Ադենոզինեռֆոսֆատ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ադենոզինեռաֆոսֆատի կառույցը

Ադենոզին-5'-եռաֆոսֆատը կամ Ադենոզինեռաֆոսֆատը (ԱԵՖ) (անգլերեն՝ Adenosine triphosphate (ATP), կարդացվում է՝ ըդենոզին թրայֆասֆեյթ) բազմագործունյա նուկլեոտիդ է, որը բջջաբանության մեջ կարևոր դեր է կատարում որպես կոֆերմենտ, այսինքն՝ «մոլեկուլային միավորի արժույթի» դեր է կատարում միջաբջջային էներգիայի տեղափոխման համար։[1] ԱՏՖ-ն էներգիան բջիջների մեջ տեղափոխում է նյութափոխականության (մետաբոլիզմի) նպատակով։ Դա մի էներգիայի պահեստ է, որը սարքվում է ֆոտոսինթեզի և բջջային շնչառության ժամանակ և սպառվում բազում ֆերմենտների և բջջային գործընթացների միջոցով, որոնցից են կենսասինթետիկ ռեակցիաները, շարժունակյունը և բջջի բաժանումը։[2] ԱՏՖ-ն սարքվում է ադենոզինկրկնաֆոսֆատից (ԱԴՖ) կամ ադենոզինմիաֆոսֆատից (ԱՄՖ), և նյուափոխանակության ընթացքում օգտագործվելը նրան վերադարձնում է այդ նախնիներին։ Այդ պատճառով ԱՏՖ-ն շարունակաբար վերամշակվում է օրգանիզմներում, այնպես որ մարդկային մարմինը իր սեփական կշռի չափ ԱՏՖ է շրջում ամեն օր։[3]

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  1. Knowles JR (1980). «Enzyme-catalyzed phosphoryl transfer reactions (անգլերեն)». Annu. Rev. Biochem. 49: 877–919. doi:10.1146/annurev.bi.49.070180.004305. PMID 6250450. 
  2. Campbell, Neil A.; Brad Williamson; Robin J. Heyden (2006)։ Biology: Exploring Life (անգլերեն)։ Boston, Massachusetts: Pearson Prentice Hall։ ISBN 0-13-250882-6։ 
  3. Törnroth-Horsefield S, Neutze R (December 2008). «Opening and closing the metabolite gate (անգլերեն)». Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. 105 (50): 19565–6. doi:10.1073/pnas.0810654106. PMID 19073922. http://www.pnas.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=19073922.