Ալերգիա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Ալերգիան արտաքին միջավայրի տարբեր ազդակների ներգործության հանդեպ որոշ մարդկանց զգայունությունն և դրանց նկատմամբ հակազդեցությունն է։ Ալերգիա առաջացնող նյութերը՝ ալերգածինները, բնույթով և ազդեցության տեսակով խիստ տարբեր են։ Լինում են՝ կենսալերգածիններ, ծաղկափոշու, սննդային, արդյունաբերական, ֆիզիկական բնույթի ալերգածիններ։ Օրգանիզմն ալերգածիններին հակազդում է որպես հիվանդության հարուցչի։

Ալերգիայի առաջացումը[խմբագրել]

Ոմանք չեն հանդուրժում սննդի որոշ տեսակները, ուրիշները՝ որոշ բույսեր, փոշին կամ կենդանիների բուրդը, հակաբիոտիկները և այլ դեղամիջոցներ, սինթետիկ լվացամիջոցները և այլն։ Ալերգիայի որոշ ձևեր հանգեցնում են լուրջ հիվանդությունների առաջացման։ Օրինակ՝ հեղձուկի որոշ ձևեր ալերգիական ծագում ունեն։ Ալերգիան մաշկային հիվանդությունների հաճախակի պատճառ կարող է դառնալ։ Այդ դեպքերում մաշկը դառնում է չափից ավելի չոր, ճաքճքում է, առաջացնում են ցաներ ու սաստիկ քոր։ Էկզեմա ալերգիական մաշկային հիվանդությունից խիստ տուժում են փոքր երեխաները. ախտահարվում են նրանց արմունկի ներսային մակերեսները և ծնկափոսերը։ Խոտատենդը նույնպես ալերգիայի դրսևորումներից է. դրա նոպայի ժամանակ նկատվում է հարբուխ, արցունքահոսություն, և նույնիսկ կարող է սկսվել հեղձուկի նոպա։ Սովորաբար այդ ախտանշաններն ի հայտ են գալիս ամռանը և գարնանը։

Ալերգիայից պաշտպանություն[խմբագրել]

Ներկայումս կան բազմաթիվ հատուկ դեղանյութեր, որոնք նվազեցնում են օրգանիզմի գերզգայունությունը ծաղկափոշու հանդեպ։

Ալերգիկ խանգարումների կանխարգելման համար պրոբիոտիկների օգտագործումը հիմնված է մի քանի հասկացությունների վրա։ Առաջինը այն է, որ հաստատվել է, որ բարելավված հիգիենայի և իմունիտետի ազդեցության նվազման հետևանք հանդիսացող մանրէաբանական ազդակները վաղ մանկությունում նպաստում են ամբողջ աշխարհում ալերգիկ խանգարումների քանակի ավելացման։ Երկրորդը այն է, որ նորածինների աղիքային միկրոֆլորայում կան տարբերություններ, որոնք կարող են նախորդել ալերգիայի հանդեպ ժառանգական ընկալունակության վաղաժամ զարգացմանը, կամ էլ համընկնել դրա հետ։ Ժառանգական հակում ունեցող սուբյեկտները ունեն ավելի շատ կլոստրիդիաներ և հակված են ունենալու ավելի քիչ բիֆիդոբակտերաներ, քան թե ժառանգական հակում չունեցող սուբյեկտները (Kalliomaki et al. 2001)։ Վերջապես, այստեղ կա ապացույց, որը ներկայացնում է աղիքային սիմբիոտիկ միկրոֆլորայի էական դերը վաղ իմունային համակարգի հասունացման վրա։

Ալերգիայի կանխարգելում[խմբագրել]

Ալերգիկ խանգարումների կանխարգելման վրա պրոբիոտիկների ազդեցությունը գնահատվում է 2 մետա-վերլուծություններում։ Առաջին մետա-վերլուծությունը (2007թ.-ի փետրվար) ներառում է 12 ուսումնասիրություններ։ Սրանցից միայն 6 ՊՎՓ-ները գնահատեցին ալերգիկ հիվանդությունների և/կամ սննդի գերզգայունության արդյունքները։ Այդ արդյունքները գրանցվեցին այս 6 ՊՎՓ-ում ներառվող 2080 նորածիններից միայն 1549-ի մոտ։ Չնայած բոլոր ուսումնասիրությունները ընդհանրացված են և միջինացված, ունեն գաղտնագրման բաշխում և բուժման վրա չազդող տվյալներ, շատ փորձերում դիտվել են բուժվողների մահացության շատ դեպքեր (17–61%)։ Պրոբիոտիկ լրացումներով 5 ՊՎՓ-ների մետա-վերլուծությունները, 1477 նորածինների մասնակցությամբ, ցուցաբերեցին զգալիորեն նվազեցնող ազդեցություն նորածինների էկզեմայի վրա։ Այնուամենայնիվ, այստեղ կա զգալի հակասություններ ուսումնասիրությունների միջև։ Մի ուսումնասիրություն, որը գնահատում էր Lactobacillus GG-ի ազդեցությունը, օգտագործում է այն փաստը, որ էկզեմայի տարածվածության տարբերությունը բուժվող և ստուգիչ խմբերի միջև պահպանվում է մինչև 4 տարեկանը (մետա-վերլուծություններում չընդգրկված հետագա ՊՎՓ-ները ցույց են տվել ազդեցության պահպանում նաև մինչև 7 տարեկանը)։ Այնուամենայնիվ, հայտնագործությունները այդքան նշանակալի չեն, երբ վերլուծությունները սահմանափակվում են ուսումնասիրությունների գրանցած ժառանգական հակումով էկզեմայի տարածվածությամբ (հաստատում է մաշկային ներարկման փորձարկումը կամ էլ կոնկրետ ԻԳ E (իմունոգլոբուլին E))։ Այստեղ չկան տվյալներ ցանկացած այլ ալերգիկ հիվանդությունների կամ սննդային գերզգայունության արդյունքի այլ առավելությունների մասին պրոբիոտիկ վերահսկման հետ միասին։ Հեղինակները եզրակացրեցին, որ այստեղ կան անբավարար ապացույցներ, որպեսզի առաջարկվի նորածինների սննդում ավելացնել պրոբիոտիկներ ալերգիկ հիվանդությունների կամ սննդային գերզգայունության կանխարգելման համար, որը հաստատվել է տվյալների վերանայումով։

Երկրորդ մետա-վերլուծությունը (Lee et al. 2008) բաղկացած է այն փորձերից, որոնք ուսումնասիրում են պրոբիոտիկների ազդեցությունը մանկական դերմատիտի կանխարգելման և բուժման վրա։ ՓուբՄեդ-ի տվյալների բազայի և ուրիշ գրականության վերլուծությունը ցույց է տվել, որ 6 կանխարգելող ՊՎՓ-ներ համեմատում են Lactobacillus-ի տարբեր տեսակների և պլացեբոյի միջև բուժումը 5 ՊՎՓ-ները ընդգրկվել են նախկինում նշված մետա-վերլուծություններում)։ Բոլոր կանխարգելող ուսումնասիրությունները համարվում են բարձր որակի։ Հղի կանանց և նրանց նորածինների մոտ պրոբիոտիկների մինչծննդաբերական և/կամ հետծննդաբերական վերահսկումը բերել է նորածինների մոտ ժառանգակական հակում ունեցող դերմատիտի հանդիպման դեպքերի զգալի կրճատման։ Միայն հետծննդաբերական պրոբիոտիկների վերահսկման մասնակցությամբ մեկ ՊՎՓ-ի առանձնացման արդյունքում առաջանում է ավելի արտահայտված ազդեցություն, որը ցույց է տալիս մինչծննդաբերական վերահսկման կարևորությունը։

Երրորդ վերանայումը հայտնաբերեց 3 ՊՎՓ-ներ, որոնք գնահատում էին պրոբիոտիկների ազդեցությունը, որը օգտագործում են ժառանգակական հակում ունեցող դերմատիտի կանխարգելման համար։ Հեղինակները եզրակացրեցին, որ պրոբիոտիկները, հատկապես, Lactobacillus GG, թվում են արդյունավետ այսպիսի վիճակի կանխարգելման մեջ (Betsi et al. 2008)։

Պետք է նշել, որ Lactobacillus GG-ի արդյունավետությունը ժառանգակական հակում ունեցող դերմատիտի կանխարգելման մեջ գնահատվում է մեկ լրացուցիչ ՊՎՓ-ով (Kopp et al. 2008), որը ընդգրկված չէ վերը նշված մետա-վերլուծություններում։ Այս ուսումնասիրությունում, որը հիմնվել է նույն մեթոդների վրա, ինչ որ Kalliomaki et al. (2001) ուսումնասիրությունը, ժառանգական հակում ունեցող դերմատիտի կանխարգելման համար օգտագործվող Lactobacillus GG-ի ոչ մի ազդեցություն չի դիտարկվել։

Արդյունքում, պրոբիոտիկներից ոչ մեկը չի կարող առաջարկվել ալերգիկ հիվանդությունների առաջնային կանխարգելման համար։

Գրականություն[խմբագրել]

  1. Bartlett JG. Antibiotic-associated diarrhea. N Engl J Med 2002;346։334–9.
  2. Betsi GI, Papadavid E, Falagas ME. Probiotics for the treatment or prevention of atopic dermatitis։ A review of the evidence from randomized controlled trials. Am J Clin Dermatol 2008;9։93–103.
  3. Hojsak I, Abdović S, Szajewska H, Milosević M, Krznarić Z, Kolacek S. Lactobacillus GG in the prevention of nosocomial gastrointestinal and respiratory tract infections. Pediatrics 2010;125։e1171–7.
  4. Huang JS, Bousvaros A, Lee JW, et al. Efficacy of probiotic use in acute diarrhea in children։ A meta-analysis. Dig Dis Sci 2002;47։2625–34.
  5. Johnston BC, Supina AL, Ospina M, Vohra S. Probiotics for the prevention of pediatric antibiotic-associated diarrhea. Cochrane Database Syst Rev 2007 Apr 18;(2)։CD004827.
  6. Kalliomaki M, Salminen S, Arvilommi H, Kero P, Koskinen P, Isolauri E. Probiotics in primary prevention of atopic disease։ A randomized placebo-controlled trial. Lancet 2001;357։1076–9.
  7. Kopp MV, Hennemuth I, Heinzmann A, Urbanek R. Randomized, double-blind, placebo-controlled trial of probiotics for primary prevention։ No clinical effects of Lactobacillus GG supplementation. Pediatrics 2008;121։e850–6.
  8. Lee J, Seto D, Bielory L. Meta-analysis of clinical trials of probiotics for prevention and treatment of pediatric atopic dermatitis. J Allergy Clin Immunol 2008;121։116–21.
  9. Mastretta E, Longo P, Laccisaglia A, Balbo L, Russo R. Lactobacillus GG and breast feeding in the prevention of rotavirus nosocomial infection. J Pediatr Gastr Nutr 2002;35։527–31.
  10. Szajewska H, Mrukowicz J. Probiotics in the treatment and prevention of acute infectious diarrhea in infants and children։ A systematic review of published randomized, double-blind, placebo controlled trials. J Pediatr Gastroenterol Nutr 2001;33։S17–25.
  11. Szajewska H, Ruszczynski M, Radzikowski A. Probiotics in the prevention of antibiotic-associated diarrhea in children։ A meta-analysis of randomized controlled trials. J Pediatr 2006;149։367–72.