 1905
  • Բեդա քարոզիչը 1907
  • Շամիրամի արիան 191
  • Մի լար բլբուլ 1910
  • Այնտեղ, այնտեղ, դեպի վեհ այն դաշտը 1914
  • Առ Հայաստան 1915

[խմբագրել] Սիմֆոնիկ ստեղծագործություններ

  • Կոնցերտային նախերգանք 1900
  • Հինավուրց պար (Danse ancienne) 1896
  • Ղրիմի էսքիզներ (առաջին շարք) 1903
  • Երեք արմավենիներ 1905
  • Կոնցերտային վալս 1907
  • Ղրիմի էսքիզներ (երկրորդ շարք) 1912
  • Էտյուդ հրեական թեմաներով
  • Ուկրաինական սյուիտա
  • Սիմֆոնիկ սյուիտա
  • Երևանյան էտյուդներ 1925

[խմբագրել] Ալմաստ (օպերա)

«Ալմաստ»-ն Ալեքսանդր Սպենդիարյանի թողած երաժշտական ժառանգության և անցած ստեղծագործական ուղու զարգացման գագաթնակետն է։ Հայկական ազգային ինքնուրույն օպերային արվեստի զարգացման գործում «Ալմաստը» հիմնական ու կարևոր փուլերից մեկն է։ Իր պրոֆեսիոնալ կատարելությամբ, երաժշտական-դրամատուրգիական հագեցվածությամբ, ձևի թեմատիկայի և երաժշտական արտահայտչական միջոցների վարպետությամբ, այս մոնումենտալ ստեղծագործությունը հասնում է դասական կատարելության, համաշխարհային օպերային արվեստի լավագույն նմուշներին։[1]

[խմբագրել] Աղբյուրներ

  1. Ա. Գասպարյան, Ալեքսանդր Սպենդիարով, Երևան, Հայպետհրատ, 1951
Անձնական գործիքներ
Անվանատարածքներ

Տարբերակներ
Գործողություններ
Նավարկում
Մասնակցել
Գործիքներ
Այլ լեզուներով