Աբոլիցիոնիզմ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Աբոլիցիոնիզմ (անգլ.՝ abolitionism), սևամորթների ստրկությունը վերացնելու շարժում ԱՄՆ-ում, Մեծ Բրիտանիայում և Ֆրանսիայում 18-19-րդ դարերում։

Շարժումը ծագել է ԱՄՆ-ում, 1775-ին և ծավալվել հատկապես «Ստրկության դեմ պայքարի ամերիկյան ընկերության» ստեղծվելուց (1833) հետո։ Շարժմանը մասնակցել են ֆերմերներ, բանվորներ, մտավորականներ, սևամորթ շարժման գործիչներ, բուրժուազիայի ներկայացուցիչներ։

Աբոլիցիոնիզմին դեմ էին ԱՄՆ-ի հարավային նահանգների ստրկատեր-պլանտատորները ու տնտեսապես նրանց հետ կապված բուրժուական տարրերը։

Աբոլիցիոնիզմն ուներ երկու հոսանք` չափավոր ազատամիտներն ընդունում էին պայքարի տակ սոսկ բարոյական միջոցները, իսկ արմատականները կոչ էին անում զենքի դիմել։ Տեղի ունեցան մի շարք հակաստրկատիրական ապստամբություններ (1800, 1831, 1859

Աբոլիցիոնիզմը դարձավ ԱՄՆ-ում քաղաքացիական պատերազմի (1861-65) նախապատրաստման գաղափարական հիմք և նպաստեց ստրկության ոչնչացմանը։ Այդ գործում մեծ դեր խաղաց ԱՄՆ նախագահ Աբրահամ Լինկոլնը։

1948 թվականին ՄԱԿ-ը ընդունեց Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիրը,ըստ որի`

Aquote1.png
— Ոչ ոք չպետք է պահվի ստրկության մեջ, ստրկության և ստրուկների վաճառքի ցանկացած ձև պետք է արգելվի:
Aquote2.png